Deep Throat

«Deep Throat» (ingl. Deep Throat) — 1972-yilda rejissyor Gerard Damiano (titrda «Jerri Jerard» deb körsatilgan) öz ssenariysi asosida suratga olgan amerikaça pornofilm. Boş rolda Linda Lovelace (haqiqiy ismi — Linda Boreman) rol öynagan.

Film oçiq pornografiyaning keng namoyiş etilişiga birinçi misol böldi. Köplab jinsiy sahnalari tufayli u Amerika kino assotsiatsiyasi tizimi böyiça «X» reytingini oldi. Keyinçalik kino tarixidagi ahamiyati tan olingan bölsa-da, çiqqan paytida uni tomoşa qiliş taqiqlangan va u köplab sud jarayonlariga sabab bölgan.

Linda Lovelace — özini özi ijro etadi

Garry Reems — doktor Yang

Dolly Sharp — Xelen

Bill Harrison — mister Maltz

William Love — Uilbur Vong

Carol Connors — hamşira

Bob Phillips — mister Fenster

Ted Street — yoshi yetkazuvçi bola

Jack Byron

Jack Birch — Maykl Pauers

Gerard Damiano — sönggi erkak (titrda «Al Gork» deb körsatilgan)

Gerard Damiano, oğiz orqali jinsiy aloqani muayyan usulda bajariş haqida film yaratiş fikri Linda Lovelace-ni birinçi marta körganida xayoliga kelganini tan olgan. Rejissyor uni boşqa kinoasar uçun qöşimça sahnalarni suratga oliş uçun taklif qilgan edi. Tez orada Damiano filmning ssenariysini yozdi va unga «Deep Throat» nomini berdi.

Filmda işlaş uçun Floridaga kelgan Damiano va uning guruhi natura suratga oliş böyiça direktor Lenny Kamp heç qanday ish qilmaganini aniqladi. Keyinçalik Kamp film uning nazarida «böş gap» bölgani uçun suratga oliş joylarini tayyorlaşga heç qanday eʼtibor bermaganini tan oldi. Şu sababli joylarni butun guruh qidirdi. Natijada suratga oliş 1972-yil yanvarida Mayamida bölib ötdi.

Filmni Lui «Grubiyan» Perayno (titrda «Lu Perri» deb körsatilgan) prodyuser qildi. U film yaratilişiga sarflangan mablağning katta qismini (22 500 $) otasi Entoni Perayno va amakisi Jo «Kit» Perayno-dan oldi. Ular Colombo mafiya oilasining aʼzolari edi. Filmning rejissyori Gerard Damiano dastlabki kelişuvga köra daromadning uçdan bir qismiga huquqqa ega edi, lekin 25 000 $ oldi va filmning muvaffaqiyati aniq bölgaç, bitimdan çiqişga majbur böldi. Mafiya kinoteatr egalariga bosim ötkazib, daromaddan katta foiz talab qildi. U sotilgan çiptalarni hisoblaş va tomoşabinlarni sanaş uçun kuzatuvçilar yuborar edi.

Asl saundtrek 1972-yilda Trunk Records tomonidan çiqarilgan. Şuningdek, narxi taxminan 300 $ turadigan kam sonli nusxalar ham mavjud. Diskda ham instrumental, ham vokal kompozitsiyalar bor. Har ikkinçi trek filmdagi qöşiq hisoblanadi. Qöşiqlarning ijroçilari nomaʼlum qolgan. Aralaştirilgan va qayta işlangan kompakt-disk hamda vinil plastinka 2004-yilda Light in the Attic Records kompaniyasi tomonidan çiqarilgan.

Film ulkan muvaffaqiyatga erişdi. Nyu-Yorkdagi kinoteatrlardan birida çiptalar ikki hafta oldindan sotilib tugagan. Filmni Nyu-Yorkda taqiqlagandan keyin «Deep Throat» butun mamlakat böylab namoyiş etila boşlandi.

Filmdan olingan daromad baholari keng farq qiladi — bir manbaning (FBIning taxmini) 100 mln dan 600 mln $ gaça. Bu uni eng foydali pornofilmlardan biriga aylantirgan. The Los Angeles Times gazetasining muxbiri Maykl Xiltsik past daromad darajasini qöllab-quvvatlovçi dalillar keltiradi: film AQŞ ştatlarining yarmida taqiqlangan va bir neçta yirik şaharlarning har birida faqat bitta kinoteatrda namoyiş etilgan bölişi mumkin. Çipta narxi 2,05 $ bölganda, 600 mln $ kassa yiğimi AQŞdagi har bir erkak, ayol va bolaning filmni bir yarim martadan körganini anglatardi (garçi Nyu-Yorkda çipta narxi 5 $ bölgan bölsa ham). Taniqli tanqidçi Rojer Ebertning fikriça, öşa vaqtlarda pornokinoteatrlarning katta qismi jinoiy tuzilmalar nazorati ostida bölgan va ular «giyohvand moddalar va fohişalikdan olingan daromadni yuviş usuli sifatida yiğimlarni şişirib körsatgan bölişi mumkin». Bundan kelib çiqadiki, aslida «Deep Throat» özining aniq tijorat muvaffaqiyatiga qaramay 600 million dollar yiğmagan.

1972-yil 5-iyunda «Skrew» jurnalida jurnal egasi Al Goldşteynning filmga yorqin şarhi çiqdi. Şundan oldin AQŞda faqat ikkita töliq metrajli (va kamroq maşhur) geteroseksual xardkor film çiqarilgan edi: «Mona» (1970) va «Maktab qizi» (1971). Gomoseksual «Boys in the Sand» (1971) va keng mainstream kinoteatrlarda namoyiş etilgan «Behind the Green Door» (1972) bilan birga «Deep Throat» «pornoşik» deb ataladigan qisqa davrni boşlab berdi. Bu davrda ayrim doiralarda aralaş kompaniyada pornofilmga boriş odatiy hol hisoblanardi. «Deep Throat»ni tomoşa qilganlar orasida Truman Kapote, Jek Nikolson va Jonni Karson kabi maşhur şaxslar ham qayd etilgan. Bu hodisa va film şarhi nufuzli The New York Times naşrida beş sahifalik maqolada çop etildi.

«Behind the Green Door» filmidan farqli ölaroq, «Deep Throat» oçiq sahnalari bilan emas, balki zamonaviy pornografiyaning asosiy xususiyatlarini belgilab bergani bilan maşhur böldi: ssenariy bir-biri bilan minimal syujet orqali boğlangan turli jinsiy epizodlardan tuzilgan. Film davomida 15 ta jinsiy aloqa sahnasi kuzatiladi. Bundan taşqari, «çuqur tomoq» usulini bajariş alohida mahorat talab qilgan. Filmdan keyin pornofilmlar fellatsiyaga köproq eʼtibor bera boşladi, bu esa oldin uyatsiz va tabiiy emas deb hisoblanardi.

Filmning nomi pop-madaniyatda juda moda bölib ketdi, ayniqsa The Washington Post gazetasining taxrir bölimi muharriri Govard Simons uni «Uotergeyt» ishi böyiça öz axborotçisi uçun taxallus sifatida tanlagandan keyin. (2005-yilda axborotçining nomi oşkor qilingan; u FBI xodimi Mark Felt bölib çiqqan.)

Baʼzi yozuvçilar Duglas Adams «Galaktika böylab avtostop» (1978) hajviy asaridagi superkompyuterga «Deep Thought» (öyin sözi: «Deep Thought» va «Deep Throat») nomini filmning nomiga parodiya sifatida tanlagan, deb hisoblaydilar. Adamsning özi şunday degan: «Bu nom — yetarliça oçiq hazil».

Linda Lovelace (haqiqiy familiyasi — Boreman) özining dastlabki ikkita biografiyasida filmni suratga olişni ozodlik tajribasi sifatida taʼriflagan. Keyingi biografiyalarda (radikal feminist va pornografiyaga qarşi kuraşuvçi Andrea Dvorkin bilan tanişganidan keyin yozilgan) u körsatilgan jinsiy aloqalarning köpçiligiga rozilik bermaganini va uni buni bajarişga eri Çuck Traynor majburlaganini, u esa uning iştiroki uçun 1250 $ olganini aytgan. Şuningdek, u Traynor tomonidan gipnoz qilinganini, u miltiq va töpponçalarni öqtalgan holda bölganini daʼvo qilgan.

1986-yilda u pornografiya böyiça komissiya oldida filmni suratga oliş vaqtida majburlanganini guvohlik berdi: «Aslida, filmni tomoşa qilgan har bir kişi meni zörlangan holda köradi». Bundan oldin Lovelace 1981-yil 20-martda Toronto Sun naşriga öxşaş bayonot bergan edi: «Bu jinoyat, bu film hali ham namoyiş etilmoqda; boşimga doim qurol tiralgan edi». Suratga olişdagi boşqa iştirokçilar qurol işlatilganligi haqidagi ayblovni tasdiqlamagan bölsa-da, Traynor va Damiano intervyularda birinçisi Borman ustidan töliq nazoratga ega bölgani va uni baʼzan urgani haqida aytişgan. «Inside Deep Throat» hujjatli filmida Borman tanasidagi zararlanişlar kinoda körinib turgani qayd etilgan. Keyinçalik u «Women Against Pornography» harakatining faoliga aylangan.

AQŞning turli jamoalarida filmni qöpollikka oid masalalarni aniqlaş uçun hakamlar hayʼati körsatdi; natijalar ziddiyatli böldi va mamlakatning köplab hududlarida film taqiqlandi. Nyu-Yorkda Manxetten jinoyat sudi kartinani «iflos jismoniy lazzatlar tantanasi… öt içida aqldan ozgan Sodom va Gomorra» deb taʼriflab, lentani namoyiş etişni taqiqladi. Nyu-Yorkdagi distribyutor bir neçta sahnalarni kesib taşlab, filmni ikkinçi marta tösqinliksiz çiqardi.

«Deep Throat»ning Nyu-Yorkda taqiqlanişi uning atrofidagi qiziqişni butun mamlakat böylab kuçaytirdi. Biroq film qayerda namoyiş etilmasin, hokimiyat uni prokatdan olib taşlaş uçun barça çoralarni kördi. 1970-yillarning örtalarida kartina 32 şaharda qoralangan va 23 ştatda taqiqlangan.

1972-yilda Memfisda (Tennessi ştati) 117 dan ortiq kişi va 5 ta korporatsiya, jumladan Perayno oilasi hamda aktyor Garry Reems, prokuror Larri Pariş tomonidan davlat manfaatlariga zid ravişda qöpollikni tarqatiş uçun fitna uyuştirişda ayblangan. Damiano va Lovelace guvohlik beriş evaziga daxlsizlik oldi. Işni federal okrug sudyasi Garry V. Uellford olib bordi. Hakamlar hayʼati filmni körib çiqqandan keyin ayblanuvçilarni aybdor deb topiş uçun ovoz berdi.

Bu federal hukumat tomonidan aktyorning sud tartibida qöpollikda ayblangan birinçi holat edi (Lenny Bruce 1960-yillarda mahalliy hokimiyat tomonidan sud qilingan edi). Öz maşhurligi tufayli Reems Gollivud doiralaridan sezilarli qöllab-quvvatlaş oldi, lekin u apellyatsiya bermoqçi bölganida bir neçta advokatlar, jumladan Penthouse jurnalini muvaffaqiyatli himoya qilgan Roy Grutman, rad javobini berdi. Oxir-oqibat apellyatsiyada sudlanuvçini Garvard universiteti professori Alan Derşovits himoya qildi. Jarayon davomida «Miller testi» deb ataladigan qöpollikni tekşiriş usuli qöllanildi. Ayniqsa qiziq tomoni şundaki, Miller ishi böyiça qaror 1973-yilda çiqarilgan, taxmin qilingan fitna esa 1972-yilda sodir bölgan. Aynan şu holat tufayli (film «Miller va Kaliforniya ştati» ishi böyiça qaror çiqarilgunga qadar namoyiş etilgan edi) köpçilik javobgarlarga qarşi ayblovlar bekor qilindi. Şu bilan birga, Perayno oilasi va uyuşgan jinoyatçilik bilan boğliq bölgan boşqa ayrim ayblanuvçilar qisqa muddatli qamoq jazosini oldi.

1995-yilda Las-Vegasda qöpollik böyiça sud jarayoni davomida Lui Perayno «Deep Throat»ni ham öz içiga olgan butun kutubxonasining huquqlarini mahalliy kattalar klubi egasi Raymond Pistolga sotdi.

Buyuk Britaniyada film çiqarilgandan keyin taqiqlangan va bu taqiq 10 yildan söng sudlar tomonidan qöllab-quvvatlangan. Natijada 2000-yilda filmning DVD nusxasi R18 reytingini oldi, bu uni litsenziyali britaniyalik seks-dökonlarda sotiş imkonini berdi.

1974 — «Deep Throat Part II» (ingl. Deep Throat Part II) filmini Jozef Sarno yozgan va rejissyorlik qilgan, unda yana Linda Lovelace va Garry Reems rol öynagan. 1973-yil fevralda Nyu-York atrofida suratga olingan film aynan bir yil ötgaç «R» reytingi bilan çiqarildi va sotuvda muvaffaqiyatsizlikka uçradi. Garçi u Damiano Films kompaniyasiga tegişli bölsa-da, «Deep Throat» rejissyori Gerard Damiano uning işlab çiqarilişiga aloqador bölmagan. Film Lui Perayno tomonidan prodyuser qilingan, u AQŞda filmni tarqatgan Bryanston Distribution kompaniyasining asosçisi edi. DVDda mavjud bölgan hozirgi amerikaça versiyada deyarli heç qanday jinsiy mazmun yöq; biroq italyança DVD nusxasida asl, boş­qa­lar­ni xafa qilmaydigan jinsiy sahnalar saqlangan. Uzoq vaqt davomida «Deep Throat Part II» dastlab xardkor sifatida suratga olingan va bu sahnalar post-prodyuser bosqiçida öğirlangan, deb taʼkidlab kelingan. Biroq rejissyor Jo Sarno intervyusida asl çiqariliş uçun faqat jinsiy mazmunga ega bölmagan material suratga olinganini aytgan. Sikvelda Jay & the Americans guruhining sobiq aʼzolari, boşqalar bilan birga, yozgan asl musiqa mavjud.

1987 — «Deep Throat II» (ingl. Deep Throat II) va keyingi barça filmlar boşqa rejissyorlar tomonidan va boşqa aktyorlar bilan suratga olingan bölib, nomiga qaramay «Deep Throat» bilan deyarli boğliq emas.

1989 — «Deep Throat III» (ingl. Deep Throat 3), Piter North iştirokida

1990 — «Deep Throat 4» (ingl. Deep Throat 4), rejissyor Ron Jeremy

1991 — «Deep Throat 5» (ingl. Deep Throat 5), rejissyor Ron Jeremy

1992 — «Deep Throat 6» (ingl. Deep Throat 6), rejissyor Ron Jeremy

2005-yilda «Inside Deep Throat» hujjatli filmi çiqdi. U kartina yaratiliş tarixini hikoya qiladi va uning Amerika madaniyatiga taʼsirini örganadi. Filmda Gerard Damiano va Garry Reems bilan intervyular ham körsatilgan, unda birinçisi kino unçalik yaxşi emasligini tan olgan.

Rasmiy sayt (ingl.)

«Inside Deep Throat» (ingl.) Internet Movie Database saytida

«Inside Deep Throat» filmi böyiça şarh, Gennadiy Ustiyan, «Weekend.Ru»

«Klitor sinovi» şarhi, Igor Mixaylov, «Kinoafişa Ru»