Dersu Uzala

Yoş rus olimi Vladimir Klavdiyeviç Arsenyev Rossiya imperiyasining Ussuriy ölkasini örganiş bilan şuğullanadi. Taygada u ovçi Dersu Uzala bilan tanişadi, u Arsenyevning yölboşçisi va sadoqatli döstiga aylanadi. Dersu taygani oçiq kitobdek öqiş qobiliyati, aʼlo bilimi va tabiatga alohida munosabati bilan Arsenyevni hayratga soladi.

Taygada sayohat qilar ekan, otryad yölbarsga duç keladi, uni Dersu faqat işontiriş kuçi bilan haydaydi; botqoqdan ötadi; noqonuniy ovçilar bilan uçraşadi, ulardan noqonuniy qazib olingan boyliklarni tortib oladi, özlarini esa Ussuriy ölkasidan haydab yuboradi. Yölning birida Vladimir Klavdiyeviç toş kömir parçasini topadi va otryaddan ajralib, Dersu bilan ikkovlon uning konini qidirib ketadi. Şu yuriş davomida Arsenyev kasallanadi va bundan taşqari örmon yonğiniga tuşib qoladi, uni Dersu qutqaradi.

Arsenyev otryad bilan qayta birlaşgaç, Dersu bilan sayohatni davom ettiradi. Qiş ularni yölda topadi. Mahalliy aholidan qayiq olib, otryad muzlab borayotgan daryo böylab suzadi va halokatga uçraydi; natijada barça mol-mulk — issiq kiyimlar, öq-dorilar, oziq-ovqat — halok böladi. Şunday şaroitda otryad yölini davom ettiradi va keçqurun töxtab tunaganda, sayohatçilar Yangi yilni nişonlaydilar.

Şunga qaramay, sayohat muvaffaqiyatli yakunlanadi, çunki Yangi yil tuni dengiz qirğoğidan unça uzoqda ötadi. Otryad sohilga yetib keladi, u yerda Arsenyev va boşqalar Dersu bilan iliq xayrlaşib, ularni kutayotgan kemaga yöl oladilar.