Doom — 2005-yilda suratga olingan ilmiy-fantastik film, rejissyori Andrzej Bartkowiak. Film id Software kompaniyasining Doom öyini asosida yaratilgan. Film 2005-yil 21-oktabrda Amerika Qöşma Ştatlarida, 2005-yil 2-dekabrda esa Buyuk Britaniyada namoyiş etilgan. Asosiy rollarni Karl Urban va Dwayne Johnson ijro etgan.
Syujet dengiz piyodalari haqida bölib, ular Marsdagi tadqiqot markazidan kelgan favqulodda signal tufayli sayyoraga jönab ketadilar. Signal markazda odamlar xromosomalari bilan ötkazilgan tajribalar oqibatida yuz bergan, markaz xodimlarining mutatsiyasi sabab bölgan.
2006-yil 7-fevralda filmning rejissyor versiyasi DVD formatida rasman çiqarilgan. Unda asl versiyadan kesib olingan 15 daqiqa bor.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Karl Urban, Dwayne Johnson, Rosamund Pike
3Syujet
Film öyin Doom 3 ning kuçli özgartirilgan syujeti asosida…
Film öyin Doom 3 ning kuçli özgartirilgan syujeti asosida yaratilgan.
2026-yilda Nevadada Marsga teleportatsiya qiliş imkonini beradigan portal topilgan. Portalga «Ark» deb nom berilgan, ammo uni kim va nima maqsadda yaratgani nomaʼlum, bu paytda film voqealari esa 2046-yilda röy beradi.
Voqealar Marsdagi Birlaşgan Aerokosmik Korporatsiya (BAK) tadqiqot obʼekti «Olduvay»da bölib ötadi. Majmua olimlari nomaʼlum duşmandan qoçadilar, u qoçganlarni birin-ketin öldiradi. Xavfsiz joyga faqat doktor Karmak yetib boradi; u Yerga favqulodda signal yuboradi, şu paytda ğalati mavjudot Karmak yaşiringan xonaning eşigini oçadi…
Sakkiz kişidan iborat Tezkor reaksiya operativ guruhi (TROG) — guruh rahbari Eşer «Serjant» Mahonin (Dwayne Johnson), ştab-serjant Jon «Öroqçi» Grimm (Karl Urban), kapitanlar Erik «Gunohkor» Fantom (Ben Daniels) va Din Portman (Richard Brake), serjantlar Gregori «Dyuk» Şofild (Razaak Adotey) va Rork «Buzğunçi» Gannon (DeObia Oparei), oddiy askar Katsuhiko «Mek» Takahaşi (Yao Chin) hamda yangi askar Mark «Bolakay» Dantalian (Al Weaver) Yerdagi «Ark» portaliga yöl olib, «Olduvay»ga teleportatsiya qilinadilar. Portal oldida ularni nogiron texnik Markus Penzerovski/«Pinki» (Dexter Fletçer) kutib oladi (bir neça yil oldin muvaffaqiyatsiz teleportatsiya paytida uning tanasining pastki yarmi butunlay boşqa joyga ötib ketgan), atriumda esa — Jonning singlisi, doktor Samanta Grimm (Rosamund Pike). Portal joylaşgan xonaga kiriş Pinki va Mek nazorati ostida mahkam yopiladi, karantin eʼlon qilinadi. Qolgan askarlar Samanta bilan birga liftda majmuaning içiga tuşadilar.
Askarlar bölinadilar: Gunohkor Portman bilan genetika laboratoriyasini tekşiradi, Bolakay Buzğunçi bilan doktor Karmakning kabinetiga yöl oladi, u yerdan falokat signali yuborilgan edi, Serjant va Dyuk qurol bölimini öz zimmalariga oladilar, Jon esa singlisini qöriqlaydi.
Qurol bölimida Serjant BFG v3.14 qurolini topadi (rus tilida BFG — «Katta yakuniy bosuvçi»), ammo bu qurolga kiriş faqat laboratoriya xodimlariga ruxsat etilgan.
Öz kabinetida Samanta akasiga ğayrioddiy arxeologik topilmani körsatadi — ikki gumanoid mavjudotning qoldiqlari («Lyusi» va uning bolasi). Jonni ayniqsa «Lyusi»ning xromosomalar töplami hayratga soladi — uning 24 juft xromosomasi bor, holbuki insonda bu juftlar atigi 23 ta. Samanta ortiqça juftning vazifasini tuşuntiradi: u «Lyusi»ga öta insoniy qobiliyatlar — kuçayib ketgan kuç, aql, çidamlilik va zararni zudlik bilan tiklaş qobiliyatini bergan, ayni paytda topilgan boşqa barça vakillarining irqida faqat 23 juft xromosoma bölgani esa «Lyusi»ning xromosomalar töplami sunʼiy özgartirilganini taxmin qilişga imkon beradi.
Şu orada guruh böyniga öq tegib, lekin tirik qolgan doktor Karmakni topib, uşlaydi, u tösatdan öz quloğini yirtib oladi. Uni lazaretga olib ketişadi. Bolakay va Portman ham tirik qolgan ayolni topadilar. U askarlarga hujum qilmoqçi böladi, lekin darhol otib taşlanadi. Genetika laboratoriyasida Gunohkor va Jon piçoq bilan ularga taşlangan yana bir olimni öldiradilar. Yana bir mavjudot askarlardan qoçib, ularni kanalizatsiyaga boşlab boradi.
Karmakdan qon tahlili olinadi, qonida begona jismlar töla ekani aniqlanadi. Samanta esa Karmakning özi qoçib ketganini bilib oladi.
Kanalizatsiyada mavjudot Gunohkorga hujum qiladi va böynidan tişlaydi; askarlar jonivorni öldirib, örtoqlarini lazaretga olib ketadilar, lekin keç böladi: Gunohkor vafot etadi. Laboratoriya xodimlari Yerga evakuatsiya qilinadi. «Ark»ga kiriş yopiladi, Pinkiga uni qöriqlaş buyuriladi.
Serjant Samantaga kanalizatsiyada otib öldirilgan hayvon jasadini körsatadi, lekin u bu nima ekanini bilmaydi. U jonivorni yorib tekşirişga kirişadi, uni qöriqlab turgan Dyuk tanani çuqurroq örganiş uçun maxsus arra olib kelişga ketadi. Qaytayotganda uni yangi mavjudot hujumga oladi, lekin Samanta vaqtida nanodevorni (zarur bölganda ötkazuvçan böladigan devorni) öçiradi va mavjudot devorga qisilib qoladi.
Jon Serjant va Mek bilan «Lyusi» va bolasining qoldiqlari topilgan qaziş maydonini tekşiradi. Jon ota-onasi — «Olduvay»dagi birinçi olimlar — baxtsiz hodisa natijasida halok bölgan joyga boradi. Serjant yana ikki olimning jasadini topadi. Yolğiz qolgan Mekni esa navbatdagi mavjudot topib, boşini uzib taşlaydi.
Askarlar «Ark»ga olib boradigan yöllarni tösadilar, mavjudotlar Yerga teleportatsiya qilinişining oldini oliş uçun. Serjant obʼekt xodimining qölini topadi va uning yordamida BFG v3.14 qurolini oladi.
Lazaretning alohida xonasida Samanta va Dyuk kanalizatsiyada öldirilgan jonivorning içki aʼzolarini örganiş bilan band paytda Gunohkor tösatdan jonlanadi. Sobiq döstlariga taşlanmoqçi bölib, u boşini öqqa çidamli oynaga urib, butunlay halok böladi.
Atriumga ötişni Buzğunçi bilan birga qöriqlayotgan Portman hojatxonaga ruxsat söraydi. Şovqin Buzğunçini yuqori kuçlanişli devorlari bölgan kameraga jalb qiladi. U yerda uga mekʼni öldirgan mavjudot hujum qiladi. Uzoq jang qilgandan söng Buzğunçi baland joydan yiqilib halok böladi. Portman ham halok böladi: uning çiqargan şovqini mavjudotni jalb qiladi va u Dinni devorlarga urib öldiradi. Yordamga yugurib kelgan Serjant BFG qurolining vayronkor kuçini sinab köriş imkoniga ega böladi, u majmuaning bir neça qavatini kuydirib yuboradi.
Örtoqlarning jasadlari lazaretga keltiriladi. Samanta Serjantga nanodevorda qisilib qolgan mavjudotni körsatadi — bu öşa doktor Karmak bölib çiqadi, u tanib bölmas darajada özgargan. Serjant uni öldiradi va nihoyat olimlar obʼektda nima bilan şuğullanganini bilmoqçi böladi. Samanta uni «Olduvay»da faqat arxeologik tadqiqotlar olib borilganiga işontirmoqçi böladi, lekin hujjatlar va video materiallar boşqaça gapiradi — doktor Karmak 24-juft xromosomani tirik odamga kiritiş tajribasiga rahbarlik qilgan, natijada sinov obʼekti mavjudotlardan biriga aylana boşlagan. Şu yerda Jon bilan Serjant örtasida ziddiyat paydo böladi: Jon bu dahşatli tadqiqotlarning hujjatlari Yerga tuşişini istamaydi va şuning uçun maʼlumotli flesh-kartalarni yöq qilişni taklif qiladi; Serjant esa korporatsiyaning buyruğini bajarib, unga tegişli mulkni qaytarişni niyat qilgan.
Bolakay va Dyuk qaziş maydoniga tuşadilar, ammo Serjant avval topgan ikki jasad örniga faqat bitta jasadni köradilar. Aloqaga Pinki çiqadi va eşikni nimadir buzmoqçi ekanini, yaʼni «Ark»ga olib boradigan eşikni aytadi. Guruh yordamga şoşiladi, lekin keç böladi: eşik buzilgan, Pinki va mavjudot Yerga teleportatsiya qilingan. Jon singlisini qidirib qaytadi. Şu orada Samanta mutantlar kimni zararlaşni tanlaşi mumkinligini, ular zöravonlikka moyil odamlarni afzal körişini aniqlaydi. Aks holda 24-juft «Lyusi»dagi kabi öta qobiliyatlar beradi.
Askarlar Samanta bilan Yerga qaytadilar, ammo juda keç böladi: «Ark» xodimlarining hammasi öldirilgan. Serjant hatto omon qolganlarni ham yuqtiriş xavfi tufayli öldirişni buyuradi. Hududni tozalaş paytida Bolakay omon qolgan kattagina guruhni topadi, ular uzoqdagi xonalardan birida yaşirinib yotgan edi. Jasadlar tepaligi orasida Dyuk qörqib ketgan Pinkini topadi va uni guruhga olib keladi. Serjant Pinkini öldirmoqçi böladi, ammo şu paytda Bolakay yugurib kelib, omon qolgan 25 kişi haqida xabar beradi. Yangi askar Serjantning buyruğini (hammani öldiriş) bajarişdan qatʼiyan boş tortadi va buning uçun unga Serjant tomonidan böynidan öq uziladi. Şu paytda orqadan mutant texnikka hujum qiladi va uni olib ketadi.
Jon va Serjant mavjudot hamda Pinkining ortidan yugurişadi, ammo ulgurmaydilar va zararlangan odamlar tödasiga duç kelişadi. Qahramonlar nanodevor bilan jihozlangan xonaga çekinadilar. Hammasi xonaga kirgaç, Serjant nanodevorni öçiradi, ammo u nosoz bölib çiqadi va baribir ötkazuvçan bölib qoladi. Mutantlardan biri pol ostidan hujum qilib Dyukni öldiradi; Serjantni zararlangan odamlar olib ketadi; Jon öqqa tutişda davom etadi, lekin devor tösatdan qotib qoladi va öq uning öziga qaytib tegadi.
Jon kiriş joyini tösadi, ammo juda köp qon yöqotadi va tez orada halok bölişi aniq. Samanta akasini yöqotişni istamay va uning qalbi toza ekaniga işonç hosil qilib, unga 24-juft xromosomani kiritadi. Jon huşidan ketadi.
Jon nuqtai nazaridan sahna boşlanadi: u huşiga keladi, lekin singlisini heç qayerdan topa olmaydi, ammo barça yaralari bitganini payqaydi. Qahramon zararlanganlar orasidan «Ark»ga yöl oçib boradi va yölda mutatsiyaga uçragan Pinkini ham öldiradi.
Keyingi sahnalar odatdagidek uçinçi şaxs nuqtai nazaridan olib boriladi. «Ark» yonida Jon huşsiz yotgan Samantani va böynidan tişlangan Serjantni topadi. Oxirgisi barça omon qolganlarni, Bolakay topganlarni öldirganini tan oladi. Jon zararlangan Serjantni öldirmoqçi böladi.
Qahramonlar örtasida jang boşlanadi, lekin ulardan heç biri raqibiga ustunlik qila olmaydi. Köp ötmay Serjant mavjudotga aylanadi. Jon «Ark»ni faollaştiradi va avval komandirini «Olduvay»ga teleportatsiya qiladi, keyin esa granatani, u esa Serjant bilan birga marsliklar «Ark»ni yöq qiladi.
Karantin muddati tugaydi va Jon singlisini qölida kötarib yer yuzasiga çiqadi.
4Rollarda
Karl Urban — ştab-serjant Jon «Öroqçi» (Reaper)…

Karl Urban — ştab-serjant Jon «Öroqçi» (Reaper) Grimm.
Dwayne Johnson — komendor-serjant Eşer «Serjant» Mahonin.
Rosamund Pike — doktor Samanta Grimm.
Ben Daniels — kapitan Erik «Gunohkor» Fantom.
Razaak Adotey — serjant Gregori «Dyuk» Şofild.
DeObia Oparei — serjant Rork «Buzğunçi» Gannon.
Yao Chin — birinçi toifali oddiy askar «Mek» Katsuhiko Kumanosuke Takahaşi.
Al Weaver — oddiy askar Mark «Bolakay» DʼAntalian.
Richard Brake — kapitan Din Portman.
Dexter Fletçer — texnik Markus «Pinki» Penzerovski.
Robert Russell — doktor Todd Karmak.
5Işlab çiqariş
Filmni öyin muxlislari hali 1993-yilda, Doomning birinçi qismi çiqqanda kutgan edi. 1994 va 1995-yillarda id…

Filmni öyin muxlislari hali 1993-yilda, Doomning birinçi qismi çiqqanda kutgan edi. 1994 va 1995-yillarda id Software Doom asosida film suratga oliş huquqini ikki kinostudiyaga sotgan, ammo ular bu imkoniyatdan foydalanmagan. Keyingi töqqiz yil davomida film loyihasi heç qanday mantiqiy yakunga yetmadi. 2002-yilda Warner Bros. suratga oliş huquqlarini sotib olgani maʼlum böldi. 2003-yilda Warner Bros. filmga bölgan huquqlarini yöqotdi, ular Universal Pictures qöliga ötdi; Universal esa filmni 2004-yilda işga tuşirdi.
Sönggi intervyusida ijroçi prodyuser Jon Uells, agar filmning birinçi qismi özini oqlasa, ikkinçi qismining çiqişi faqat vaqt masalasi ekanini aytgan. Dam oliş kunlari sotuvlar 15,3 million dollardan ortiq bölgan, ammo tez orada 4,2 millionga tuşib ketgan, bu esa Universal rahbarlarini hayratga solgan.
Filmning eng eʼtiborli lahzalaridan biri birinçi şaxs nuqtai nazaridan olingan jang sahnasi bölib, u Doom 3 öyin jarayoniga juda öxşaydi. Bu sahnada kamera tomoşabinga Demon közi bilan qaraşni taqdim etadi, u özining singlisini qidirib, jonivorlarga töla laboratoriya böylab yuguradi.
6Mukofotlar va nominatsiyalar
Film 2005-yilgi «Oltin malina» mukofotiga «Eng yomon aktyor» nominatsiyasi böyiça (Dwayne Johnson)…
Film 2005-yilgi «Oltin malina» mukofotiga «Eng yomon aktyor» nominatsiyasi böyiça (Dwayne Johnson) tanlangan.
7Tanqid
Rotten Tomatoes saytida filmning maʼqullaş reytingi 18 %, 138 ta şarhga asoslangan, örtaça bahosi 4/10.…
Rotten Tomatoes saytida filmning maʼqullaş reytingi 18 %, 138 ta şarhga asoslangan, örtaça bahosi 4/10. Saytdagi tanqidçilar konsensusi şunday deydi: «Birinçi şaxs sahnalari video öyin muxlislariga albatta yoqadi, ammo boşqa tomoşabinlarni öziga jalb qiliş uçun syujet va originallik yetişmaydi». Metacritic saytida filmning örtaça vaznli reytingi 100 balldan 34 ball, 28 tanqidçining şarhlariga asoslangan, bu «umuman olganda salbiy şarhlar»ni körsatadi.
8Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Doom (фильм)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.