Dosti (tarjimasi: Döstlik) — 1964-yilda Hindistonda hind tilida suratga olingan drama filmi. Rejissyori Satyen Bose, prodyuseri Taraçand Barjatya, prokat qilgani Rajşri Productions. Film ikki bola: közi ojiz (Sudhir Kumar Sawant) va jismoniy nuqsoni bor (Suşil Kumar Somaya) bolalar örtasidagi döstlikka bağişlangan. Filmda, şuningdek, Sanjay Khan, Farida Dadi, Nana Palsikar va Leela Mişra ikkinçi darajali rollarda iştirok etadi.
Dosti 1964-yilning eng yuqori daromad keltirgan önta filmi qatoriga kirgan, prokatda «Super hit» deb eʼtirof etilgan hamda 4-Moskva xalqaro kinofestivaliga tanlangan. 1977-yilda film malayalam va telugu tillarida «Sneham» nomi bilan qayta suratga olingan. Dosti nominatsiyalangan yetti toifadan oltitasida Filmfare mukofotini qölga kiritgan.
1Rollarda
Sanjay Khan
2Syujet
Ramnath «Ramu» Gupta zavod işçisi bölgan otasi halokatda vafot etadi. Zavod unga tegişli bölgan…
Ramnath «Ramu» Gupta zavod işçisi bölgan otasi halokatda vafot etadi. Zavod unga tegişli bölgan kompensatsiyani tölaşdan boş tortgaç, onasi körgan zarbadan huşidan ketib, zinadan yiqiladi. Ramu ham halokatda jarohat olib, nogiron bölib qoladi.
Uyidan haydalib, nogiron va pulsiz qolgan Ramu Mumbay köçalarida sarson-sargardon yuradi. U Mohan (Sawant) ismli közi ojiz bolaga duç keladi. Mohanning ham öxşaş taqdiri bor: uning Meena ismli singlisi ukasining davolanişi uçun pul topiş maqsadida hamşira bölib işlaş uçun Mumbayga ketgan. Mohan ğamxörlik qiluvçisi vafot etgaç, qişloqni tark etgan.
Ramu oğizdagi garmonda çalişda, Mohan esa qöşiq aytişda mohir. Ular birgalikda yölda qöşiq aytib, piyodalardan pul topadi. Ramu öqişni tugatişni xohlaydi. Ular boy odam Aşokning singlisi, kiçkina qiz Manjula bilan döst bölib qolişadi. Manjulaning yurak revmatizmi bor, ikki bola ham unga yordam bera olişiga umid qiladi.
Ramu va Mohan Manjulanikiga borib, Ramuning maktabga qabul qilinişi uçun aynan kerak bölgan oltmiş rupiy qarz söraydi. Manjulaning akasi ularni haqorat qilib, faqat beş rupiy beradi. Haqoratlangan Mohan qöşiq aytib, pulni özi topadi. Ramu imtihonda juda yaxşi natija körsatib, maktabga qabul qilinadi. Ular yölakda uxlab yotganlarida kimdir qattiq mehnat bilan topilgan pullarini öğirlaşga uringanidan söng, köçadagi kambağal mahallaga köçib ötişadi. Ularning yangi qöşnisi — ösmir qizi va öğli bilan yaşaydigan Mausi bölib, u Ramu va Mohanga öz öğillaridek qaraydi.
Maktabda Ramu öqişda aʼlo bölsa-da, uni boyroq öquvçilar doimiy masxara qiladi. Ular uni özlariga teng körmay, «köça gadosi» deb kamsitişadi. Maktab direktori va öqituvçi Ramuga ğamxörlik qiladi, keyin öqituvçi Şarma Ji uning vasiysi bölişini eʼlon qiladi. Ramunikiga taşrif buyurgan Şarma Ji mahallaning öqiş uçun yaroqsizligini payqab, Ramuga uning uyida yaşaşni taklif qiladi, ammo Ramu Mohanni taşlab ketişni istamaydi. Bir kuni qöşiq aytib yurgan Mohan Aşokning Meenani çaqirayotganini eşitadi va uzoq yillardan beri yöqotgan singlisini quçoqlaş uçun yugurib boradi, lekin Meena Mohanning gado bölib qolganidan uyalib, uni tan olişdan boş tortadi. Meena Manjulaga qarab turadi va u bilan Aşok örtasida endigina boşlanayotgan muhabbat bor. Meena Aşokka iqror böladi, u esa uni tez orada ukasi bilan birga bölişiga işontiradi.
Mohan uxlab yotganida Manjulani his qiladi va buni Ramuga aytadi. Ikkovi uni körişga boradi, lekin qiz vafot etgan böladi. Bir kuni Aşok Mohanni uyiga olib kelib, unga Manjulaning xotira sifatida qoldirgan qönğiroqçasini beradi. Aşok Mohanga Meena haqida gapirmoqçi bölganda, Mohan ğazabga minib, özini Ramudan boşqa dunyoda yolğiz deb hisoblaşini aytadi.
Köp ötmay Ramu bir guruh bezorilar bilan muammoga duç keladi va öğirlik vaqtida adaşib politsiya tomonidan hibsga olinadi. Şarma Ji politsiya bölimiga borib, Ramuni garovga oladi, şart qilib qöyadi: Ramu Şarma Ji bilan yaşaydi va Mohan bilan aloqani uzadi. Mohan qattiq qayğuga botib, uni körişga qaror qiladi. Lekin Şarma Ji unga Ramu bilan gaplaşişga ruxsat bermaydi. Mohan xafa bölib, köçalarda ğamgin qöşiqlar aytib yuradi.
Şarma Ji tösatdan vafot etib, Ramu çuqur qayğuga botadi. Ramu tölovni tölay olmagani uçun yakuniy imtihonni topşirmaslikka qaror qiladi. Buni eşitgan Mohan soğliği yomonligiga qaramay, köçalarda qöşiq aytib pul topişga qaror qiladi. U pulni topib, Ramuga bildirmasdan tölovni tölaydi, şundan söng kasal bölib, kasalxonaga yotqiziladi. Meena esa unga bilintirmasdan, uning soğayişi uçun ğamxörlik qiladi.
Ramu imtihonda birinçi örinni egallaydi va Mohanning qurbonligidan xabar topadi. U kasalxonaga Mohanning oldiga şoşilib, keçirim söraydi. Mohan unga heç qaçon ğazablanmaganini aytadi. Şifokor Mohanga Meena haqida gapirib beradi va u singlisini keçiradi. Film barçasi mehr bilan quçoqlaşib turgan lavha bilan yakunlanadi.
3Aktyorlar
Suşil Kumar Somaya — Ramnath «Ramu»…
Suşil Kumar Somaya — Ramnath «Ramu» Gupta
Sudhir Kumar Sawant — Mohan
Baby Farida — Manjula «Manju»
Sanjay Khan — Aşok
Leela Mişra — Mausi
Leela Çitnis — Ramuning onasi, missis Gupta
Abhi Bhattaçarya — direktor
Uma Rajoo — hamşira Meena (Mohanning singlisi)
Nana Palşikar — maktab öqituvçisi Şarma Ji
Moolçand — Aşokning xodimi
4Musiqa
Filmning qöşiqlari matnini Majrooh Sultanpuri yozgan, bastakori Laxmikant Pyarelal. Musiqa rejissyori R. D.…
Filmning qöşiqlari matnini Majrooh Sultanpuri yozgan, bastakori Laxmikant Pyarelal. Musiqa rejissyori R. D. Burman filmlar va saundtreklarda garmonda çalgan. Dosti bu musiqiy duet faoliyatida muhim bosqiç böldi: ular uçun birinçi Filmfare mukofotini olib keldi va kino sohasida maşhur qildi. Qöşiqlarning asosiy ijroçisi Mohammed Rafi bölgan, bitta qöşiqni Lata Mangeşkar ijro etgan.
512-Filmfare mukofotlari
Film qabul qilingan yetti nominatsiyadan oltitasida mukofot olgan. Dosti öşa marosimda barça filmlar orasida…
Film qabul qilingan yetti nominatsiyadan oltitasida mukofot olgan. Dosti öşa marosimda barça filmlar orasida eng köp mukofot olgan film böldi.
6Ğolib
Eng yaxşi film — Taraçand…
Eng yaxşi film — Taraçand Barjatya
Eng yaxşi musiqa rejissyori — Laxmikant Pyarelal
Eng yaxşi syujet — Ban Bhatt
Eng yaxşi dialog — Govind Moonis
Eng yaxşi playback qöşiqçi — Mohammad Rafi, «Çahoonga Main Tujhe Saanj Savere» qöşiği uçun
Eng yaxşi qöşiq matni muallifi — Majrooh Sultanpuri, «Çahoonga Main Tujhe Saanj Savere» qöşiği uçun
7Nominatsiyalangan
Eng yaxşi rejissyor — Satyen…
Eng yaxşi rejissyor — Satyen Bose
8Kadrlar
1
1 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Dosti (1964 film)» — inglizça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.