«Paşşa» (telugu ఈగ, Eega; tamil நான் ஈ, Naan Ee) — Rajamauli rejissyorligidagi hind fantastik filmi. U bir vaqtning özida ikki versiyada, telugu va tamil tillarida suratga olingan hamda 2012-yil 6-iyulda prokatga çiqqan. Boş rollarni Nani, Samanta Rut Prabhu va Sudip ijro etgan. Syujet sevgilisini himoya qiliş va öz ölimi uçun qasos oliş maqsadida paşşa qiyofasida qayta tirilgan yigit haqida hikoya qiladi.
Film prokatda 1 milliard rupiydan köproq daromad keltirdi, bu işlab çiqariş xarajatlaridan deyarli beş baravar köp. U bir qator milliy kino mukofotlariga, jumladan Hindistonning Milliy kino mukofotiga va Filmfare Awards South mukofotiga sazovor böldi. Kann va Şanxay kinofestivallari dasturiga kiritildi. «Hind TV» kanali uçun Red Media kompaniyasi buyurtmasi bilan rus tiliga dublyaj qilingan.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Sudeepa, Nani, Samantha Ruth Prabhu
3Syujet
Sudip — boy biznesmen va ayolbozor, uning oldida hali heç bir ayol bardoş bera olmagan. Bindu — notijorat…
Sudip — boy biznesmen va ayolbozor, uning oldida hali heç bir ayol bardoş bera olmagan. Bindu — notijorat taşkilotda işlaydigan oddiy hind qizi, böş vaqtlarida esa mikro-miniatyuralar yaratadi. Nani — Binduning qöşnisi, sönggi ikki yil davomida unga oşiq. U qizga turli eʼtibor körsatadi va qölidan kelgança yordam beradi, lekin qiz hozirça uning hislariga javob bermaydi.
Kambağal hududlardagi maktablarni jihozlaş uçun pul topiş maqsadida Bindu Sudipning kompaniyasiga murojaat qiladi. Qizning gözalligiga maftun bölgan Sudip uni öz tuzoğiga ilintirişga qaror qiladi. Ammo birgalikdagi keçki ovqat paytida qizning butun eʼtibori yaqin atrofda işlayotgan Nanida böladi, bu esa Sudipda hasad uyğotadi.
Bir kuni Bindu işda keçgaça qolib ketadi va Nanidan uni kuzatib qöyişni söraydi. Uyning ostonasida unga yangi mikro-sanʼat ğoyasi keladi va u Nanidan uni amalga oşirgunça eşik oldida kutib turişni iltimos qiladi. Lekin yigitni Sudipning odamlari öğirlab, kaltaklaydi. Sudip Nanига tuşuntiradi: u tufayli Binduning eʼtiboriga sazovor böla olmayapti. Qahramon esa, agar Sudip qizga yaqinlaşişga jurʼat etsa, uni öldirişini aytadi. Şu payt Nanining telefoniga Bindudan sevgi izhori bilan SMS keladi. Sudip uni ovoz çiqarib öqib, ğazabga tölib yigitni öldiradi.
Biroq köp ötmay qahramon ölimi joyidan unça uzoq bölmagan joyda paşşa tanasida qayta tiriladi. Endi u mayda haşoratga aylangan bölsa-da, qotilidan qasos olişga qaror qiladi. Avval Binduga özi haqida gapirmoqçi böladi, lekin qiz uni eslamaslikka harakat qilayotgani, şunda oğriq his qilmaslikni istaşini eşitgaç, bu niyatidan voz keçadi.
Şu orada Sudip Binduni Delhiga, vazir bilan uçraşuvga birga borişga taklif qiladi. Uning rejalariga tösqinlik qiliş uçun qahramon butun tun uni uxlatmaydi, natijada Sudip vaqtida uyğonmaydi. Sudip aeroportga şoşilayotganda paşşa yöl harakati regulyatorini tirbandlik keltirib çiqarişga majbur qiladi, u tirbandlikdan çiqqanda esa uni avariyaga uçratadi. Şu sababli safar bekor qilinadi.
Ammo qahramonning özi ham deyarli halok böladi: Sudipni körgani kelgan Bindu unga repellent sepadi. Şundan söng u qizga özini oçişga va uning ölimi uçun kim javobgarligini aytişga qaror qiladi. Bindu özining mikroskopik narsalar yaratiş mahoratidan foydalanib, unga har tomonlama yordam bera boşlaydi. Duşmanining uyini örganib çiqqaç, qahramon unga qarşi töp maketidan foydalanişga va uni haqiqiy porox bilan töldirişga qaror qiladi.
Şu orada Sudip, bezovta qiluvçi paşşaning hiylalaridan aqldan ozay deb qolgan holda, uyiga mukammal himoya tizimini örnatadi. Unda teşik oçiş uçun Bindu uning mehmonxonasiga boradi va deraza ramasidagi bolтни burab çiqaradi. Keyinçalik paşşaning aralaşuvi tufayli Sudip özining asosiy biznes şeriklari bilan janjallaşadi va ofisida saqlanayotgan qora pulni yoqib yuboradi. Oxiri ilojsiz qolgan Sudip qora sehrga murojaat qilişga qaror qiladi. Sehrgar uni Nani öldirilgan joyga olib boradi va barça baxtsizliklar aynan şu joydan boşlanganini aytadi. Haşorat içida qasos tuyğusi bilan yonayotgan ruh borligini anglagan ular marosim ötkazib, paşşaga ikki quş yuboradi. Lekin qahramon taʼqibçilaridan qutulib, uyda yonğin çiqaradi. Yonğinda sehrgar halok böladi, Sudip esa deyarli hayotidan ayriladi.
Paşşa begona yordamisiz uyga kira olmagani anglagan Sudip kuzatuv kameralari yozuvlarini köradi va u yerda Binduni köradi. Qizni öziga olib kelib, u paşşadan özini körsatişni talab qiladi, aks holda qizni öldirişini aytadi. Lekin Sudip haşoratni oyoği bilan ezmoqçi bölganda, oyoğini mixga urib oladi. Bu uni ğazabga soladi va u uydagi barça mavjud öq otar qurollardan foydalanib paşşani ovlaşni boşlaydi, şu jarayonda uyning deyarli hammasini vayron qiladi. Biroq haşoratni tasodifiy omad bilan uşlay oladi. Ayb qöyilgan duşman qölига tuşgaç, Sudip barça oldingi azoblar uçun öç olişga qaror qiladi. Avval u paşşaning bir qanotini uzib oladi. Qahramon endi uçolmaydi, lekin uning köziga oldindan tayyorlangan porox tuzoq tuşadi. Bindu orqali yuborilgan xabar bilan u duşmanini jahlga soladi, şundan söng raqibi haşoratni öt qöyadi. Öz hayotini qurbon qilgan paşşa töp maketini otişga majbur qiladi. Öq Sudipning kökragini teşib, gaz ballonini uradi. Portlaş paytida yovuz odam halok böladi, yaşirinişga ulgurgan Bindu esa vayronalar orasidan sevgilisining faqat bitta qanotini topadi.
Film oxirida maʼlum böladiki, Nani yana paşşa tanasida qayta tirilgan.
4Işlab çiqariş
S. S. Rajamauli sözlariga köra, insondan qasos oluvçi paşşa haqidagi ğoya uning boşida taxminan 15 yil avval…

S. S. Rajamauli sözlariga köra, insondan qasos oluvçi paşşa haqidagi ğoya uning boşida taxminan 15 yil avval şakllangan, öşanda otasi buni hazil tariqasida aytgan.
Otasi unga qahramon sifatida ğazab va qasos hissi bilan yaşovçi «zaif mavjudot»dan foydalaniş ğoyasini ham bergan. Lekin rejissyor öşa paytda bunday film suratga olişga qiziqmagan, çunki kompyuter grafikasi yetarliça rivojlanmaganini va film jiddiy qabul qilinmasligini bilgan.
Dastlab «Paşşa» kiçik eksperimental film sifatida rejalaştirilgan edi va Rajamauli uni «Buyuk jangçi»ni suratga olib bölgaç darhol boşlamoqçi bölgan.
Lekin film keçiktirildi va rejissyor uni faqat «Mehmondöstlik» (2010) filmi tugagaç boşlagan. Operator sifatida Jeyms Floyd taklif qilingan edi, lekin keyinçalik uning örniga Senthil Kumar keldi, u bilan Rajamauli bundan oldin törtta filmda hamkorlik qilgan.
Filmni telugu va tamil tillarida bir vaqtning özida suratga olişga qaror qilindi.
Boş rollarga Samanta va Nani taklif qilindi. Antagonist rolini rejissyor kannada tilida işlaydigan aktyor Sudipga berdi, uning «Telekanallar jangi» bollivud filmidagi ijrosini yuqori baholagan edi. Sudip uçun «Paşşa» telugu kinematografidagi debyuti böldi.
Film Arri, Canon EOS 5D, GoPro kameralari yordamida suratga olindi, makrosuratga oliş uçun esa Probe deb nomlanadigan, juda yaqin planda suratga olişga imkon beradigan maxsus linzalardan foydalanildi. Kulminatsion sahnalar ustida işlaşda Phantom tezkor suratga oliş kamerasi işlatildi (u soniyasiga 2000 kadr suratga oladi). Barça sahnalar avval telugu tilida, söngra tamil tilida qayta suratga olindi. Operator va manfiy qahramon ijroçisi Sudipga köpinça böş makonda işlaşga töğri kelardi, keyinçalik kompyuter grafikasi yordamida unga paşşa tasviri qöşilgan, baʼzi sahnalarda esa maketlar işlatilgan. Haşoratning virtual obrazini yaratiş uçun muzlatilgan paşşalarning makrofotosuratlari seriyasi olingan.
Filmning raqamli nusxasiga kompyuter grafikasini qöşiş böyiça asosiy ish Annapurna Studiosʼda rang tuzatuvçi rassom Shiva tomonidan bajarilgan.
Filmni suratga oliş 260 million rupiyga tuşgan, şundan 70 million maxsus effektlarga sarflangan.
5Saundtrek
Filmning telugu versiyasi saundtreki 2012-yil 30-martda Vel Records bannerida çiqarildi, bu lable musiqa…
Filmning telugu versiyasi saundtreki 2012-yil 30-martda Vel Records bannerida çiqarildi, bu lable musiqa muallifi M. M. Kiravanga tegişli.
Filmning tamil versiyasi saundtreki ertasi kuni tomoşabinlarga taqdim etildi. Saundtrek musiqasini M. M. Kiravani yozgan. Tamil tilidagi albom matnlari Madhavan Karki tomonidan yozilgan.
Sudipning ziyofat sahnasida Sheila Ki Jawani qöşiği yangraydi.
6Telugu tilidagi versiya
«The Times of India» gazetasidan Kartik Pasupulate yozişiça, Rajamauli «telugu kinematografida yangi sifat…

«The Times of India» gazetasidan Kartik Pasupulate yozişiça, Rajamauli «telugu kinematografida yangi sifat darajasini belgilab berdi. Baʼzi juda original va qiziqarli epizodlar sizni öziga rom etadi. Kompyuter yaratgan sehr uzluksiz davom etadi va «Buyuk jangçi»dan bir neça poğona yuqoriga kötaradi. Lekin eng taʼsirçani — syujetdir».
«Rediff.com» saytidan Radhika Rajamani qöşimça qilib, rejissyor «nafaqat ajoyib kino asari, balki tomoşabinni ekrandan köz uzmaslikka majbur qiladigan qiziqarli narsa yaratdi. Filmning texnik yorqinligi uni yaratişda qança oğir mehnat qilinganini körsatadi. „Paşşa“ film superyulduzlarsiz ham yaxşi mazmun va tasvirga tayangan holda işlay olişini körsatdi», deb yozdi.
«DNA India» saytidan Maheşvara Reddy Rajamauli maqtovga loyiq ekanini xulosa qildi; «u texnologiyadan eng yaxşi tarzda foydalanişga muvaffaq böldi».
«Hindustan Times» gazetasidan V. S. Rajapur qöşimça qilib, u «hind kino sanoati uçun yangi standart yaratdi», dedi.
Tanqidçi Rajiv Masand «kam filmlar şunçalik yovvoyi darajada original va bir xil darajada qiziqarli» ekanini qayd etdi.
Idlebrain.com saytidagi şarhda film Rajamauli ijodidagi eng yaxşi asar deb atalgan.
7Tamil tilidagi versiya
Indiaglitz şarhida tomoşabinlarga şunday maslahat berilgan: «Mantiqni unutib, gözallikdan bahra oling va…

Indiaglitz şarhida tomoşabinlarga şunday maslahat berilgan: «Mantiqni unutib, gözallikdan bahra oling va fantaziyaga şönğing. Va „Paşşa“ sizni quvonçdan uçirib yuboradi».
«The Hindu» gazetasidan Malati Rangarajan şunday yozgan: «Rajamaulining hikoya qiliş usuli uning kuçidir. Hikoya taʼsirçan bölganda, qolgan hamma narsa öz örnini topadi».
«The Times of India» gazetasidan M. Sugant yozişiça, «bu film texnik triumf, ayniqsa Makuta VFX studiyasining vizual effektlari».
Behindwoods şarhida film «fantastika, triller, komediya va romantikaning mukammal uyğunligiga ega yaxşi öralgan asar» deb atalgan.
8Mukofotlar
«Paşşa» Kann (Marché du Film bölimi), Şanxay, Pusan va Madrid kinofestivallarida namoyiş…
«Paşşa» Kann (Marché du Film bölimi), Şanxay, Pusan va Madrid kinofestivallarida namoyiş etilgan.
U 2013-yilda «Oskar» mukofotining eng yaxşi xorijiy tildagi film nominatsiyasi uçun tanlanişi mumkin bölgan 17 ta hind filmi orasida yagona telugu tilidagi film bölgan.
Yakuniy tanlov oxir-oqibat boşqa filmga — hind tilidagi «Barfi!» filmiga tuşgan, lekin u nominatsiya böyiça qisqa röyxatga kirmagan.
9Kadrlar
3
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB10Öxşaş filmlar
Matn: maqola tarjimasi «Муха (фильм, 2012)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.
