«Elle» (fr. Elle) — 2016-yilda çiqqan Paul Verhoeven triller filmi. Devid Birkening ssenariysi fransuz yozuvçisi Filipp Djianning «Oh…» romaniga asoslangan. Film 2016-yilgi Kann kinofestivalining tanlov dasturida iştirok etgan. Boş rolda Isabelle Huppert.
1Rollarda
Isabelle Huppert, Anne Consigny, Virginie Efira
2Syujet
Mişel Leblan, turmuşga çiqmagan videoöyin işlab çiqiş kompaniyasi egasi, eri bilan ajraşgan, öğlining öz,…
Mişel Leblan, turmuşga çiqmagan videoöyin işlab çiqiş kompaniyasi egasi, eri bilan ajraşgan, öğlining öz, katta hayoti bor. Mişelning döstining eri, yaʼni uning biznes şerigi bilan munosabati bor. Bir kuni uning uyiga niqob kiygan notaniş odam bostirib kiradi, uni şafqatsizlarça kaltaklaydi va zörlaydi. Biroq u politsiyaga murojaat qilmaydi, çunki eʼtiborni öziga tortişni istamaydi: otasi ommaviy qotillik uçun umrbod qamoq jazosini ötamoqda, qotillik Mişel ön yoşli qiz bölganida sodir etilgan va uning ismi jamiyatda otasining ismi bilan boğlanadi. Uning otasining jinoyatlarida iştiroki bor, degan gap ham yuradi.
Hodisa haqida u faqat eks-eri, dösti va döstining turmuş örtoğiga aytadi va odatdagi hayotini davom ettiradi, lekin film davomida zörlaş sahnasini xotirasida qayta-qayta öynaydi. U befoyda öğlining va uning döstiga uy sotib olişda yordam beradi, onasining yoş firildoqçi bilan munosabatidan xavotirda böladi, uylangan qöşnisi bilan tanişadi va unga intiladi (özini qanoatlantirar ekan, u qöşnisini va uning taqvodor xotinini durbin orqali kuzatadi).
Ofisda yangi öyinni muhokama qilayotganda u işlab çiquvçilarini ayblaydi: çayon bilan kuraşayotgan qiz xurujga uçragan sahnada orgazm tortişişlari yetarliça yorqin emas, deydi.
Zöravon Mişelga SMS yuboradi va uni kuzatib turganini bildiradi; Mişel şubhani kompaniyasining işlab çiquvçilaridan biriga qaratadi. Rojdestvo keçki ovqatiga u eks-erini va uning yoş döstini, onasini va uning firildoqçisini, hamkasbini va uning turmuş örtoğini, öğlini va uning qizini, taqvodor katolik xotini bilan yoş qöşnisini taklif qiladi. Suhbat davomida Mişel stol ostida oyoği bilan qöşnisiga tegib, unga işora qiladi; u bilan suhbatda ommaviy qotillik kuni haqida eslaydi. Onasi bilan janjal onaning insultdan vafot etişiga olib keladi. Köp ötmay jinoyatçi yana bostirib kiradi, kaltaklaydi va zörlaşga urinadi. Mişel unga yarador qilib, niqobni yulib olişga muvaffaq böladi: bu uning qöşnisi. U qöşnisini haydab yuboradi, lekin politsiyaga xabar bermaydi; taşqi körinişda ularning munosabatlari avvalgidek, taʼkidlangan xuşmuomalalikda davom etadi.
Mişel otasi bilan uçraşuv söraganida, otasi qamoqxonada özini osadi. Mişel avtohalokatga uçrab, oyoğini jarohatlaydi; u qöşnisiga qönğiroq qiladi va u yordamga keladi.
Öyin çiqişi şarafiga Mişel restoranda keç uyuştiradi. U yerda dösti bilan janjallaşadi va uning eriga uşoqligini aytadi. Qöşni Mişelni uyiga olib ketadi; yölda u politsiyaga murojaat qilişini aytadi. Bir neça daqiqadan keyin qöşni niqob kiyib bostirib kiradi va xonimni kaltaklaydi. Qaytib kelgan öğli zarba bilan uni öldiradi. Finalda Mişel qöşnisining xotini bilan iliq xayrlaşadi. U aytadiki, eri «yarador qalbli» odam bölgan va Mişel unga «kerakli narsani» bergani uçun xursand. Mişel dösti bilan yaraşadi, ular birga yaşaşni rejalaştirişadi.
3Filmni yaratuvçilar haqida
Paul Verhoeven filmni «Yevropa va Amerika kinematografiya maktablarining qandaydir gibridi» deb hisoblaydi.…

Paul Verhoeven filmni «Yevropa va Amerika kinematografiya maktablarining qandaydir gibridi» deb hisoblaydi. Uning sözlariga köra, filmda juda köp aytilmagan narsalar bor, çunki u tomoşabin film nimani anglatişini özi hal qilişini xohlagan. Isabelle Huppert film haqiqiy voqea sifatida qabul qilinmasligi kerakligini aytdi; uning fikriça, bu «sodir bölayotgan voqealarga unçalik eʼtibor bermaydigan ayol haqidagi sof ekzistensial hikoya». U şunday dedi: «Filmning ssenariysi juda kuçli, u qahramonlar örtasida köp özaro taʼsir yaratadi. Film aytilmagan narsalarga, sirga va suspensga töla, va şu maʼnoda u juda amerikaça».
4Tanqid
«Elle» asosan ijobiy baholarga sazovor böldi: tanqidçilar, ayniqsa, rejissyorlikni va boş rol ijrosini…

«Elle» asosan ijobiy baholarga sazovor böldi: tanqidçilar, ayniqsa, rejissyorlikni va boş rol ijrosini alohida qayd etişdi. Rotten Tomatoes saytida film 245 ta şarhga asoslangan 91 % reytingga ega.
Metacritic saytida esa 36 ta şarhga asoslangan 89 ball (100 balldan).
Film jahon premyerasi paytida Kann kinofestivalida eʼtirof topdi.
Los Angeles Times gazetasining kinotanqidçisi Justin Chang filmni «maftunkor triller» deb atadi va uning fikriça, Huppert öz karerasidagi eng ajoyib rollardan birini ijro etgan. Baʼzi tanqidçilar filmda uning boşqa rollariga yaşirin işoralarni köradi: Michael Haneke ning «The Piano Teacher» (2001), Çristophe Honoré ning «Ma mère» (2004) va Claude Çabrol ning «Madame Bovary» (1991) filmlaridagi rollariga.
Kinotanqidçi Mixail Trofimenkov «Elle» filmini «qora, psixopatologik komediyani yasamoqçi bölgan şohasar» deb atadi, unda rejissyor «fransuz (va umuman Yevropaning) „intellektual sinfi“»ning kallasini teşadi; bu sinf «har qanday seriyali manyakni hazm qilib, tupurişga qodir, ammo suhbatdoşi ravişdoşli iborani notöğri işlatsa, huşidan ketadi».
Yil yakunlari böyiça «Kinopoisk» saytining tahririyati «Elle»ni 2016-yilning eng yaxşi filmi deb nomladi. Kinotanqidçi Anton Dolin «Afişa» saytida ham uni özining şaxsiy röyxatidagi yil eng yaxşi filmlari qatoriga kiritdi.
5Mukofotlar va nominatsiyalar
2016 — Kann kinofestivalining tanlov dasturida iştirok…

2016 — Kann kinofestivalining tanlov dasturida iştirok etiş.
2016 — Yevropa kino akademiyasi mukofotiga uçta nominatsiya: eng yaxşi yevropa filmi (Paul Verhoeven, Said Ben Said, Miçel Merkt), eng yaxşi yevropa rejissyori (Paul Verhoeven), eng yaxşi yevropalik aktrisa (Isabelle Huppert).
2016 — AQŞ Milliy kinotanqidçilar kengaşining yil yakunidagi eng yaxşi beş xorijiy film röyxatiga kiriş.
2016 — eng yaxşi ayol roli uçun «Sputnik» mukofoti (Isabelle Huppert), şuningdek, «eng yaxşi xalqaro film» toifasidagi nominatsiya.
2017 — eng yaxşi ayol roli uçun «Oscar» mukofotiga nominatsiya (Isabelle Huppert).
2017 — eng yaxşi çet tilidagi film va eng yaxşi ayol roli — drama uçun ikkita «Golden Globe» mukofoti (Isabelle Huppert).
2017 — eng yaxşi film uçun (Paul Verhoeven, Said Ben Said, Miçel Merkt) va eng yaxşi ayol roli uçun (Isabelle Huppert) ikkita «César» mukofoti, şuningdek 9 ta nominatsiya: eng yaxşi rejissyor (Paul Verhoeven), eng yaxşi moslaştirilgan ssenariy (David Birke), eng yaxşi yordamçi erkak roli (Laurent Lafitte), eng yaxşi yordamçi ayol roli (Anne Consigny), eng istiqbolli aktyor (Jonas Bloquet), eng yaxşi operatorlik ishi (Stéphane Fontaine), eng yaxşi musiqa (Anne Dudley), eng yaxşi montaj (Job ter Burg), eng yaxşi tovuş.
2017 — eng yaxşi yevropa filmi uçun «Goya» mukofoti (Paul Verhoeven).
2017 — eng yaxşi ayol roli uçun «Independent Spirit» mukofoti (Isabelle Huppert).
2017 — eng yaxşi xalqaro film uçun «Saturn» mukofotiga nominatsiya.
2017 — eng yaxşi ayol roli uçun AACTA Awards mukofotiga nominatsiya (Isabelle Huppert).
2018 — eng yaxşi ingliz tilidan taşqari film uçun BAFTA mukofotiga nominatsiya (Paul Verhoeven, Said Ben Said).
2018 — eng yaxşi yevropa filmi uçun «David di Donatello» mukofotiga nominatsiya (Paul Verhoeven).
2018 — London kinotanqidçilari doirasining eng yaxşi çet tilidagi film mukofoti, şuningdek «yilning eng yaxşi aktrisasi» toifasidagi nominatsiya (Isabelle Huppert).
6Kadrlar
3
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Она (фильм, 2016)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.