«Empire» (ingl. Empire) — Andy Warholʼning Empire State Building osmöpar binosiga bağişlangan oq-qora sukut saqlagan filmi.
Film montaj qayşisiz, bitta dublda suratga olingan va Empire State Buildinğga qaratilgan qözğalmas planni ifodalaydi.
1Rollarda
Andy Warhol
2Mazmuni
«Empire» sekundiga 24 kadr tezlikda suratga olingan va sekundiga 16 kadr tezlikda sekin köriş uçun…

«Empire» sekundiga 24 kadr tezlikda suratga olingan va sekundiga 16 kadr tezlikda sekin köriş uçun möljallangan, bu esa filmning davomiyligini 6,5 soatdan 8 soat 5 daqiqagaça uzaytiradi. Film doimiy davomida körinadigan Empire State Buildinğning qözğalmas kadridan iborat. Film böş oq ekrandan boşlanadi, bu kamera tungi suratga oliş uçun kalibrlanganining natijasi. Quyoş deyarli sezilmay botadi, bino silueti paydo böladi va uning tafsilotlari aniqroq böla boşlaydi. Quyoş tobora pastga tuşgani sari bino zulmatga çömadi. Yuqori qavatlar va şpilni yoritadigan projektorlar yonadi. Boşqa binolarning derazalarida çiroq yonadi va öçadi. Orqa fonda osmöpar binoning tepasidagi MetLife Tower mayoғi har 15 daqiqada haqiqiy vaqtda miltillaydi (har 15 daqiqada bir marta miltillaydi, soat boşida esa kun vaqtini körsatib miltillaydi). Oxir-oqibat projektorlar öçadi va filmning qolgan qismida tasvir deyarli töliq zulmatda qoladi. Filmning uç lahzasida suratga oliş guruhi, jumladan Warhol, suratga oliş ötkazilgan Rockefeller Foundation ofisining derazalarida aks etgan holda körinadi, çunki kinoplyonka almaştirilgandan söng suratga oliş guruhi işga tuşgunça ofisdagi çiroq öçirilmagan edi.
3Yaratiliş tarixi
1964-yil iyulida Andy Warhol döstlari bilan Time Life Buildinğning 44-qavatiga çiqib, kamerani örnatdi va 6…
1964-yil iyulida Andy Warhol döstlari bilan Time Life Buildinğning 44-qavatiga çiqib, kamerani örnatdi va 6 soat 40 daqiqa davomida qarşisida joylaşgan, öşa paytda dunyodagi eng baland bino bölgan Empire State Buildinğni suratga oldi.
Film sekundiga 24 kadr tezlikda suratga olingani va sekundiga 16 kadr tezlikda körsatilgani sababli, uning davomiyligi 8 soat 5 daqiqagaça çöziladi. Filmning köplab «qisqa» versiyalari muallif tomonidan heç qaçon tan olinmagan.
Film davomida kamera qözğalmas, kadrda deyarli heç narsa röy bermaydi: şahar ustiga tun tuşadi, çiroqlar yonadi, vaqti-vaqti bilan derazaning şişasida Andy Warhol yoki uning döstlaridan birining aksi körinadi, baʼzan esa samolyotlar uçib ötadi.
4Madaniy ahamiyati
Andy Warholʼning köplab muxlislari filmni himoya qilib çiqib, u dunyoga çiqqan köplab badiiy filmlarning…
Andy Warholʼning köplab muxlislari filmni himoya qilib çiqib, u dunyoga çiqqan köplab badiiy filmlarning böşligi va zerikarliligini taʼkidlaydi, deb daʼvo qilgan. Warhol özi bunday talqinga şubha bilan qaragan va öz filmini «insoniyat tarixidagi eng uzun film» deb taʼriflagan.
2004-yilda film tarixiy, madaniy va estetik jihatdan ahamiyatli deb tan olindi hamda AQŞ Kongress Kutubxonasining Milliy kinoreestriga kiritildi.
5Qiziqarli faktlar
Warholʼdan nega bunday ğalati eksperimental film suratga olganini söraşganda, u juda oddiy javob bergan:…
Warholʼdan nega bunday ğalati eksperimental film suratga olganini söraşganda, u juda oddiy javob bergan: «Vaqt qanday oqişini köriş».
Kartina 1964-yil 25 dan 26 iyulgaça, soat 20:06 dan 02:42 gaça, Time-Life Buildinğning 44-qavatida joylaşgan Rockefeller Foundation ofisida, binodan 16 kvartal narida suratga olingan.
Filmning öziga xosligi tufayli u uy şaroitida tomoşa qiliş uçun emas, balki harakatlanuvçi kinokörgazmalarda faqat muzey eksponati sifatida işlatilgan.
Matn: maqola tarjimasi «Эмпайр» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.