«Meeting on the Elbe» — SSSR badiiy filmi. U AQŞ va SSSR munosabatlarining uruşdan keyingi Germaniyada qanday boşlanganini ikki şahar va ularning komendantlari misolida hikoya qiladi, şuningdek CIA ning SSSRga qarşi fitnalarini körsatadi.
SSSRda film 1949-yil prokatida yetakçi böldi: uni 24,2 million tomoşabin kördi. Şu film uçun ssenariy mualliflari, boş rejissyor Grigoriy Aleksandrov va boş rollar ijroçilari — debyutant Vladlen Davydov, Mixail Nazvanov hamda Lyubov Orlova 1950-yilda birinçi darajali Stalin mukofotiga sazovor bölişdi.
1965-yilda film «Mosfilm» kinostudiyasida «qayta tiklandi» (ayrim sahnalar qayta montaj qilindi, ovozi qayta yozildi; rej. Tamara Lisitsian, ovoz operatori V. Ladigina).
1Treylerlar
▶2Rollarda
Lyubov Orlova, Vladlen Davydov, Konstantin Nassonov
Grigori Aleksandrovrejissyor
Lyubov OrlovaaktyorVDVladlen DavydovaktyorKNKonstantin NassonovaktyorBABoris Andreyevaktyor
Faina RanevskayaaktyorEGErast GarinaktyorAFAndrei FajtaktyorLRLev Romanovich Sheïninssenariy muallifi
Dmitri Shostakovichkompozitor3Syujet
1945-yil aprel. Elba daryosi ikkiga bölib turgan Altenştadt nomli nemis şahrida Qizil Armiyaning oldingi…
1945-yil aprel. Elba daryosi ikkiga bölib turgan Altenştadt nomli nemis şahrida Qizil Armiyaning oldingi qismlari AQŞ qöşinlari bilan uçraşadi. Şaharning şarqiy qismi sovet okkupatsiya zonasiga, ğarbiy qismi esa amerika zonasiga aylanadi. Sovet va amerika sektorlarining komendantlari — mayor Kuzmin hamda uruşgaça maktab öqituvçisi bölgan mayor James Hill yaxşi qöşnilardek muloqot qilişadi. Lekin asta-sekin sovuq uruş avj ola boşlaydi.
General-biznesmen Mak-Dermot ittifoqçilar egallagan hududni rejali ravişda talon-taroj qilişni taşkil etadi, sovet sektorida esa uruş tufayli kambağallaşgan nemislarning hayotini yengillaştiriş uçun hamma narsa qilinadi.
Şahar burgomistri ruslarga işonmay, şarqiy qismdan ğarbiyga qoçadi, lekin amerika sektoridagi ijtimoiy va irqiy adolatsizlikdan ğazablanib, qaytib keladi.
Şu orada sovet okkupatsiya zonasida amerikaliklar uyuştirgan natsistik fitna foş etiladi. James Hill natsistlarga tösqinlik qilişga harakat qiladi, çunki ular ularning umumiy duşmani ekanini biladi, lekin u CIA elçisi — jurnalist niqobi ostidagi ayolga duç keladi. Operatsiya barbod bölgaç, ayol Germaniyani tark etadi va Hillga uni «haqiqiy amerikalik» qilib tarbiyalaşga vaʼda beradi.
Finalda allaqaçon lavozimidan tuşirilgan Hill Elba ustidagi köprikda Kuzmin bilan uçraşadi, lekin köprik ramziy maʼnoda oçiladi. Kuzmin şunday deydi: «Esingizda bölsin, Jeyms: Rossiya va Amerika xalqlarining döstligi — hozir insoniyat oldida turgan eng muhim masaladir».
4Yaratiliş tarixi
Elba daryosidagi sovet va amerika qöşinlarining uçraşuvi haqidagi bu filmni ittifoqçilar qattiq duşmanga…
Elba daryosidagi sovet va amerika qöşinlarining uçraşuvi haqidagi bu filmni ittifoqçilar qattiq duşmanga aylangan sovuq uruş yillarida suratga olişgan. Film sovet davlatining tarğibot-mafkuraviy buyurtmasiga muvofiq yaratilgan bölib, okkupatsiya qilingan hududlardagi, sovet va amerika sektorlaridagi hayotni bir-biriga qarama-qarşi qöyişga asoslangan edi. Ikki yil oldin çiqqan Mixail Rommning «Rus savoli» filmi kabi, Aleksandrov filmi ham bir tomondan uruş çöğini yoquvçilarni foş qilişi, ikkinçi tomondan xalqlar döstligini tarğib qilişi kerak edi.
5Suratga oliş
Altenştadt nemis şahrini ifodalovçi tabiiy dekoratsiya sifatida Şarqiy Prussiyaning Kyonigsberg va Tilzit…
Altenştadt nemis şahrini ifodalovçi tabiiy dekoratsiya sifatida Şarqiy Prussiyaning Kyonigsberg va Tilzit şaharlaridan foydalanildi. 1948-yil may boşida Grigoriy Aleksandrov va operator Eduard Tisse Kyonigsbergga kelişdi; şahar vayronaga aylangan edi. Aktyor Vladlen Davydov esladi: «Köp uylarning tomi ham, derazasi ham yöq edi. Oy nuri şu uylarga tuşganda, sinib tuşgan derazalari bilan ular böş köz öyiqli boş suyaklariga öxşardi». Kyonigsberg aktyor Andrey Fayt uçun ham oğir taassurot qoldirdi: «Şahar ölik edi. [...] Atrofda kilometrlab vayronalar çözilgan edi. Bu yerda sönggi öqlar otilganiga uç yil bölgan edi. [...] Eng köp vokzal taʼsir qildi — qotib qolgan poyezdlar, ularning ustiga qulagan ötiş köprigi. Soat töxtab qolgan edi — uçdan beş daqiqa ötgan vaqt».
Buzilmagan şahar manzarasini talab qiladigan bir qança sahnalar Rigada suratga olindi; xususan, filmga VEF zavodining binolari, Birodarlar qabristonining, otliqlarning egilgan haykallari bilan boş kiriş joyi, Avliyo Pyotr sobori, Rassomlik akademiyasi va Dom maydoni tuşgan (masalan, Geyne haykali qayta oçilişi sahnasida).
Ommaviy sahnalar uçun syomka guruhi mahalliy aholini ham, yaqin atrofdagi harbiy asirlar lagerining mahbuslarini ham jalb qildi.
6Festivallar va mukofotlar
1949 — Bratislava xalqaro kinofestivali, Grigoriy Aleksandrovga…
1949 — Bratislava xalqaro kinofestivali, Grigoriy Aleksandrovga mukofot
1949 — Gottvaldov xalqaro kinofestivali, Grigoriy Aleksandrovga mukofot, Vladlen Davydovga Oltin nişon
1950 — Birinçi darajali Stalin mukofoti: Grigoriy Aleksandrov, Vladlen Davydov, Mixail Nazvanov, Lyubov Orlova, Eduard Tisse, Aleksey Utkin
1950 — Mariánské Lázně xalqaro kinofestivali, Grigoriy Aleksandrovga mukofot
1990 — Berlin xalqaro kinofestivali, «Retrospective» dasturida iştirok etdi
1991 — Berlin xalqaro kinofestivali, «Retrospective» dasturida iştirok etdi
7Video
1980-yillardan boşlab film videokassetalarda çiqarilgan. 2000-yillarning örtalarida u tiklandi va DVD şaklida…
1980-yillardan boşlab film videokassetalarda çiqarilgan. 2000-yillarning örtalarida u tiklandi va DVD şaklida çiqarildi.
8Kadrlar
1
1 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Встреча на Эльбе (фильм)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.