«Robot» (tamilça: எந்திரன், şuningdek Enthiran yoki Endhiran nomi bilan ham tanilgan) — Hindistonning (tamil, Kollivud) ilmiy-fantastik filmi. Rejissyori Şanmugam Şankar, unda supersuperstar Rajinikant professor va uning yaratgan androidini öynaydi. Aişvarya Rai va Denny Dengzongpa asosiy boşqa rollarni ijro etişadi.
Taxminan ön yillik tayyorgarlikdan söng film 2008-yildan boşlab ikki yil davomida suratga olingan. U öşa paytda Hindiston kinematografiyasi tarixidagi eng qimmat film bölgan, şuningdek, tamil kinematografiyasi tarixidagi eng köp daromad keltirgan film bölgan, «Baahubali: The Conclusion» dan keyin.
1Rollarda
Rajinikanth, Aishwarya Rai, Danny Denzongpa
2Syujet
Ön yillik işdan söng daho olim doktor Vasigaran (Vasi) öziga öxşaş köp qobiliyatli noyob ijod — Çitti ismli…
Ön yillik işdan söng daho olim doktor Vasigaran (Vasi) öziga öxşaş köp qobiliyatli noyob ijod — Çitti ismli robotni yaratadi. Çitti köpçilik qobiliyatga ega, ammo bitta kamçiligi bor — maşinaning sodda fikrlaşi. Loyihani takomillaştiriş uçun Vasi robotni his qilişga örgatişga qaror qiladi va unga «sevgi çipi»ni örnatadi. Çaqmoq urgandan söng robotda hissiyotlar paydo böladi.
Vasining kelini Sana robotni öyinçoq va döst sifatida yoqtiradi. Uning yordamida imtihon topşiradi, qöşnilarni «tinçlantiradi» va bezorilardan himoyalanadi.
His qila oliş imkoniyatiga ega bölgan Çitti unga oşiq bölib qoladi. Professor Borа taʼsiri ostida u öz yaratuvçisidan uzoqlaşa boşlaydi. Bora — Vasigaranning sobiq ustozi va murabbiyi, şogirdiga bir jihatdan raqib. Xalqaro terror taşkiloti Borадан robotlar töplamiga buyurtma beradi, ammo ular tayyor emas — harakatlar muvofiqligi buzilgan, buni esa Vasigaranning ноу-хау (know-how) texnologiyasini joriy etiş orqali tuzatiş mumkin.
Ayyorlikka berilib, Çitti Mudofaa vazirligidagi sinovlarda muvaffaqiyatsizlikka uçraydi: qurolni namoyiş qiliş örniga sheʼr öqiydi, harbiylar uni yaroqsiz deb topişadi. Ğazabga tölgan Vasi Çittini sindirib, qoldiqlarini çiqindixonaga taşlab yuboradi.
Çiqindixonadan robotning qoldiqlarini professor Bora olib ketadi. U Vasining ноу-хау texnologiyasi evaziga Çittini tiklaydi. Bundan taşqari, olim robotga buzğunçi kayfiyat uçun «qizil çip» qöşadi, bu esa uning robotlarini qora qurol bozorida reklama qilişni va odamlarning Vasigaranga nisbatan nafratini taʼminlaydi. Özini insondan ustun his qilgan Çitti özining «imperiyasi»ni quradi: Borаning öğirlangan ehtiyot qismlaridan yasagan öz klonlaridan iborat armiyasi böladi, qizni öğirlaydi, Sunʼiy intellekt institutida qarorgoh barpo etadi va Sanaga uylanmoqçi böladi. Katta saʼy-harakatlar evaziga Vasi (armiya, politsiya va energetiklar yordamida) armiyani yöq qiladi va Çittini «aqlga keltiradi».
Sudda Çitti Vasigaranning aybsizligini isbotlovçi dalil sifatida çiqadi va unda asosiy aybdor professor Bora ekani körinib turgan yozuvni namoyiş etadi. Sud Vasigaranni aybsiz deb topadi va uning laboratoriyasini saqlab qoladi, ammo Çitti xavfli robot sifatida tan olinadi va demontaj qilinişi kerak. Çitti odamlar huzurida, u bilan tanişgan va köp narsani örgangan kişilar oldida özini özi demontaj qiladi. Sanadan uni «sevimli öyinçoğim» sifatida eslab qolişni söraydi, Vasigaranni öz xudosi deb ataydi va xatolari uçun keçirim söraydi. Vasigaran Çittini keçiradi va uning aybi yöqligini aytadi, çunki xato qilişni u odamlardan örgangan. Çitti baxtli ekanini aytadi va öçib qoladi.
Filmning oxirida muzey körsatiladi, unda Çittining boşi Azimovning robototexnika qonunlaridan birini keltiradi. Maktab sinfining ekskursiyasi paytida bir maktab öquvçisi gidan nega robot barça qobiliyatlariga qaramay demontaj qilinganini söraydi. Unga javobni Çitti özi beradi: «Men öylay boşladim».
3Rollarda
Rajinikant — professor Vasigaran / robot Çitti…
Rajinikant — professor Vasigaran / robot Çitti Baba
Aişvarya Rai — professorning qizi, Sana
Denny Dengzongpa — professor Bora
Santanam — Shiva
Devadarşini Çetan — Latha
Sabu Siril — agent Şah
Kalabhavan Mani — Paçaimuthu
Revati Şankaran — Vasigaranning onasi
Delhi Kumar — Vasigaranning otasi
Karunas — Ravi
Koçin Hanifa — yöl inspektori
Raghav — firibgar
Şriya Şarma — qiziquvçan talaba
4Işlab çiqariş
Şankar özining hind tilidagi debyut filmi «Nayak» muvaffaqiyatsiz çiqqandan söng, işçi nomi «Robot» bölgan…

Şankar özining hind tilidagi debyut filmi «Nayak» muvaffaqiyatsiz çiqqandan söng, işçi nomi «Robot» bölgan keyingi loyihasini eʼlon qildi, unda Kamal Hassan va Priti Zinta rol öynaşi kerak edi. Film Pentamedia Graphics kompaniyasining bölimi bölgan Media Dreams bannerida çiqişi kerak edi. Xabar berilişiça, voqea taxminan 2200 yoki 3000-yillarda Çennayda bölib ötişi kerak edi. Kamal va Priti iştirokida foto-sessiya ötkazilgan bölsa-da, yetakçi aktyor bilan kelişmovçiliklar tufayli film nomaʼlum muddatga keçiktirildi va Şankar «Boys» (2003) filmini suratga olişga kirişdi.
«Boys» çiqqandan söng, rejissyor Vikram iştirokidagi film ustida işlay boşladi. Rediff.com saytiga köra, u hali ham «Robot» deb atalgan, ammo keyinroq «Anniyan» (2005) deb nomlandi. 2007-yilda «Boss Şivaji» filmi çiqqanidan bir oy ötgaç, Şankar Şahrukh Xon «Robot»da boş rolni öynaşi mumkinligini eʼlon qildi. Film uning öz banneri Red Çillies Entertainment ostida işlab çiqarilişi kerak edi, ammo oktyabrda loyiha rasman rad etildi.
Işlab çiqariş 2008-yilda Eros International va Aynğaran International bannerlari ostida qayta boşlandi. Tamil-Nadu ştat hukumati tamil tilidagi filmlarni suratga oliş uçun soliq imtiyozlari berdi, natijada filmning nomi «Enthiran»ga özgartirildi. Dialoglarni yoziş uçun dastlab Sujata Rangarajan tanlangan edi, ammo uning vafotidan söng uning örnini Madhan Karki egalladi. Şu yilning oxirida Eros International «Drona» (2008) va «Vorislar» (2008) filmlarining kassada muvaffaqiyatsizligi tufayli, şuningdek, 2008-yilgi moliyaviy inqiroz muammolariga duç kelgan Aynğaran International bilan birga loyihadan çiqib ketdi. Işlab çiqariş va tarqatiş huquqlari Sun Pictures kompaniyasiga sotildi.
2008-yilda boş rol uçun aktyor izlaşdagi muvaffaqiyatsiz urinişlardan söng Şankarning oldingi filmida rol öynagan Rajinikant tanlandi. Uning uşbu rol uçun maoşi 450 million rupiyani taşkil etdi. Rejissyor ssenariyni aynan uning uçun qayta yozdi. Aişvarya Rai 2001-yilda boş ayol rol uçun rejissyorning dastlabki tanlovi bölgan bölsa-da, band jadvali tufayli rad etdi va uning örniga Priti Zinta taklif qilindi. Film Rajinikant bilan suratga olişga qaror qilinganda, qahramon rolini Priyanka Çopra, Deepika Padukone, Şriya Saran va öşa Aişvarya talab qildi, va oxirida Aişvarya tanlandi. Uning qahramoni ovozini Savita Reddy ijro etdi.
Professor Bora rolini bir neça aktyor daʼvo qilgan edi, jumladan Amitabh Bachchan, J. D. Çakravarthy, Sathyaraj va ingliz aktyori Ben Kingsley, ammo rol Bollivudning maşhur yovuz qahramoni Denny Dengzongpaga berildi. Uning ovozini hind tilini bilmagani uçun Kadhir berdi.
5Saundtrek
Albomning tamil tilidagi versiyasi taqdimoti 2010-yil 31-iyulda Kuala-Lumpurda, Putrajaya International…

Albomning tamil tilidagi versiyasi taqdimoti 2010-yil 31-iyulda Kuala-Lumpurda, Putrajaya International Convention Centre binosida bölib ötdi. Uşbu tadbirda filmning butun aktyorlar tarkibi qatnaşdi (Denny Dengzongpadan taşqari). Şuningdek, boşqa Kollivud aktyorlari Dayanidhi Maran, Radha Ravi, komik Vadivelu, aktrisa Şriya Saran («Boss Şivaji»da Rajinikantning hamkori bölgan), Jayam Ravi, Ramya Krishnan, S. A. Çandrasekhar, Rajinikantning qizlari Aişwarya va Soundarya, Kriş va Sangita Arvind taklif etildi. Silambarasan, Vijayalakşmi va Purna ovozli ijroçi sifatida qatnaşdilar.
Tamil versiyasining audio relizidan bir neça kun ötib, Hyderabadda telugu tilidagi saundtrek relizi bölib ötdi, unga Çiranjeevi, D. Ramanaidu, Mohan Babu, Srinu Vaitla, Kajal Aggarwal va Kamna Jethmalani taklif etilgan edi. Hind tilidagi versiyasining relizi bir neça kundan söng Mumbaida bölib ötdi, unda Aişwaryaning eri Abhişek Bachchan, uning qayinotasi Amitabh va qayinonasi Jaya iştirok etişdi.
6Tanqid
«Robot» Hindistondagi tanqidçilardan ijobiy şarhlar oldi, ayniqsa Ratnavelu kinematografiyasi, Sirilning…

«Robot» Hindistondagi tanqidçilardan ijobiy şarhlar oldi, ayniqsa Ratnavelu kinematografiyasi, Sirilning badiiy bezagi, Srinivas Mohanning vizual effektlari va Rajinikantning Çitti rolidagi ijrosi maqtovga sazovor böldi. Daily News and Analysis gazetasining Aniruddha Guha filmga beş yulduzdan törtta baho qöydi va uning «tamil filmida körilgan eng yaxşi maxsus effektlar» bölganini, şuningdek, «barça tillar orasida hind kinosi tarixidagi eng qiziqarli filmlardan biri» ekanini taʼkidladi. Times of India gazetasining Nihat Kazmi va India Today jurnalining Kaveri Bamzai filmga beş yulduzdan törttasini qöyişdi. Kazmi uni «qoçiş uçun ideal film» deb atadi. Bamzai Rajinikantning filmdagi harakatlarini maqtadi va «Raj bizga aql sohibi robotlar nega aql sohibi insondan ustun ekanini aytib beradi», dedi.
NDTV kanalining Anupama Çopra va Rediff.com saytining Pavitra Srinivasan filmga beş yulduzdan uç yarimtasini qöyişdi. Çopra filmning ikkinçi yarmini tanqid qilib, uni «ortiqça çözilgan va kakofonik» deb taʼriflagan, ammo şarhini «„Robot“ Rajinikantning yelkasida yuradi va u heç qaçon bu yukning oğirligidan egilmaydi. Çiroyli kiyim, grim va vizual effektlar yordamida u Çittini jozibali qiladi», degan sözlar bilan yakunlagan. Srinivasan esa Şankarning «ilmiy fantastika bilan masala koeffitsiyentini muvozanatlaştirganini» aytgan. U «qaysi tomondan qaramang, „Robot“ sizni öziga tortib, zavq olişingiz uçun yetarli material beradigan kamyob filmlardan biri», degan xulosaga kelgan. CNN-News18 kanalining Rajeev Masand filmga beş yulduzdan uçta baho qöydi va: «Oxir-oqibat, filmni yangi saqlab turadigan narsa — bu ajoyib vizual effektlar va Rajinikantning ilhomlangan ijrosi», degan. Hindustan Times uçun maqola yozgan Gautaman Bhaskaran uni uç yulduzga baholab: «Internetda tarqalayotgan hazillarni bir çetga qöying. Bu film, bir neça fut uzunroq, özi bilan gözal köngiloçar vaqt bağişlaydi», degan.
New Indian Express gazetasining Malini Mannath filmda «jozibali ssenariy, yorqin vizual effektlar va hali ham öz xarizmasini osongina namoyon etadigan quvnoq qahramon» borligini taʼkidladi. The Hindu gazetasining Karthik Subramanian esa aktyorlar «maxsus effektli filmlarda yöqolib qolişga moyil» bölsa-da, «Robot»da bunday emasligini qayd etdi: «Rajinikant va Aişvarya Rai filmni yelkalarida kötarib yurişadi, va aktyorlik köp qismi yaşil ekran oldida bölganini hisobga olsak, heç narsa sunʼiy körinmaydi», degan.
7Taʼsir
Film çiqqandan söng maşhur rejissyor K. Balaçander Şankarga yozgan şaxsiy minnatdorçilik xatida uni Jeyms…

Film çiqqandan söng maşhur rejissyor K. Balaçander Şankarga yozgan şaxsiy minnatdorçilik xatida uni Jeyms Kemeronning hind versiyasi, filmning özini «Avatar»ga hind javobi, Sun Pictures kompaniyasini esa mahalliy Metro-Goldwyn-Mayer deb atadi. «Robot» şuningdek, Internet Movie Database portalining fikriga köra «2010-yilning 50 eng yaxşi filmi» röyxatiga kirgan yagona tamil filmi böldi.
Filmning köplab sahnalari, jumladan «qora qöy» bilan maşhur sahna, keyingi filmlarda parodiya qilindi, jumladan tamil tilidagi «Mankatha» (2011), «Qörqmas» (2011), «Şer yuraki 2» (2013), şuningdek telugu tilidagi «Derzkiy» (2011) va Nuvva Nena (2011). Filmda Çitti köpinça özini markaziy protsessorining takt çastotasi 1 terogers va tasodifiy kiriş xotirasi çegarasi 1 zettabayt ekanini aytib taniştiradi, natijada «Salom, men Çitti, tezligi 1 terogers, xotirasi 1 zettabayt» iborasi maşhur bölib ketdi. «Tasodifiy kiriş» (2011) filmida Rajinikant Çitti sifatida mehmon rolida körindi.
«Avengers: Infinity War» filmining hammuallifi Jo Russo «Robot» filmidagi Çittining köplab klonlari birgalikda ulkan ilon şaklida töplanadigan sahnasi uni «Avengers: Age of Ultron» filmidagi öxşaş sahnaga ilhomlantirganini aytdi. U filmda nomi bilan atalgan boş yovuz qahramon va uning klonlari özining ulkan versiyasiga aylanadigan sahna bölgan, ammo tayyor filmning hajmini kamaytiriş uçun bu sahna olib taşlangan.
8Davomi
2018-yilda «Robot 2.0» davomi tarqatildi, unda Rajinikant rolini takrorladi, şuningdek yangi qahramonlar…

2018-yilda «Robot 2.0» davomi tarqatildi, unda Rajinikant rolini takrorladi, şuningdek yangi qahramonlar paydo böldi, masalan, antagonist rolidagi Akşay Kumar va qahramonning sevgilisi Nila rolini ijro etgan Emy Jackson. Filmni tarğib qiliş ikki yil davom etdi, film esa hozirgi vaqtda Hindistondagi eng qimmat film böldi. Dastlab filmni ikki tilda — tamil va hind tillarida suratga oliş rejalaştirilgan edi, ammo keyinçalik uni faqat tamil tilida çiqariş va hind hamda telugu versiyalarini dublyaj orqali tayyorlaş qaror qilindi.
9Kadrlar
1
1 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Робот (фильм)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.