Eraserhead

Hmm, no — the article has no such heading. Let me correct: I will translate the text as given.

Uşbu matn sarlavhasiz boşlanadi, şuning uçun uni şunday tarjima qilaman:

«Eraserhead» («Öçirgiç boş») — syurrealistik kam byudjetli qörqinçli film va Devid Linçning birinçi töliq metrajli kinokartinasi, 1977-yilda çiqarilgan. Film syurrealistik obrazlari, ğayrioddiy tovuş bezaklari va umumiy fantastik atmosferasi tufayli kultli klassikaga aylandi. Linçning özi filmini «qoronğu va bezovta qiluvçi narsalar haqida tuş» deb taʼriflagan hamda uni özining «eng ruhiy filmi» deb hisoblagan.

Ssenariyga ayniqsa Franz Kafkaning «Metamorfoza» va Nikolay Gogolning «Burun» qissalari taʼsir körsatgan. Film 5 yil davomida 10 000 dollar byudjet bilan suratga olingan. Moliyalaştirişda Linçga bolalik dösti Jek Fisk va uning xotini Sissi Spacek yordam bergan (keyinçalik u Linçning boşqa filmi — «Oddiy hikoya»da boş rollardan birini ijro etgan). Kinokartinadagi syurrealistik obrazlar va yaşirin jinsiy motivlar asosiy mavzuiy elementlar sifatida qaralgan. Ayrim naşrlarning fikriça, bu eng şokirovçi filmlardan biri hisoblanadi.

2004-yilda film AQŞ Kongress kutubxonasi tomonidan «madaniy ahamiyatga ega» deb topildi va Milliy film reestriga saqlaş uçun tanlandi.

Jek Nens — Genri Spenser

Şarlotta Styuart — Meri Iks

Allen Joseph — Janob Iks

Jinn Beyts — Xonim Iks

Judit Anna Roberts — «Qarşi xonadagi çiroyli qiz» (Beautiful Girl Across the Hall)

Lorel Nir — «Batareyadagi xonim» (Lady in the Radiator)

Jek Fisk — «Sayyoradagi erkak» (The Man in the Planet)

Jin Leng — «Buvi»

Darvin Joston — Pol

1971-yilda Linç Los-Anjelesga köçib ötdi va AFI konservatoriyasiga kirdi. U yerda 10 ming dollarlik AFI granti yordamida birinçi töliq metrajli filmi ustida işlay boşladi. Grant filmni tugatiş uçun yetarli bölmadi va natijada Linç uni 1976-yilgaça tanaffuslar bilan işladi, bir neça marta qayta montaj qildi.

Öqişning birinçi yilida u «Gardenback» deb nomlangan taklif etilgan ish uçun ssenariy yoza boşladi. Bir neça öqituvçi unga ssenariyni uzaytirib, dialogni kengaytirişni maslahat berdi; u istamay rozi böldi. Keyin Linç öz ğoyasini amalga oşirişga tösqinlik qilinayotgani sababli ketayotganini eʼlon qildi. Köplab kollej öqituvçilari uni qarorini qayta körib çiqişni söraşdi, uni özlarining eng yaxşi talabalaridan biri deb hisoblab, u oxir-oqibat öz loyihasini yaratişiga aralaşilmasligi şarti bilan rozi böldi. Linç «Gardenback»ni taşlab, yangi loyiha boşlaşga qaror qildi.

Filmning ğayrioddiy syujeti va Linçning minimal reja tajribasi tufayli heç bir kinostudiya loyihani qöllamadi. Linç filmning katta qismini Beverli-Hillzdagi Greystone Mansion hududida suratga oldi, u paytda AFI ştab-kvartirasi edi. Filmning ssenariysi 21 sahifadan iborat bölib, 20 kunda yozilgan. Linç işlagan beşta yilning birinçi yilida uning xotini uni tark etdi. Şu paytgaça ularning qizi tuğilganini hisobga olsak, köpçilik Devid Linç filmni suratga olişda şaxsiy tajribasidan foydalangan deb hisoblaydi. Pul topiş uçun (moliyalaştiriş filmning taxminan 20 daqiqasi suratga olingaç töxtagan edi) rejissyor turli usullarga murojaat qilişga majbur böldi — gazeta yetkazib berişdan tortib, qarindoşlar va döstlarning (Sissi Spacek va Jek Fisk) mablağlaridan foydalanişgaça.

Köplab tanqidçilar kinokartinaga juda ijobiy munosabatda böldi. Rotten Tomatoes saytida filmning 63 ta tanqidiy şarhga asoslangan 90 % maʼqullaş reytingi bor.

Mel Brooks filmni körgaç, Devid Linçni «Fil odam» filmining rejissyori etib taklif qildi.

«Öçirgiç boş» Stenli Kubrikning sevimli filmlaridan biri edi. «Porlaş»ni suratga olişdan oldin u bu filmni syomka guruhiga körsatib, ularni kerakli psixologik holatga kiritgan.

Jorj Lukas filmni körgaç, Linçga «Yulduzli uruşlar»ning yakuniy epizodi — «Jedayning qaytişi»ni suratga olişni taklif qildi, ammo Linç taklifdan voz keçdi.

1978 — Avoriazdagi Xalqaro fantastik filmlar festivalida «Oltin antenna» mukofoti

Film 1978-yilda «Fantasporto» xalqaro fantastik filmlar festivalida «Fentezi» janridagi «Eng yaxşi film» nominatsiyasiga tanlangan.