Europa Europa

1938-yil. Solomon, yahudiy ösmiri, oilasi bilan Germaniyada yaşaydi. Uning bar-micvasi arafasida Kristall tun voqealari yuz beradi, unda singlisi halok böladi. Oila Polşaga qoçişga qaror qiladi, lekin 1939-yil sentyabrda nemislar u yerga ham kirib keladi.

Ota-onasi öğlini saqlab qoliş uçun Solomonni SSSRga yuboradi. U Grodnodagi bolalar uyida ikki yil yaşaydi, kommunistik tarğibot taʼsiriga tuşib, komsomolga aʼzo böladi. Ammo 1941-yil 22-iyunda uruş bu yerga ham yetib keladi. Evakuatsiya paytida Solomon öz odamlaridan orqada qolib, boşqa qoçqinlar va qizil armiyaçilar qatori asirga tuşadi. Uning köz öngida nemislar asirlarni saralaydi: yahudiylar va siyosiy xodimlarni ajratib, tez orada otib taşlaş uçun. Omon qoliş uçun nemis tilini aʼlo darajada biladigan Solomon hujjatlarini yaşiradi va Grodnodan bölgan fольksdoyçe Yozef Peters nomi bilan özini körsatadi, uning ota-onasi bolşeviklar qölida halok bölgan deb aytadi. Şunday qilib u nemis qismida «polk öğli» bölib qoladi.

Tillarni bilişi tufayli (u polyak va rus tillarini ham biladi) Solomon harbiy qismda tarjimon bölib işlaydi. U ölim hukmlarini tarjima qiladi va hatto asir tuşgan Yakov Jugaşvili bilan uçraşadi.

Yuqori lavozimli ofitser tomonidan farzandlikka olingan Solomonni elita gitlerjugend maktabiga yuborişadi. U yerda u yahudiyligini barça kuçi bilan yaşiradi. Hatto sevgilisi Leniga ham haqiqatni oçişga jurʼat eta olmaydi, garçi uning onasi haqiqatni bilib qolsa-da, uni foş qilmaydi. Solomon uruş oxirigaça maktabda qoladi, to Qizil Armiya kelguniga qadar. Keyin u Falastinga repatriatsiya qilinadi.