# Yöq qiliş buyurildi
«Yöq qiliş buyurildi» (ingl. Executive Decision) — AQŞ kinofilmi, Stuart Beyrd rejissyorligidagi jangari film.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Steven Seagal, Kurt Russell, David Suchet
3Syujet
AQŞ armiyasi maxsus quvvalar guruhi Triyest yaqinidagi villaga reyd uyuştiradi. Guruh komandiri podpolkovnik…
AQŞ armiyasi maxsus quvvalar guruhi Triyest yaqinidagi villaga reyd uyuştiradi. Guruh komandiri podpolkovnik Trevisning jahlini çiqarib, yertöla böş çiqadi: terrorçilar öğirlangan sovet zahari DZ-5 solingan idişlarni olib ketgan, bundan taşqari guruhning bir askari halok bölgan. Nomaʼlum jangarilar terrorçilar sardori Yaffani uning qizining töyidan öğirlab, amerikaliklarga topşiradi. Naji Hasan guruhi Afinadan uçib çiqqan 406 yölovçili Boeing 747 samolyotini egallab, Yaffani ozod qilişni talab qiladi. Mudofaa vazirining yiğilişida qatnaşgan Pentagonning terrorizm böyiça eksperti doktor Grant boşlanğiç rejaga keskin qarşi çiqadi: samolyotni qönduرib, Trevis guruhini hujumga yuboriş. Grant terrorçilar samolyotga zahar yuklab, uni Vaşington ustida portlatmoqçi, deb hisoblaydi. Trevis razvedka samolyoti Lockheed F-117 Nighthawkʼni taklif qiladi; uning kosmik apparatlarga ulaniş uçun möljallangan çiqariladigan şlyuzi bor. Bu ixtiro heç qaçon yölovçi samolyotlarida işlatilmagan bölsa-da, Trevis guruhini samolyotga yaşirinça ötkazib, terrorçilarni yöq qilişni rejalaştiradi. Trevis Grantni ham jamoaga qöşişni talab qiladi, çunki Triyestdagi villaga aynan uning razvedka maʼlumoti asosida hujum qilingan edi. Şlyuz işlab çiquvçisi muhandis Kehil ulanişga rahbarlik qiladi.
Guruh Boeing bortiga ötadi, ammo samolyot uçib ketadi va şlyuz parçalanadi. Trevis özini qurbon qilib, Boeingning lyukini yopadi. Podpolkovnik va guruh anjomlarining yarmi uçib ketadi, guruhning saper askari Kappi umurtqa poğonasidan jarohat oladi. Guruh kameralar örnatib, hujumga tayyorlanadi, ammo Grant komandir Krisani kutişga undaydi, çunki terrorçilarga yordamçi yölovçi qiyofasida bomba portlatişga tayyor bölişi mumkinligiga işonadi. Harakatsiz Kappi rahbarligida Kehil soxta bombani ajratib, haqiqiy portlovçi qurilmani topadi. Grant stjuardessa bilan aloqaga çiqadi; stjuardessa yölovçilardan biri pultni yaşirayotganini payqaydi. Ozod qilingan Yaffa Hasanga qönğiroq qiladi, lekin u kofirlarning yuragiga zarba berişini aytadi. Mudofaa vaziri Boeingni urib tuşirişni buyuradi, ammo maxsus quvvalar samolyotning bort çiroqlarini miltillatib, Morze alifbosida xabar yuborişga muvaffaq böladi, bu xabar hujumga yönaltirilgan qiruvçilarga yetib boradi. Grant salonga kirib, şubhali yölovçidan pultni tortib oladi, ammo u olmos solingan qutiçadan iborat bölib çiqadi. U yölovçilar orasida jazoirlik Demuni tanib, unga taşlanadi. Maxsus quvvalar salondagi çiroqni öçirib, hujumga ötadi. Oğir yaralangan Demu qurilmani işga tuşiradi, ammo Kehil portlatgiç kontaktlari orasiga izolyator qöyişga ulguradi. Hasan ölişidan oldin uçuvçilarni otib taşlaydi; samolyot qulaşi bombani portlatişi muqarrar, ammo havaskor uçuvçi Grant Boeingni qönduришga muvaffaq böladi.
4Tanqid
Tanqidçi Rocer Ebert filmni juda oddiy jangari film deb baholadi, garçi ayrim syujet burilişlari tomoşabinni…

Tanqidçi Rocer Ebert filmni juda oddiy jangari film deb baholadi, garçi ayrim syujet burilişlari tomoşabinni qiziqtirsa-da. Uning fikriça, eng qiziqarli lahza Stiven Sigal qahramonining kutilmaganda — 20-daqiqada — halok bölişi bilan boğliq; u asosiy qahramon bölib çiqmaydi. Filmning ijobiy tomoni — jangari film atmosferasi va yaxşi işlangan aksion sahnalar. Bu yerda tajribali rejissyor Stuart Beyrdning qöli sezilib turadi, u «Die Hard» va «Lethal Weapon» filmlarini suratga olişda iştirok etgan. Yulduzli aktyorlar tarkibi, ayniqsa Kurt Rassel, vazifasini yomon bajarmagan va filmni munosib darajaga kötarib turadi. Tanqidçilar, şuningdek, ikkinçi darajali aktyorlar Xalli Berri, Devid Suşe va Jey Ti Uelşning yaxşi öyinini ham qayd etişdi.
«San Francisco Chronicle» tanqidçisi Mik Lasal filmni juda çözilgan va eskirgan klişelarga tayangan deb topdi. Syujetda köplab xatolar va oçiq majburlaşlar mavjud. Vaşingtonga nerv-falajlovçi gazning bir qismini yaşirin yetkazişning eng yaxşi usuli 400 yölovçisi bor öğirlangan samolyot ekani juda şubhali körinadi. Umuman olganda, «Die Hard» yoki «Airport» bilan soliştirganda tomoşabin bu filmda yangilik körmaydi.
Oddiy kamçiliklardan taşqari, Gollivudning xorijiy terrorçilar mavzusiga bölgan xunuk moyilligini ham qayd etiş kerak. Ayniqsa, Oklahoma-Sitidagi açinarli voqealardan keyin bu mavzu yoqimsiz taassurot qoldiradi. Filmda maʼlum bir yoqimsiz taʼm bor. Uning nomi hukumatning 400 yölovçisi bor avialaynerni, u nerv-falajlovçi gazni AQŞ çegarasigaça yetkazişidan oldin yöq qiliş haqidagi buyruğiga işora qiladi. Film özi ham zaharga töla. U xorijliklarni ham, AQŞ maʼmuriyatini ham demonizatsiya qiladi. Filmning atmosferasi «Rambo» filmidagi militarist paranoyani eslatadi — bu Reygan davri fantastikasiga xos xususiyat.
5Filmni suratga oliş
Film Pentagonning bevosita kömagida suratga olingan. Kadrda VF-84 eskadrilyasining «Jolly Rogers» (Quvnoq…

Film Pentagonning bevosita kömagida suratga olingan. Kadrda VF-84 eskadrilyasining «Jolly Rogers» (Quvnoq Rojerlar) nomli haqiqiy F-14 qiruvçilari zvenosi iştirok etgan. Aslida bu eskadrilyaning sönggi operatsiyalaridan biri bölib, undan keyin u tarqatib yuborilgan.
Köpgina boşqa Gollivud filmlarida bölgani kabi, «Yöq qiliş buyurildi»da ham xayoliy aviakompaniya Oceanic Airlines uçraydi. Uni maxsus öylab topişgan, toki terrorçilar tomonidan egallaş va samolyotning qöniş paytida halokatga uçraşi tasvirlangan rangli sahnalar biron haqiqiy aviakompaniyaga salbiy soya taşlamasin. Suratga oliş uçun haqiqiy yölovçi samolyoti — American Int Airways aviakompaniyasining (bort raqami N707CK) Boeing 747-200 avialaynери (seriya raqami MSN 21541) işlatilgan, uni Oceanic ranglariga böyaşgan. 1988-yilda, u boşqa aviakompaniyaga — Kuwait Airwaysga (bort raqami 9K-ADA) tegişli bölganida, terrorçilar tomonidan egallangan. Filmning syujetiga köra, avialaynер majburiy oğir qöniş qilgan, dvigatelini yöqotgan va teşik olgan bölsa-da, haqiqatda bu uçiş apparati zarar körmagan va 2004-yilgaça ekspluatatsiya qilingan.
6Mukofotlar
1997 — Blockbuster Entertainment Award…
1997 — Blockbuster Entertainment Award mukofoti
Eng yaxşi aktyor (Kurt Rassel), eng yaxşi aktrisa (Xalli Berri)
Eng yaxşi kostyum dizayni (Danilo Donati)
1997 — Golden Raspberry mukofotiga nominatsiyalar
Eng yomon ikkinçi darajali aktyor (Stiven Sigal)
7Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Приказано уничтожить» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.