Finist, the Brave Falcon

Qadimda Ruslarda oddiy dehqon yaşardi, uning ismi Finist edi. U şönğqar bilan döst edi. Şönğqar Finistni Rusga bosqin qilmoqçi bölgan barça duşmanlar haqida ogohlantirardi. Finist Rusni himoya qilar, bosqinçi yotoqçilarni quvib çiqarardi.

Duşmanlar Rusda himoyaçi botirning paydo bölişidan norozi edi. Ularning boşliği, sehrgar Kartaus — Qizil Möylov, öz ‘taʼibi — özgaruvçi Kastryukni botirni yöq qiliş uçun yuboradi. U aldov bilan Finistni yer ostidagi zindonga boşlab kirib, uni sehrlab, hayvonga aylantiradi.

Rus çegara qalʼasida voevoda druzhina bilan duşman hujumlarini qaytarişga tayyorlanadi. Buning uçun Finistni izlaş uçun şaharga kotib Yaşkani yuborişadi, u yana oziq-ovqat yetişmovçiligi masalasini ham hal qilişi kerak. Yölda Yaşka Finistning kelini Alyonuşka bilan uçraşadi. Birgalikda Finistni topiş uçun yölga çiqqan ular dehqon Agafon va uning xotini Anfisa bilan duç keladi. Ular bozorga ketayotgan edi, ammo hayvonning ökiriğidan qörqib, örmonda töxtaşga majbur bölgan edi. Anfisa mehmondorçilikka umid qilmaslik kerakligini bildiradi. Biroq Yaşka uni aldaydi: u «boltadan» şörva pişiradi.

Kutilmaganda kampir Nenila paydo bölib, şu keça paporotnik yordamida faqat bitta istak tilaş mumkinligini va u amalga oşişini aytadi. Şuningdek, kampir hayvonning sehrlangan odam ekanligini va agar unga qizaloq şu qiyofada muhabbat qöysa, laʼnat yeçilişini xabar qiladi. Qanday istak tilaş haqida bahslaşayotganda Anfisa Agafonni «yer ostiga yöqotib qöyadi». Buning uçun Yaşkani aybdor deb, ertasi kuni uni Agafonni qaytarişni talab qilib qalʼaga qaytaradi, Alyonuşka esa ularning ortidan ergaşadi.

Şu orada Kartaus Kastryukni qalʼaga yuboradi, u savdogar niqobida içkariga kirib, voevodaning duşmanlariga darvozalarni oçişi kerak edi. Ammo Kastryukni çol-kampirlar — «quvnoq kampirlar» foş qilib, uni omborxonaga qamaşadi; u yerga jahldor Anfisani ham joylaştirişadi. Yaşka hibsdan qoçib qutuladi, çunki u obozni oziq-ovqat bilan olib kelib, topşiriqni bajargan edi.

Qalʼaga Kartaus elçixonasi Fingal boşçiligida yetib keladi. Ular taslim bölişni talab qilib, Kartausga yuz boşça oltin berişni söraydi. Ammo voevoda ulardan botirning qölidagi arqonni tortib olişni talab qiladi, aks holda Kartaus heç narsa olmaydi. Yaşka duşmanlarni yengişga muvaffaq böladi va elçixona heç narsasiz ketadi.

Elçixona bilan bir vaqtda Kartaus xizmatkorlarini qalʼani egallaş uçun yuboradi. Ayni vaqtda devordagi teşikdan qalʼaga hayvon kirib keladi. Alyonuşka bu hayvon aslida Finist ekanini taxmin qilib, unga bermoqçi bölgan qizil plaşini yopib qöyadi. Laʼnat yeçiladi va Finist yana odam böladi. Druzhina bilan birga u duşmanlarni quvib çiqaradi.

Omborxonada ötirgan Kastryuk Anfisani öz xiyonatkor rejalarini amalga oşirişga köndiradi: u unga sehrli taroq beradi, uni botirni uyqusiraş uçun işlatişni aytadi, evaziga esa yer ostidan erini qaytarib berişni vaʼda qiladi. Anfisa Kastryukning qölini yeçadi va tarokni Finistning soçiga qadaydi. Kastryuk Anfisa va uxlab yotgan Finistni Kartausning inoyatiga olib boradi, u yerda Kartaus Finistni öz tomoniga ötişga taklif qiladi. Asir Finist rad etadi. Aldanganini anglagan Anfisa esa tartibsizlik boşlaydi.

Yana Alyonuşka botirni qutqariş uçun yölga çiqadi. Qizni himoya qiliş uçun voevoda unga Yaşkani biriktiradi. Kartausning inida tasodifan paydo bölgan «quvnoq kampirlar» yordamida Alyonuşka va Yaşka Finistni ozod qilişadi. Finist ularni uyga jönatadi, özi esa Kartaus bilan hisob-kitob qiladi. Agafon Anfisa oldiga yerga qaytib keladi.