1982-yil, sovuq uruşning avj nuqtasi. Britaniya razvedkasi SSSRda eng yangi jangovar samolyot — MiG-31 Firefox yaratilgani haqida xabar oladi. Ikkita prototip mamlakat çuqurligidagi maxfiy aviabazada sinovdan ötmoqda. Yangi samolyot tovuşdan olti barobar tez uçişga qodir, radarlar uçun deyarli körinmas, uning qurollari esa pilotning miya impulslari, yaʼni buquvan aytganda «fikrlari» bilan boşqariladi. Bunda bitta şart bor: pilot rus tilida öylaşi kerak.
Firefox samolyotini öğirlaş böyiça britaniya-amerika qöşma operatsiyasi rus tilini erkin biladigan va begona maşinani töğridan-töğri zavod angaridan öğirlaşga jurʼat etadigan pilot-öğri tanlaşdan boşlanadi. Qiyinçilik bilan bölsa-da, Vyetnam uruşi faxriysi Mitchell Gantni (Eastwood) köndirişga muvaffaq bölinadi. Razvedkalar öyinining qurboniga aylanadigan, haqiqatda mavjud bölgan tadbirkor qiyofasida Gant Moskvaga uçib boradi, mahalliy disident aloqaçi bilan uçraşadi va şarq tomon yölga çiqadi. Tez orada tadbirkorning jasadi topiladi va KGB uning haqiqiy maqsadini bilmagan holda ikki yuzli agentni izlay boşlaydi.
Gant bazaga kirib, qöriqçilarning eʼtiborini çalğitişga va osmonga kötarilişga muvaffaq böladi, ammo yerda ikkinçi MiG-31 Firefox qoladi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Clint Eastwood, Freddie Jones, Warren Clarke
3Rollarda
Clint Eastwood — Mitchell…

Clint Eastwood — Mitchell Gant
Freddie Jones — Kenneth Aubrey
Warren Clarke — Pavel Upenskiy
Ronald Lacey — Maksim Iliç Semelovskiy
Kenneth Colley — polkovnik Kontarskiy
Klaus Löwitsç — general Vladimirov
Nigel Hawthorne — Pyotr Baranoviç
Stephan Sçnabel — Boş kotib
Kai Wulff — Voskov
Dimitra Arliss — doktor Natalya Baranoviç
Alan Tilvern — aviatsiya marşali Kutuzov
Oliver Cotton — Dmitriy Pryabin
Hugh Fraser — politsiya inspektori Tortuyev
Barry Houghton — Boris Glazunov
Wolf Kahler — KGB raisi Andropov
Eugene Lipinski — KGB agenti
George Pravda — general Borov
Jim Sçerer — rus kapitani
Kurt Lowens — doktor Şuller
4Taqrizlar
Yozuvçi Howard Hughes (ingl. Howard Hughes) Clint Eastwood filmlari haqidagi kitobida Firefox haqida salbiy…

Yozuvçi Howard Hughes (ingl. Howard Hughes) Clint Eastwood filmlari haqidagi kitobida Firefox haqida salbiy fikr bildirgan: «Treylerni tomoşa qiling, kitobni öqing, öyinni öynang — faqat filmdan qoçing, bu Eiger çöqqisidagi yana bir The Eiger Sanction. Bu Firefoxʼdan ham kamroq, bu xomakiy piropatron yoki, eng yaxşi holda, tutab turgan papiros.»
The New York Times gazetasida Vincent Canby (ingl. Vincent Canby) şarhida şunga öxşaş baho berilgan, unda asosiy eʼtibor Eastwoodning syujet ustidan nazorat qilmagani masalasiga qaratilgan: «Firefox körinadigan darajada işonarli bölganidan köra biroz köproq xavotir uyğotadi. Bu qizlarsiz Jeyms Bond haqida film, hazil tuyğusiz Supermen haqida film».
Roger Ebert (ingl. Roger Ebert) filmga törtdan uçta yarim yulduz qöydi va uni «silliq, muşakli triller, josuslikni ilmiy fantastika bilan uyğunlaştirgan. Film yaxşi öylangan maşina kabi işlaydi», deb taʼriflagan.
Variety naşridan Todd McCarthy (ingl. Todd McCarthy) filmni tanqid qilib, uni «çarçoq. Sust, xaraktersiz va 137 daqiqa davom etadi, bu kamida yarim soatga ortiq», deb atagan.
Chicago Tribuneʼdan Gene Siskel (ingl. Gene Siskel) filmga törtdan ikki yarim yulduz berib, uni «umuman olganda qiziqarli» deb yozgan, ammo «agar prodyuser-rejissyor Eastwood final otişmasiga tayyorgarlikning bir qismini kesib taşlaganida, u ança qiziqarli bölardi. Buning örniga bizdan bir neça zerikarli lavhaga çidaş söraladi, unda u rus xavfsizlik xodimlaridan qoçadi, ular esa xohlaganda rus yoki ingliz tilida gapirganga öxşaydi. Bu butun ish içida qiziq emas: biz Klintning samolyotga yetib borişini bilamiz. Şunday qilib, keling, davom etaylik».
Los Angeles Timesʼdan Sheila Benson (ingl. Sheila Benson) filmni «böşaşgan, haddan taşqari çözilgan umidsizlik, gapga ruju qöyuvçi va yonişga juda sekin» deb atagan. «Bu birinçi marta rejissyor Eastwood aktyor-ikona Eastwoodga şunçalik yomon xizmat qilgani, bu esa bezovta qiladi», deb yozgan.
Washington Postʼdan Gary Arnold (ingl. Gary Arnold) yozgan: «Sodiq muxlislar ham, befarq kuzatuvçilar ham şunga qöşilişlari mumkin, Eastwood bu holda ayniqsa qoronği parvoz yönalişini tanlagan», syujetni «sunʼiy» deb atagan va «Firefox ekranda unçalik qörqinçli körinmayapti» degan afsusini bildirgan. «… Tasavvurni qitiqlaydigan yagona parvoz effekti — samolyot okean ustidan uçib ötganda, uning ortidan bir vaqtning özida paydo böladigan parallel suv pardalari».
The Atlanta Constitutionʼda Scott Cain (ingl. Scott Cain) filmga şunday baho bergan: «Yulduz rejissyor Clint Eastwood şunçalik haddan taşqari murakkab josuslik trillerini çizganki, hatto Five Fingers ham birdan oddiy körinib qoladi. Ammo Clint ajoyib hikoyaçi va Firefox diqqat bilan qaralsa, maʼno kasb etadi».
5Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Огненный лис» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.