«Birinçi ritsar» (ingl. First Knight) — Arturiana asosidagi sarguzaşt kinofilmi. Qirol Artur haqidagi aksariyat asarlardan farqli ölaroq, film sehrli elementlardan xoli bölib, Tomas Mallorining asarlariga emas, balki undan oldingi manbalarga, xususan, Kretyen de Trualning tugallanmagan «Aravaçi ritsar, yoki Lanselot» romaniga asoslanadi.
Film ayrim şafqatsiz janglari uçun PG-13 reytingini oldi.
1Rollarda
Sean Connery, Richard Gere, Julia Ormond
Ben Crossaktyor2Syujet
Kamelotlik Artur umrini Albion ustida birlaştiriş va tinçlik hamda adolat hukmronligini örnatişga bağişladi.…
Kamelotlik Artur umrini Albion ustida birlaştiriş va tinçlik hamda adolat hukmronligini örnatişga bağişladi. Barça uruşlarda ğalaba qozongaç, u öz missiyasi tugaganini his qiladi va endi uylanişga haqli ekanini sezadi. Otasi vafotidan söng Layonessning hukmdori bölgan ledi Gvinevra xalqi doimo yovuz qöşni Malaganning hujumlariga duç kelayotganini köradi. Malagan Layonessni egallab, öziga böysundirmoqçi. Gvinevra Arturga turmuşga çiqib, uning homiyligini olişga qaror qiladi. Kuyovi huzuriga Kamelotga ketayotganda, Gvinevra karvoniga Malagan odamlari hujum qiladi. Lanselot qiliçbozlik bilan kun köradi, lekin yollanma jangçi sifatida emas, balki mahoratini körsatib qişloq aholisini xursand qiladigan sayyor artist sifatida. Tasodifan yaqin atrofdan ötayotgan Lanselot bölajak qiroliçani qutqaradi. Ular orasida kuçli özaro hissiyot paydo böladi, lekin Gvinevra Qirol Arturga bergan vaʼdalari hamda sadoqati tufayli Lanselotning muhabbatidan voz keçadi.
Lanselot töydan oldin Kamelotga keladi. Şahar maydonida öyin-kulgi bölib, istaganlar öziga xos simulyatorda harbiy mahoratini sinab körişi mumkin. Sinovdan ötgan kişi mukofot — bölajak qiroliçaning öpiçini oladi. Lanselot hayot uçun xavfli sinovni yagona ötgan kişi böldi, lekin faqat qiroliçaning qölidan öpiş bilan çeklandi. Lanselot öz jasorati bilan Arturning qabulini olişga sazovor böladi. Qirol uni Dumaloq stol oldiga taklif qiladi va öz falsafasi haqida gapirib beradi: kuçlilar kuçni yomonlik uçun işlatmasligi, aksinça, ojizlarga yordam berişi kerak. Keyinroq Artur Dumaloq stol majlisiga bir vaqtlar 12 ritsar safiga kirgan, lekin kelişmovçiliklar tufayli qirol atrofidan ketgan Maliganni ham taklif qiladi. Maligan bilan Artur kelişa olmaydi. Tunda Malagan odamlari ayyorlik bilan Gvinevrani öğirlab, Kamelotdan yaşirinib ketadi. Ularning ortidan Lanselot qirol elçisi qiyofasida yölga çiqadi, u qirol fidyo şartlarini muhokama qilişga tayyor deb aytadi. Lanselot Gvinevrani qutqarib, u bilan birga Kamelotga qaytişga muvaffaq böladi.
Minnatdorçilik belgisi sifatida Artur Lanselotni ritsarlikka qabul qiladi va u Maligan böşatgan öringa tayinlanadi. Artur Layonessga qöşin yuboradi va Malagan kuçlarini mağlub etadi. Lanselot qahramonlarça jang qiladi va ritsar unvoniga töliq loyiq ekanini isbotlaydi. Jangdan söng u Gvinevra bilan uçraşib, sevgilisini obrösizlantirmaslik uçun şahardan ketişga ruxsat söraydi. Biroq Gvinevra uni töxtatadi va unga öpiç qarzdorligini eslatadi. Sevişganlar bir-birlarini quçoqlaydi, ularning yaqinligini esa Qirol Artur buzadi. Davlat xiyonati uçun Lanselotga ölim jazosi tahdid soladi. Şahar maydonida sud majlisi va hukm eʼlon qilingandan söng, şaharga kutilmaganda Malagan kuçlari hujum qiladi. Bir neça daqiqa oldin dorga osilişi mumkin bölgan mahkum hujumni qaytarişda iştirok etadi va hujumçilarni mağlub etişga yordam beradi. Hal qiluvçi jangda Lanselot Malaganni yengadi. Artur halokatli yaralanadi va ölim oldidan Lanselot bilan Gvinevrani keçirib, duo qiladi.
3Tanqid
48 ta şarhga asoslangan holda, «Birinçi ritsar» filmi Rotten Tomatoes agregator saytida 44 % reytingga ega.…

48 ta şarhga asoslangan holda, «Birinçi ritsar» filmi Rotten Tomatoes agregator saytida 44 % reytingga ega. Saytning umumiy xulosasi şunday: «Bu Qirol Artur afsonasining mazasiz qayta talqini bölib, sehrsiz ötadi, lekin işonarli realizmga erişmaydi, aktyorlarni notöğri tanlaşdan jiddiy zarar köradi va romantikasi yöq». Kinotanqidçi Rocer Ebert öz şarhida filmga ikki yulduz qöydi. U Sean Connery va uning öyinini, şuningdek, dekoratsiyalarni qayd etdi, lekin şu yili çiqqan boşqa örta asrlar filmlari, masalan, «Rob Roy» va «Braveheart» (ikkinçisi «Birinçi ritsar»dan ikki oy oldin çiqqan) bilan soliştirganda film xiralaşib qolişini taʼkidladi. Ebert filmni bu ikkisiga nisbatan «zaif va işonarsiz» deb atadi. Şuningdek, u Richard Gere haqida şunday yozdi: «U Lanselotni şunçalik beparvolik bilan öynaydiki, uni seviş uçun yetarliça jiddiy emasdek tuyuladi. Uning butun bir qirollikka arziydigan ruhiy oğirligi yöq».
4Suratga oliş
Dastlab boş rollardan biriga Mel Gibsonni taklif qilmoqçi…

Dastlab boş rollardan biriga Mel Gibsonni taklif qilmoqçi bölişgan.
Sean Connery filmografiyasida bu qirol Artur va Dumaloq stol ritsarlari afsonalari asosidagi birinçi surat emas. 1984-yilda Connery «Jasur kişining qiliçi. Ser Gavein va Yaşil ritsar afsonasi» filmida suratga tuşib, unda Yaşil ritsarni öynagan. Film Artur davrasidagi ser Gavein afsonasiga asoslangan edi.
Loyihaning dastlabki bosqiçida unga Jeyms Bond haqidagi dastlabki uçta filmning rejissyori Terence Young ham aloqador bölgan. Agar uning örnini Zucker egallamaganida, bu Young va Connery uçun 30 yildan söng birinçi hamkorlik bölardi. Terence Young 1994-yil sentyabrda vafot etdi.
Britaniyalik yozuvçi Elizabeth Çadwick filmga asoslanib, «First Knight: A Novelization» nomli roman yozgan.
5Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Первый рыцарь» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.