«Following» (ingl. Following) — Kristofer Nolanning neo-noir janridagi birinçi töliq metrajli filmi. U köçalarda begona odamlarni kuzatib yuradigan yoş yigit haqida hikoya qiladi. Masofani saqlaş qoidasini buzgan boş qahramon özini jinoyat olamiga tortilgan holda topadi. Film qora-oq plyonkaga suratga olingan. Filmning byudjeti atigi 6000 dollar bölgan. Nolanning keyingi filmi singari, «Following» ham syujetning çiziqli bölmagan tarzda oçilişi bilan ajralib turadi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Jeremy Theobald, Alex Haw, John Nolan
3Syujet
Mablağga muhtoj yoş yozuvçi Bill özining yangi asari uçun ilhom izlaş niyatida Londonning köçalarida…
Mablağga muhtoj yoş yozuvçi Bill özining yangi asari uçun ilhom izlaş niyatida Londonning köçalarida tasodifiy begona odamlarni kuzatişni boşlaydi. Dastlab u kimni va qança vaqt kuzatişi mumkinligi haqida qatʼiy qoidalar örnatadi, ammo tez orada bu işga öç bölib, qoidalardan voz keçadi.
Bir kuni u sport sumkali erkakni kuzatişga haddan taşqari berilib ketadi. Kafeda öşa odam Billning kuzatayotganini payqab, uning yoniga ötiradi va töla kompakt-disk sumkasini körsatadi. Şu tariqa Bill öğri Kobb bilan tanişadi. U yigitga bir neça kvartira öğirligida qatnaşişni taklif qiladi.
Birinçi öğirlik vaqtida eşikni buzib kirgaç, Kobb Billga avval sumka topib, unga qimmatbaho narsalarni yiğişni maslahat beradi. Javondagi kitoblarga qarab, u uy egalari yaqinda kollejni tugatib, birga yaşay boşlaganini aniqlaydi.
Moddiy foyda Kobb uçun ikkinçi darajali bölib tuyulardi, u jabrlanuvçining şaxsiy buyumlarini örganişdan zavq olardi. U haqiqiy iştiyoqi — ish jarayonida adrenalin his qiliş hamda öğirlikdan kelib çiqadigan zarba bilan boğliqligini tuşuntiradi, bu zarba jabrlanuvçini öz hayotini qayta anglaşga majbur qiladi.
Kobb oldingi kvartiradan öğirlangan ayollar içki kiyimini yigitning şimi çöntagiga solib, uni tuzoqqa ilintiradi. Ular vino içib ötirganlarida, kutilmaganda ijaraçilar — yoş juftlik kirib keladi. Kobb vaziyatdan çiqiş uçun özini va Billni xonadonni adaşib kelgan köçmas mulk agentlari sifatida taniştiradi, şundan söng ikkalasi juftlik nima bölayotganini tuşunmasdan tom orqali qoçib ketişadi. Kobb Billga keyingi öğirlik uçun joy tanlaşni taklif qiladi, lekin avval uy egalarini kuzatiş kerakligini aytadi.
Bill özini Deniel Lloyd deb taniştirib, barda Blondinka bilan tanişadi. Qiz avvaliga uni ortiqça ketmaslikka ogohlantiradi, çunki yaqin orada uning sobiq eri (Kal odam) ötirgan bölib, u juda xavfli odam. Şundan söng u Billni köçada uçraşişga taklif qiladi. Ular yigitning kiçik kvartirasida yolğiz qolişadi va Blondinka sobiq erining jinoyat bilan boğliqligini aytadi.
Bill Koobni öz kvartirasiga olib boradi. Televizor va disklar töplami Kobbni qiziqtirmaydi. Kompyuter örniga yozuv maşinkasini körgan Kobb egasining işsiz yoki yozuvçi bölişga intilayotgan talaba ekanini tuşunadi. Nafaqa oliş uçun berilgan hujjatni topgaç, u egasini talon-taroj qilişdan voz keçadi.
Bolğa bilan oynani sindirib, öğrilar yoş qizga tegişli yana bir kvartiraga kirib olişadi. Ular içki kiyimlarni titkilaydi, Kobb ularni hidlaydi, bir juft trusikni olib Billga beradi. Şuningdek, u sirğalardan birini olib, şerigidan yaşirib pufik ostiga yaşiradi.
Kafeda uçraşganda Blondinka Billga, mahalliy mafioz Kal odamning ikki qöriqçisi uning kvartirasida qarzdorni qanday öldirganini aytib beradi: avval bolğa bilan barça barmoqlarini sindirişgan, söng boşini yorib taşlaşgan. Ular ketgaç, Blondinka qon doğli gilamni yaşirgan.
Bill ofisga kirib, seyfni oçadi va suratlar hamda bir talay pulni olib çiqadi.
Restoranda ovqatlanayotganda Kobb hisobni Bill tölaydi deydi, ammo keyin uni tinçlantirib, u oldin öğirlangan boşqa odamning — D. Lloydning kredit kartasi bilan tölaşi mumkinligini aytadi. Bill kartaga imzo çekib, uni oladi. Kobb Billga baʼzan egalari uyda bölmagan vaqtda ularning kvartiralarida yaşaşini, buning uçun egalari qaytiş sanasini belgilab qöygan kalendarga qaraşini aytadi. Bill qaçonlardir kirib öğirlik qilgan yoş juftlikni körib qoladi. U vahimaga tuşadi, Kobb uni qörqoq deb ataydi va ikkalasi restorandan çiqib ketişadi. Kobb tuşlik oxirigaça yeb tugatmaganidan norozi böladi. U şerigiga, agar asabiylaşsa, taşqi körinişini özgartirib, soçini qisqartiriş kerakligini maslahat beradi, toki olomon orasida ajralib turmasin. Uyda Bill soqolini oladi, soçini qisqartiradi va şerigi singari kostyum kiyadi. Keyin u Blondinkaning suratlarini va trusikini quti içiga soladi.
Kobb Blondinkaning sevgilisi ekani maʼlum böladi. U qizga Bill haqida gapirib beradi — Bill tuzoqqa tuşgan. Agar hammasi rejadagidek bölsa, Blondinka öğirlangan narsalarning köpçiligini qaytarib oladi.
Sumkani topa olmagan Bill pullarni tanasiga yelim lenta bilan örab, kiyimi ostiga yaşiradi. Şu payt uni nomaʼlum odam hujumga oladi, ammo Bill uni bolğa bilan urib huşidan ketkazadi.
Bill Blondinkaga taşrif buyurib, u oçiq gapirişini söraydi va nega hanuz Kal odam bilan butunlay ajralmaganini söraydi. Qiz uning ofisdagi seyfda saqlayotgan suratlari bilan Billni şantaj qilayotganini aytadi. Blondinka seyf kodini biladi va Bill mafiozni talon-taroj qilişga qaror qiladi. Blondinka undan suratlarga qaramaslikni söraydi.
Bill tomda Kobb bilan uçraşib, uni klub egasi va pornografga tegişli ofisdagi seyfni öğirlaşda yordam berişni söraydi, bu «döst»ning iltimosi bilan suratlarni oliş uçun. Bill Kobbga sumka egasi bilan uçraşayotganini aytadi. Kobb Billning Blondinka bilan yotganini bilgaç, u bilan aloqani uzadi, uni kaltaklab, oğziga rezina qölqoplarni tiqib qöyadi.
Kobb Blondinkaning oldiga keladi. U qizning Bill bilan yotganidan norozi. Kobb Blondinkaga, politsiya bilan muammo bölişi mumkinligini aytadi, çunki u öğirlik qilgan joyda, uning qisman körinib qolgan joyida yaqinda bir kampirni şafqatsizlarça öldirişgan va uni söroqqa çaqirişgan. U Billni tuzoqqa tuşirişga qaror qiladi, çunki Billning taşqi körinişi unikiga öxşaş, guvoh esa uni yetarliça yaxşi körmagan.
Bill pullarni uyiga yaşiradi, Blondinkaga qönğiroq qiladi, söng uning heç qanday pornografiyasiz, butunlay oddiy suratlariga qarab, ğazab bilan ularni taşlab yuboradi.
Bill Blondinkaning oldiga borib, uni tokçaga uradi. Qiz unga Kobbning rejasini aytib beradi. Billga omad kelmadi — Kobb uni politsiyaçi deb öylab, kuzata boşlagan, keyin uning omadsiz, muammo izlaydigan odam ekanini tuşungan. Billni bu keça ofisdagi öğirlik vaqtida uşlaşlari kerak edi, ammo bu sodir bölmadi. Bill Blondinkaga qon bilan iflos bolğani körsatadi va ofisda körgan odam haqida gapirib beradi. U hammasini politsiyaga aytişga qaror qiladi, Blondinka esa guvohlik berişdan boş tortadi va bunday qilmaslikni maslahat beradi, ammo u quloq solmaydi.
Politsiya bölimida Bill sodir bölgan voqeaning hammasini gapirib beradi. Detektiv kampirning öldirilişi böyiça sönggi paytda hal etilmagan jinoyatlar bölmaganini va Kobb degan odamni ular tanimasligini aytadi.
Blondinkaning oldiga kelgan Kobb Billning «tuğma Tomoşabin» sifatida konvertga qaramay qolmaganini aytadi. Söng u «ish»ga kirişişga qaror qilib, tibbiy qölqop kiyadi.
Kobb Kal odam unga seyfdagi barça pullarni olişga ruxsat berganini va Blondinka öz oçközligi bilan juda uzoqqa ketganini, ayniqsa u «bir voqea»ning guvohi bölganini aytadi. Kobb Blondinkani bolğa bilan öldiradi.
Detektiv Blondinkaning ölik holda topilganini aytadi. Bolğada ikki xil qon topilgan, ulardan biri kasalxonaga yotqizilgan odamga tegişli. Blondinkaning barmoqlari sindirilgan edi — detektiv Billning seyf kodini biliş uçun uni qiynagan deb hisoblaydi. Billning kvartirasidagi qutida trusik, suratlar va ölgan qizning sirğasi topilgan. Bill Kobb uni tuzoqqa tuşirgani va özi aytgan yaşaş manzili haqida tekşirişni söraydi. Politsiyaçilar buni allaqaçon qilişgan — körsatilgan kvartirada D. Lloyd degan odam yaşaydi, u yaqinda sayohatdan qaytib, uyi talon-taroj qilinganini aniqlagan. Bundan taşqari, uning kredit kartasi (uni Bill restoranda imzolagan edi) ham yöqolgan, uni esa Billning uyidan topişgan.
Kobb köçada ketmoqda. Bir neça soniya davomida uni yölovçilar tösib turadi, ular ötib ketgaç, öğri ğoyib böladi.
4Mukofotlar va nominatsiyalar
1999 — Dinardda bölib ötgan Britaniya filmlari festivalining «Kumuş Xitçkok» mukofoti (Kristofer…
1999 — Dinardda bölib ötgan Britaniya filmlari festivalining «Kumuş Xitçkok» mukofoti (Kristofer Nolan)
1999 — Nyuportdagi kino festivalida eng yaxşi rejissyor mukofoti (Kristofer Nolan)
1999 — Rotterdam kinofestivalining Tiger Award mukofoti (Kristofer Nolan)
1999 — Slamdance kinofestivalining Black & White Award mukofoti (Kristofer Nolan)
5Şarhlar
«Following» öz davrining eng diqqatga sazovor kam byudjetli filmlaridan biri sifatida eʼtirof…
«Following» öz davrining eng diqqatga sazovor kam byudjetli filmlaridan biri sifatida eʼtirof etilgan.
6Kadrlar
6
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDB
6 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Преследование (фильм, 1998)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.

