«Aferistlar: Dik va Jeyn zavqlanmoqda» (ing. Fun with Dick and Jane) — 2005-yilda suratga olingan amerika badiiy filmi, 1977-yildagi «Fun with Dick and Jane» komediyasining remeykidir.
Filmda boş rollarni Jim Carrey va Tea Leoni ijro etgan.
1Rollarda
Jim Carrey, Téa Leoni, Alec Baldwin
2Syujet
Film voqealari 2000-yilda Los-Anjelesda röy beradi; hikoya Harperlar oilasi bilan tanişişdan boşlanadi. Oila…
Film voqealari 2000-yilda Los-Anjelesda röy beradi; hikoya Harperlar oilasi bilan tanişişdan boşlanadi. Oila boşliği Dik Harper «Globodyne» nomli kompaniyada ança nufuzli lavozimni egallaydi, uning rafiqasi Jeyn Harper esa sayohat byurosida işlaydi va boşliqlarining hamda mijozlarining oşirilgan talablari tufayli işda juda çarçaydi. Ularning Billi ismli öğli bor, u ispan tilida köp gapiradi, çunki uni Meksikadan kelgan uy xizmatkori Blanka tarbiyalagan. Bundan taşqari, uyda bir it yugurib yuradi, u avval baland ovozda hurişni juda yaxşi körgan, to unga elektr zarbali tasma sotib olingunça.
Filmning boşida «Globodyne» kompaniyasining boş direktori Jek MakKallister va uning boş moliyaçisi Frenk Beskomb Dikni jamoatçilik bilan aloqalar böyiça vitse-prezident etib tayinlaydilar; u özidan mamnun holda uyga qaytib, oilasiga quvonçli xabarni aytadi. Ammo qahramonlarning baxti uzoq davom etmaydi — tez orada Dikni «Money Life» («Pul hayoti») körsatuvига taklif qilişadi, u yerda boşlovçi Sem Semyuels va prezidentlikka nomzod Ralf Neyder unga kompromat savollar bilan hujum qilib, kompaniyani «Amerika orzusini buzişda» va oddiy fuqarolar hisobiga boylik orttirişda ayblaydilar. Dik savollar oldida aljirab qoladi, kompaniya aksiyalari keskin tuşib ketadi va bu kompaniyaning bankrotligiga olib keladi. Ofisda Dik tartibsizlikni, bu ahvolni yaxşi bilgan, mast holda yotgan Beskombni köradi, MakKallister esa şaxsiy vertolyotida binodan xotirjam uçib ketadi va xayrlaşib: «Amerika — imkoniyatlar mamlakati», deb aytadi.
Ranjigan Dik uyga qaytadi, Jeyn esa erining lavozimi oşgani munosabati bilan öğli Billi bilan köproq vaqt ötkaziş uçun işdan endigina ketganini eʼlon qiladi va orqa hovlida basseyn qurayotgan işçilarga birinçi tölovni allaqaçon bergan böladi. Yangiliklarda «Globodyne» kompaniyasining bankrotlikka uçragani va barça xodimlarning işdan böşatilgani xabar qilinadi. Dik umidsizlikka tuşmaydi va bir neça oy davomida boşqa kompaniyada vitse-prezident lavozimiga kirişga urinadi, ammo muvaffaqiyatsiz: böş ish örinlari heç qayerda yöq, agar bölsa ham, Dikka efirdagi muvaffaqiyatsizligini bahona qilib rad javobi beriladi. Jeyn hisoblab, bir neça oydan keyin oiladagi pullar butunlay tugaşini aytadi, çunki barça jamğarmalar «Globodyne» aksiyalariga qöyilgan va kompaniya parçalanişi bilan birga yöqolib ketgan.
Dik narsalarga optimizm bilan qaraşda davom etadi va ularning mulkida 600 000 dollar turadigan katta uy borligini eslaydi. Jeyn unga «Globodyne» tanazzulga uçraşi tufayli köçmas mulk bozori ham keskin tuşganini aytadi va agar hozir uyni sotişga urinişsa, bankka yana 120 000 dollar qarzdor bölib qolişlarini tuşuntiradi. Vaziyatning jiddiyligini anglagan Dik va Jeyn har qanday işga, hatto kam haq tölanadigan işga ham rozi bölişadi. Dik bir kuni meksikalik gastarbayterlarga qöşiladi, ammo uni immigratsiya xizmati uşlaydi va hamyoni yöqolgani sababli uni Meksikaga deportatsiya qilişadi. Dik çegarani faqat möjiza tufayli kesib ötib, uyiga yetib keladi va uxlaşdan oldin qöşnilarining maysazorlari (hatto golf maydoni va qabristonni ham) böylab yurib çiqadi, şunda ularni öz hovlisida qayta yaratiş uçun.
Oilani kredit tölovlari uçun tölamagani sababli uydan çiqarib yuborişlariga 24 soat qoldi. Dik halol mehnat bilan bunday katta pulni topib bölmasligini tuşunadi va jinoyat qilişga qaror qiladi — Billining öyinçoq suv miltiğini olib, keçasi keç oçiladigan kiçik dökonni talon-taroj qilişga boradi. Ammo natijada u faqat kokteyl uçun pul tölamay qoçib qutulişga ulguradi. Bir neça muvaffaqiyatsiz urinişdan söng Dik va Jeyn xedşop (giyohvand moddalar aralaş mahsulotlar sotiladigan dökon)ni talon-taroj qilişadi va undagi butun kassani olib ketişadi. Jazosiz qolganlarini anglagan ular professional öğrilarga aylanişga qaror qilişadi, buni esa ekstravagant tarzda, karnaval kostyumlarida qilişadi, şuningdek, avval ularning baxtsizligidan xursand bölgan tanişlari va qöşnilardan öç olişadi; zargarlik dökoniga hujum paytida ovozli boşqaruvli Mercedes-Benz avtomobilini taran sifatida işlatişadi, Dikka ish berişni rad etgan brokerlardan birini esa boğlab, böyniga itning elektr tasmasini taqib qöyib ketişadi, şu sababli it yordam çaqira olmaydi. Keskin moliyaviy farovonlik haqidagi savollarga Dik özining birjada muvaffaqiyatli öyinçi bölib qolganini aytadi.
Jinoyat zinasidan yuqoriga kötarilib, ular sönggi jinoyatlariga, yaʼni mahalliy bankni talon-taroj qilişga yaqinlaşadilar, u yerdan Dik sanitariya inspektori niqobida pul olib çiqişi kerak edi. Hammasi reja böyiça ketayotgan edi, to bankka niqob kiygan va ov miltiqlari bilan ikki boşqa talonçi bostirib kirgunga qadar. Bu ikki kişi Dikning tanişlari bölib çiqdi: «Globodyne» kompaniyasidagi hamkasbi Oz va uning rafiqasi Debbi. Keçqurun Dik va Jeyn jinoyat xronikasini tomoşa qilişadi, undan maʼlum böladiki, «Globodyne» ning deyarli barça sobiq xodimlari jinoiy biznesga ötgan va bank hamda dökonlarga hujumlardan taşqari, öz uylarida giyohvand moddalar işlab çiqariş laboratoriyalari va noqonuniy uylar taşkil qilişmoqda. Boşlovçining «Dik keyingi politsiya reydi nişoni bölişi mumkin», degan sözlaridan u vahimaga tuşadi va uydan çiqib ketadi.
Jeyn erini elita bankirlar uçun möljallangan barda topadi, u yerda Dik öz qayğusini unutişga harakat qilayotgan edi, çunki özini minglab odamning ish örinsiz qolişida aybdor deb hisoblaydi. Tasodifan qahramonlar Frenk Beskombga duç kelişadi va u Jek MakKallister kompaniya qulaşidan 400 mln dollar foyda körganini, boş moliya direktori sifatida esa unga sukut uçun 10 mln dollar tölanganini, ammo bu uni firibgarlik uçun yaqinlaşib kelayotgan qamoqdan qutqarmaganini aytib beradi. MakKallister bularning hammasini boşidanoq rejalaştirgan edi, çunki kompaniyaning bankrot bölişini bilar edi.
Dik, Jeyn va Frenk ulkan firibgarlik rejasini tuzişadi — MakKallisterni aldab, işdan böşatilgan xodimlarni qöllab-quvvatlaş jamğarmasiga barça pullarni ötkaziş haqidagi blankani imzolatmoqçi bölişadi. Ammo tadbirkor ularning rejasini foş qiladi va heç narsa imzolaşdan boş tortadi (u Dikka 100 dollarlik çek yozib beradi).
Imzo namunasini olgan qahramonlar baribir rejalaştirilganini amalga oşirişadi, ertasi kuni esa Dik MakKallisterning oldiga butun bir töda jurnalistni olib keladi va unga özining saxiy harakati haqida xabar beradi. Xalq uning ismini şodlik bilan takrorlab, unga prezidentlik lavozimini başorat qilsa-da, Jek MakKallister jurnalistlardan qoçadi va Harperlarga norozi nazar bilan qaraydi, çunki u Dikni doim ahmoq «oq yoqali» hisoblagan va Dik uni çöntagida bir tiyinsiz qoldirgan.
Film Harperlar oilasi maşinada şosse böylab ketayotganda tugaydi, ularning oldiga yana bir sobiq «Globodyne» xodimi maşinasida yetib keladi va u «Enron» kompaniyasida yaxşi joylaşganini aytadi (rus dublyajida — «Titanik»).
3Tanqid
Rotten Tomatoes şarhlar agregatorida filmning tasdiqlaş reytingi 134 ta şarh asosida 29 % ni taşkil etadi,…

Rotten Tomatoes şarhlar agregatorida filmning tasdiqlaş reytingi 134 ta şarh asosida 29 % ni taşkil etadi, örtaça baho 10 ballik şkalada 5. Saytning tanqidiy konsensusi şunday deydi: «Bu çigal komediyada bir neça kulgili lahza bor, ammo u heç qaçon doimiy ohangni saqlab qola olmaydi».
Variety jurnalidan Justin Chang filmni «yangi siyosiy kontekstda asl materialni qayta öylaşga jurʼat etib, haqiqatan ham mavjud böliş sababiga ega bölgan kam uçraydigan Gollivud remeyki» deb taʼriflagan. The New York Times gazetasidan Manola Dargis izoh bergan: «Film heç qaçon yagona ritmga kirmaydi, hayvoniy kulgidan pafosga zigzaglar va sakraşlar bilan harakatlanadi». Chicago Sun-Times gazetasidan Rojer Ebert filmning «1977-yilgi komediyani hatto xuddi şu xatolarini takrorlaşigaça takrorlayotganini» aytgan. Ebert tomoşabinlarga şunga öxşaş mavzudagi, uning fikriça, ajoyib film bölgan «Yangi zamonlar» (1994) ni körişni tavsiya qilgan.
4Kadrlar
5
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Аферисты: Дик и Джейн развлекаются» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.