Bankir Sem va kulol Molli yaqinda Manhettendagi yangi kvartiraga köçib kelişgan. Bir keçasi böm-böş köçada ularga talonçi hujum qiladi. Sem halok böladi va yerda arvoh böliб qoladi: Molli uni endi körmaydi va eşitmaydi. Sevgilisini xavf haqida ogohlantiriş uçun u kutilmagan vositaçi topadi, bu özida işonç kam bölgan ekstrasens Oda Mey Braun.
Filmni Jerry Zucker suratga oldi. Boş rollarda Patrick Swayze va Demi Moore ijro etgan, şuningdek Whoopi Goldberg va Tony Goldwyn rolda çiqqan. Bu melodrama, fantastika va drama elementlarini birlaştirgan film Paramount Pictures studiyasi tomonidan çiqargan; AQŞda u 1990-yil 13-iyulda ekranga çiqdi. Film 1990-yilning eng kassa filmi böldi, «Oskar» mukofotiga beş nominatsiyaga sazovor böldi va ulardan ikkitasida ğolib çiqdi: eng yaxşi original ssenariy va eng yaxşi ikkinçi rejadagi ayol roli uçun (Whoopi Goldberg).
1Treylerlar
▶2Rollarda
Patrick Swayze, Demi Moore, Whoopi Goldberg
·Ensiklopediyadan
«Ghost» («Привидение» yoki «Призрак») — Jerri Zucker rejissyorligida 1990-yilda ekranga çiqqan badiiy film. Film bir qator mukofot va nominatsiyalarga sazovor böldi, jumladan 1991-yilda «Oskar» mukofotiga beş nominatsiyaga ega böldi, ulardan ikkitasi ğolib çiqdi (eng yaxşi original ssenariy va eng yaxşi ikkinçi rejadagi ayol roli uçun — Vupi Goldberg). Film 1990-yilning eng kassa filmi böldi: AQŞ‑da 217 million dollar, boşqa mamlakatlarda 290 million dollar yiğdi.
3Syujet
Bankir Sem Uit va uning qizi, kulol Molli Jensen dösti va hamkasbi Karl Bryuner yordamida Manhettendagi yangi…
Bankir Sem Uit va uning qizi, kulol Molli Jensen dösti va hamkasbi Karl Bryuner yordamida Manhettendagi yangi kvartirasini taʼmirlaydi. Sem Karlga şubhali bank hisobvaraqlarida ğayrioddiy katta summa topganini aytadi. U Karlning yordam taklifini rad etib, tekşiruvni özi olib borişga qaror qiladi. Şu keçasi böm-böş köçada Sem va Mollига qurolli talonçi hujum qiladi. Sem u bilan olişadi, öq ovozi eşitiladi va talonçi qoçib ketadi. Sem uning ortidan quvadi, qaytib kelganida esa Mollи uning qonga bulangan jasadi ustida yiğlayotganini köradi. Osmondan yoruğlik nuri tuşadi va osmondan ovoz Semni çaqiradi, lekin u yerda qoladi. Sem ölganini va xuddi şu lahzada közga körinmas, öliklar olamiga boğliq holda tirik odamlar dunyosi bilan aloqa qila olmaydigan arvohga aylanganini tuşunadi. Keyin boşqa arvohdan u devorlardan öta olişini bilib oladi. Sem sevgilisi oldiga qaytadi, garçi u endi uni körmasa va eşitmasa ham.
Semning dafn marosimidan keyingi kuni Karl uyga keladi va Mollini sayrga taklif qiladi. Bir neça daqiqadan söng uyga öşa talonçi kirib, nimanidir qidira boşlaydi. Molli qaytib keladi, erkak unga hujum qilmoqçi böladi, lekin uni muşuk tirnaydi (uni Sem öz nigohi bilan qörqitgan edi) va u qoçişga majbur böladi. Sem uning ortidan ergaşadi, lekin metro vagonida uni boşqa arvoh hujumga uçratadi va Semni vagondan itarib taşlaydi, şu bilan birga muzlatgiç oynasini muşt bilan sindiradi. Şunga qaramay, Sem jinoyatçini Bruklinda quvib yetadi. Uning xonadoniga kirib, Sem qotilning ismi Villi Lopes ekanini va uni kimdir yollaganini bilib oladi.
Villi uyidan çiqib, Sem ekstrasens Oda Mey Braunning salonига kiradi — u öliklar ruhlari bilan muloqot qila oladigan şarlatan ayol. Oda Mey yana bir mijozni aldayotganini kuzatib, Sem uni masxara qiladi va özini hayron qoldirib, ayolning uni eşitayotganini bilib oladi. Bu kaşfiyotdan dahşatga tuşgan Oda Mey Semni özini tinç qöyişga iltimos qiladi, lekin Sem tirik dunyo bilan aloqa topgaç, undan voz keçmoqçi emas. Sem uni Mollini xavf haqida ogohlantirişga köndiradi. Molliнинг şubhasini tarqatiş uçun Oda Mey Semning talabiga köra faqat u bilişi mumkin bölgan maʼlumotni aytadi. Molli bu haqda Karlga aytib beradi va unga Villi manzilini beradi. Keyin politsiyaga murojaat qilib, Villi Lopes haqida heç qanday maʼlumot yöqligini, Oda Mey Braunda esa köplab jinoyatlar qayd etilganini bilib oladi.
Sem Villi xonadoniga keladigan Karlning ortidan ergaşadi va ularning şeriklar ekanini dahşat bilan bilib oladi. Karl narkotik sotuvçilar uçun pul yuvgan edi. Bank hisobvaraqlarida 4 million dollar turib qolgan va Karl Semdan parollar saqlangan yozuv daftarini tortib oliş uçun Villiga pul tölagan edi. Semni öldiriş rejalaştirilmagan edi, lekin oliş paytida Villi qoçib qutulolmasligini tuşunib, öqni uzişga majbur böladi. Karl pulni «Rita Miller» degan öylab topilgan ism nomidagi hisobga ötkazmoqçi. Öşa keçqurun Karl Mollиning oldiga kelib, unga yopişadi. Sem ğazabga minib, xoinni Mollidan itarib yuborişga urinadi, lekin u Karldan ötib ketadi va ularning suratini tuşirib yuboradi, bu esa Mollini Karldan voz keçişga majbur qiladi. Sem arvoh bölsa-da, moddiy narsalarga taʼsir qila olişini tuşunadi va metro vagonida unga hujum qilgan arvohni eslaydi.
Sem metroda öşa arvohni topadi. U ğazablanib, Semga yöqolişni buyuradi, lekin Semning qatʼiyatidan taʼsirlanib, uni öqitişga rozi böladi. Sem muvaffaqiyatga erişa boşlaydi, lekin Semning savollaridan jahli çiqqan arvoh ötib ketayotgan poyezdga sakrab tuşadi. Sem yana Oda Mey oldiga keladi va u yerda arvohlar tödasiga duç keladi; ulardan biri medium tanasiga kirib oladi, şu maqsadda mijozlar orasida turgan beva xotini bilan gaplaşiş uçun. Jahli çiqqan Oda Mey bu öta bezori ruhni öz tanasidan haydab çiqaradi; maʼlum bölişiça, boşqa odam tanasida böliş ruhlarning kuçini söradi. Salondan hamma (tirik va öliklar) çiqib ketgaç, Villi Lopes u yerga keladi va Oda Meyni öldirmoqçi böladi, lekin Sem uni qutqaradi.
Karl va Villi xavfli guvohni tirik qoldirmasligini tuşungan Sem Oda Meyni Karlga qarşi unga yordam berişga köndiradi. Oda Mey Rita Miller sifatida çiqadi va hisobni muvaffaqiyatli yopib, 4 million dollarlik çekni oladi. Çiqayotganda u bankka kirgan Molliga duç keladi. Köçada Sem Oda Meyga pulni yöq qilişni qatʼiy tavsiya qiladi, u esa juda istamay çekni rohibalarga xayriya qilib beradi. Karl pul yöqolganini bilib, hisobvaraqlardan pulni izlab vahimaga tuşadi; Sem esa kompyuter klaviaturasida öz ismini terib, ofis kursisida aylanib, öz borligini oşkor qiladi. Karl Mollиning oldiga keladi va u gaplaşayotganda Oda Meyning bankda hisobni yopganini körganini aytadi. Molli xonadan çiqib ketganida, Sem Karlni qörqitadi, lekin u baribir tört million dollarni qaytarib olmoqçi bölib, Mollini tahdid qiladi. Karl va Villi Oda Meynikiga boradi, lekin Sem ularni oldindan ogohlantirib, opa-singillariga yaşirinişni buyuradi. Sem Villiga hujum qiladi, u esa qoçayotganda maşina ğildiragi ostida qoladi. Lopes ölganini tuşunmaydi, to Sem uni jasadiga işora qilmagunça. Soyadan qora arvohsimon mavjudotlar (taxminan jinlar) çiqib, Villiни olib ketadi.
Sem va Oda Mey Mollиning oldiga borib, birgalikda uni Semning ruhi şaharda aylanib yurganiga işontiradi. Oda Mey juftlikka oxirgi marta birga bölişga yordam berib, Semga bir muddat uning tanasini egallaşga ruxsat beradi. Kutilmaganda xonaga qölida miltiği bilan Karl bostirib kiradi, lekin boşqa tanaga kirib olgan Sem kuç-quvvatdan çarçagan bölib, u bilan olişa olmaydi. Ayollar yonğin narvoni orqali boşqa qavatga qoçadi, lekin Karl Oda Meyni tutib olib, uni nişonga olgança çekni talab qiladi. Oda Mey uni berganini tan oladi, lekin Karl unga işonmaydi. Kuçini tiklagan Sem Karlning qurolini tortib oladi. Yengilgan jinoyatçi derazadan yonğin narvoniga çiqmoqçi bölib, körinmas duşmaniga tros bilan osilgan ilgakni uradi. Ilgak orqaga qaytayotganda derazani sindiradi va sinişdan çiqqan şişa parçasi Karlni teşib ötadi. Arvohga aylangan Karl qarşisida turgan Semni köradi, lekin ular bir-biriga bir nima deyişga ulgurmay, jinlar Karlga hujum qilib, uni dözaxga olib ketadi.
Sem Mollи va Oda Meydan hammasi joyidami, deb söraydi. Molli uning ovozini eşitadi, samoviy nur Semni yoritadi. Vaqt kelganini tuşungan Sem Mollи bilan xayrlaşadi, Oda Meyga yordami uçun minnatdorçilik bildiradi va osmonga, nur tomon ketadi.
4Saundtrek
Filmda 1955-yilda amerikalik bastakorlar Aleks Nort va Xay Zaret tomonidan yozilgan «Unçained Melody» qöşiği…
Filmda 1955-yilda amerikalik bastakorlar Aleks Nort va Xay Zaret tomonidan yozilgan «Unçained Melody» qöşiği yangraydi; qöşiqni The Righteous Brothers guruhi ijro etgan.
5Tanqid
Film dastlab prokatga çiqqaç, aralaş şarhlarga sazovor böldi. Rotten Tomatoes retsenziyalar agregatorida…

Film dastlab prokatga çiqqaç, aralaş şarhlarga sazovor böldi. Rotten Tomatoes retsenziyalar agregatorida «Ghost» 78 ta professional şarh asosida 76 % maʼqullaş reytingiga ega, örtaça baho 10 ballik şkala böyiça 6,9/10. Tanqidçilarning umumiy xulosasi şunday: «„Ghost“ tomoşabinlarga taʼsirli romantik hikoya taklif qiladi, komediya, dahşat va detektiv elementlarini uyğunlaştirib, uni öz davrining eng uzoq davom etgan xitlaridan biriga aylantiradi». Metacritic (örtaça tortilgan körsatkiçdan foydalanadi) 17 tanqidçi şarhi asosida filmga 100 ballik şkala böyiça 52 ball berdi, bu «aralaş yoki örtaça» şarhlarni anglatadi. CinemaScore tomonidan ötkazilgan tomoşabinlar sörovi natijalariga köra, filmga A+ dan F gaça bölgan şkalada örtaça «A» baho berildi.
Chicago Sun-Times naşri uçun yozgan retsenziyasida Roger Ebert filmga tört yulduzdan ikki yarim yulduz qöydi va uni «köpçilik arvohlar haqidagi filmlardan yomon emas, ehtimol. Bu ölganimizdan keyin ham biz Yerdagi tugallanmagan işlarga köp eʼtibor berişimizni va sevgan insonimiz uçun xavf arvoh uçun u hozir yaşayotgan çeksizlikdan muhimroq ekanini anglatadi», deb atadi. U şuningdek «majburiy kulminatsion sahna», «jinlarning kulgili paydo bölişi», Molli xarakterining «sekin örganilişi» va Semning Mollini silaş uçun Oda Mey tanasiga kirgan «eng yaxşi sahna»ni tanqid qildi: «Qatʼiy aytganda, biz Goldbergning Mur bilan öpişganini körişimiz kerak edi, lekin, albatta, film kompromissga boradi va bizga Suayzining uni quçoqlaşini körsatadi — bu juda açinarli, çunki mantiqiy variant aslida ruhiyroq va taʼsirliroq bölardi».
Newsweek naşridan David Ansen finalni juda sentimental deb topsa-da, filmni «zavqli parodiya, u butunlay özlaştirilgan elementlardan qurilgan bölsa-da, qandaydir tarzda yangi körinişga ega bölişga muvaffaq böladi» deb maqtadi. Variety jurnali filmni «ğalati asar — baʼzan badiiy zulmatdan deyarli böğilib, baʼzan xuşçaqçaq, aqldan ozgan quvonçga şönğib ketadigan» deb atadi. Goldbergning öyini yuqori baholandi. The New York Times uçun retsenziyasida Janet Maslin şunday yozadi: «Miss Goldberg hayratni, asabiylaşişni va qahramonining bahslaşiş qobiliyatini ustalik bilan yetkazadi. Bu beqiyos miss Goldberg öziga haqiqatan mos keladigan kino rolini topgan kamdan-kam holatlardan biri va u uni töliq işlatadi». Hatto «Ghost» filmiga salbiy şarh bergan baʼzi tanqidçilar ham Goldbergning bu filmdagi işini yuqori baholadi.
6Mukofotlar va nominatsiyalar
1991 — «Oskar» mukofoti: ikkita mukofot — eng yaxşi ikkinçi rejadagi ayol roli (Vupi Goldberg), eng yaxşi…

1991 — «Oskar» mukofoti: ikkita mukofot — eng yaxşi ikkinçi rejadagi ayol roli (Vupi Goldberg), eng yaxşi original ssenariy (Bryus Joel Rubin); şuningdek 3 ta nominatsiya: eng yaxşi film (Liza Vaynstayn), eng yaxşi montaj (Valter Mörç), eng yaxşi musiqa (Moris Jarr)
1991 — «Golden Globe» mukofoti eng yaxşi ikkinçi rejadagi ayol roli uçun (Vupi Goldberg), şuningdek 3 ta nominatsiya: eng yaxşi film — komediya yoki myuzikl, komediya yoki myuzikldagi eng yaxşi erkak roli (Patrik Suayzi), komediya yoki myuzikldagi eng yaxşi ayol roli (Demi Mur)
1991 — BAFTA mukofoti eng yaxşi ikkinçi rejadagi ayol roli uçun (Vupi Goldberg), şuningdek 3 ta nominatsiya: eng yaxşi original ssenariy (Bryus Joel Rubin), eng yaxşi grim (Ben Nay-kiçik), eng yaxşi maxsus effektlar
1991 — «Saturn» mukofotining 3 ta mukofoti: eng yaxşi fantastik-fentezi film, eng yaxşi ayol roli (Demi Mur), eng yaxşi ikkinçi rejadagi ayol roli (Vupi Goldberg), şuningdek mukofotga 6 ta nominatsiya: eng yaxşi rejissyor (Jerri Zucker), eng yaxşi erkak roli (Patrik Suayzi), eng yaxşi ikkinçi rejadagi erkak roli (Toni Goldvin), eng yaxşi ssenariy (Bryus Joel Rubin), eng yaxşi musiqa (Moris Jarr), eng yaxşi maxsus effektlar (Bryus Nikolson, Jon T. Van Vliet, Richard Edlund, Laura Buff)
7Maşhur madaniyatda
Kulol çarxi bilan boğliq sahna köplab mutaxassislar tomonidan «90-yillar kinematografiyasining eng kultli…

Kulol çarxi bilan boğliq sahna köplab mutaxassislar tomonidan «90-yillar kinematografiyasining eng kultli lahzalaridan biri» deb tan olingan. U bir neça bor parodiyalar obyektiga aylangan: eng maşhur va aniq misoli — Jerri Zucker ijroçi prodyuser, uning ukasi Devid esa rejissyor bölgan «Yalanğoç miltiq 2½: Qörquv hidi» filmida, şuningdek, inglizça qisqa metrajli animatsion film «Wallace & Gromit: A Matter of Loaf and Death»da, amerikalik «Two and a Half Men» situationkomedi serialida va boşqalarda.
8Remeyklar
Paramount Television studiyasi «Ghost» filmi asosidagi serial pilot qismi ustida işlagan. Birinçi qismning…
Paramount Television studiyasi «Ghost» filmi asosidagi serial pilot qismi ustida işlagan. Birinçi qismning ssenariy mualliflari «Fringe» serialidan taniş Akiva Goldsman va Jeff Pinkner bölgan.
2010-yilda filmning yapon remeyki çiqdi.
2011-yilda filmga asoslangan «Ghost» myuziklining premyerasi bölib ötdi.
2023-yil yanvar oyida aktyor Channing Tatum va uning prodyuserlik kompaniyasi Free Association «Ghost» remeykini suratga oliş niyatini eʼlon qildi, unda boş rolni Tatumning özi ijro etadi.
9Kadrlar
3
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Привидение (фильм, 1990)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.