«Ghost Ship» — Amerikaning ğayritabiiy dahşat filmi bölib, uni rejissyor Steve Beck suratga olgan. Boş rollarni Gabriel Byrne, Julianna Margulies va Desmond Harrington ijro etgan.
Film AQŞ va Kanadada 2002-yil 25-oktabrda premyerasini ötkazgan.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Julianna Margulies, Ron Eldard, Desmond Harrington
3Syujet
1962-yil 21-may. Italiyaning «Antonia Graza» (ingl. «Antonia Graza») yölovçi laynери uruşdan keyingi haşamat…
1962-yil 21-may. Italiyaning «Antonia Graza» (ingl. «Antonia Graza») yölovçi laynери uruşdan keyingi haşamat ramzi sifatida Atlantika suvlarini yorib ötadi, uning bortida 1100 dan ortiq kişi bor. Laynerda bayram, xonanda Franşeska italyan tilida sevgi haqida çiroyli qöşiq ijro etadi, yölovçilar sekin raqs tuşişadi. Keti ismli qiz harfli öyinçoq bilan öynayapti, unga stuard yaqinlaşib, Ketining harflaridan jumla yiğadi: «Menga juda zerikarli» (ingl. I am so bored). Unga laynер kapitani kelib, raqsga taklif qiladi. Raqsga tuşayotgan yölovçilar fonida bir qöl paydo bölib, lebedka riçagini bosadi. Old palubani örab tortilgan pölat arqon öralişni boşlaydi. Kuçli tortilişdan arqon mahkamlagiçlarni uzib, raqs tuşayotgan olomon orasidan tezlik bilan ötadi. Bir neça soniya davomida yölovçilar qotib qoladi, arqon kesgan qadah yerga tuşadi, qon oqadi, odamlar tom maʼnoda butun palubada bölaklarga ajraladi. Böyi past Keti kapitanni quçoqlab turibdi, unga qarab, uning boşi pastki jağidan yuqorisida ajralib ketayotganini köradi. Qiz oğir nafas oladi va uning ötkir çinqiriği ölik sukunatni yorib yuboradi…
2002-yil. Qutqaruv jamoasi «The Arctic Warrior» buksiridan teşik oçilgan suzuvçi neft platformasini portga olib keladi. Buksir jamoasi 6 oy dengizda bölganidan keyin qaytganini nişonlayotgan port kabagida ularga Jek Ferriman ismli kişi yaqinlaşadi. U özini Kanada meteoxizmati uçuvçisi deb taniştiradi va jamoaga, Makkenzi körfazi ustidan patrul parvozi qilayotganda suv oqimi bilan suzib yurgan, radio signallariga javob bermayotgan katta kemani topganini aytadi. Jamoa bu xabarga qiziqadi. Kapitan Merfi, uning hamrohi Epps, yordamçi kapitan Grir, mexanik Santos va ikki suvosti işçisi Dodj hamda Mander (Jek bilan birga) sirli kemani izlaşga otlanadi va böronli tunda ular uni tom maʼnoda uçratib qolişadi. Bu 40 yil oldin sirli şaroitda yöqolgan italyan laynери «Antonia Graza» bölib çiqadi (laynер 40 yil davomida butunlay zanglagan, qutqaruv qayiqlari yöqolgan, ikkala langar esa kesib taşlangan).
«The Arctic Warrior» jamoasi bortga çiqib, kemaga nima bölganini aniqlaş uçun barça palubalarni tekşiradi. Ularning radioaloqasi işlamay qoladi, ğalati ovozlar, kulgi va musiqa eşitila boşlaydi. Tösatdan Mander oyoği ostidagi pol teşilib ketadi, ammo Epps uning qölidan uşlab qolişga ulguradi. Mander yuqoriga tortib olinayotganda, Epps teşikdan pastki palubada turib unga qarab turgan Ketining arvohini köradi. Keyingi lahzada qiz ğoyib böladi va Epps buni şunçaki xayoli deb öylaydi.
Laynerni tekşirişni davom ettirar ekan, Merfi va uning jamoasi ularçalik oldin ham bu yerda bölganlarga işonç hosil qilişadi, buning dalili boşqaruv xonasidagi 1962-yildan keyin paydo bölgan elektron soatlar, şuningdek Epps va Jek kir yuviş xonasida topgan bir oy oldingi jasadlar uyumidir. Keyingi topilma yanada ajoyibroq böladi: bir neça yaşik oltin quymalar. Merfi oltinni buksirga köçirişni buyuradi, özi bilan olib ketiş uçun. Ammo yuklaş boşlanişidan oldin «The Arctic Warrior» boşqaruv xonasidagi gaz ballonining ventili öz-özidan oçiladi. Şu lahzada Epps yana Ketini köradi, qiz palubada yugurib kelib, motorni işga tuşirmaslikni qiçqiradi. Ammo keç bölgan edi: dahşatli portlaş yuz beradi, buksir vayron bölib çökadi, Santos esa halok böladi. Jamoa endi «Antonia»dan çiqib keta olmaydi va ularning omon qolişning yagona imkoniyati qolади: kema tubidagi teşiklarni bekitib, u suzib tura olişi uçun suvni çiqariş va dvigatelni tuzatişga uriniş.
«Antonia Graza»da dahşatlar davom etadi: basseyn qon aralaş suv bilan töladi, unda jasadlar suzib yuradi; oşxonadan olingan konservalar liçinkalar massasiga aylanadi; arvoh qöşiqçi Franşeska mast Grirni tuzoqqa tortadi va u pölat arqonning ötkir uçlariga yiqiladi, ular uning tanasini teşib ötadi. Şu paytda Franşeska «Benvenuto a bordo!» (ital. — «Bortga xuş kelibsiz!») deydi va şundan keyin uning yuzi qarib, ajinlarga töladi.
Ketiga qiziqqan Epps yölovçilar röyxatida uning ismini topadi, qizning kabinasiga boradi va u yerda Ketining böyniga arğamçi boğlangan jasadini hamda uning arvohini köradi. Arvoh Eppsʼga haqiqatni oçib beradi: «Antonia Graza» tuzoq, arvohlar kemasi bölib, u yerdagi hamma allaqaçon ölgan, ammo ularning ruhlari maʼlum miqdor töplanmagunça laynerni tark eta olmaydi; şundan keyin ularning hammasi «olib ketiladi». Şu payt Keti tösatdan qiçqirib ğoyib böladi va Epps qolgan jamoa aʼzolarini darhol topib, ularni xavf haqida ogohlantirişga şoşiladi.
Merfi şu vaqt içida kapitan xonasida içadi va «Antonia» kapitanining arvohi bilan suhbatlaşadi. Undan u halokatdan 2 kun oldin, uşbu kemaga çökib ketgan «Lorelea» kemasidan oltin yuki kötarilganini biladi. Merfi «Lorelea»dan kimdir omon qolganmi, deb söraydi; «Antonia» kapitani tasdiq işorasi qilib, Merfiga fotosurat beradi, uni körgan Merfi yuzi özgarib ketadi.
Kapitan xonasidan çiqqan Merfi halok bölgan Santosning arvohiga duç keladi va u Merfiga hujum qiladi. Şu paytda Epps paydo böladi, ammo Merfi uning örniga Santosni köradi va uni öldirmoqçi böladi, lekin Jek uni öz vaqtida huşidan ketkazadi. Dodj, Jek va Mander Merfini böş akvariumga joylaştiradi va Epps bilan birga keyingi harakatlarni muhokama qilişadi: Epps ularga maşina bölinmasidan suvni çiqarişni topşiradi, özi esa Grirni qidirişga ketadi, ammo uni allaqaçon ölgan holda topadi. Şu paytda Keti yana paydo bölib, Eppsning qölidan uşlaydi va unga 1962-yil 21-may kuni, öşa halokatli keçada «Antonia Graza»da sodir bölgan hamma voqealarni körsatadi: maʼlum böladiki, laynер ekipajining katta qismi boş yordamçi boşçiligida barça oltinni özlariga olişga qaror qilgan. Guvohlardan qutuliş uçun isyonçilar barça yölovçilar va qolgan ekipaj aʼzolarini öldiradi: ularning bir qismi keçki ovqat vaqtida kalamuş zahari bilan zaharlangan, qolganlari kema old qismidagi arqon bilan bölaklarga bölingan, basseyn oldida otib taşlangan yoki öz kabinalarida piçoqlangan; Keti esa osib öldirilgan edi. Keyin boş yordamçi oltinni heç kim bilan bölişmoqçi bölmay, xoinlik bilan öz şeriklarini otib taşlaydi, şundan keyin özi ham Franşeskaning qölidan halok böladi, uni esa öz navbatida nomaʼlum şaxs öldiradi. Franşeskani öldirgaç, u Eppsga yuzini burib, uni taniydi — bu Jek Ferriman. Epps ularning hammasi puxta rejalaştirilgan tuzoqqa tuşganini tuşunadi va şoşilib Merfi oldiga qaytadi, ammo uning ham ölganini va akvariumning suv bilan tölganini köradi. Merfi qölidan tuşib ketgan fotosuratda «Antonia» kapitani bergan rasm — unda Jek Ferriman tasvirlangan.
Keyin maşina bölinmasidan suv çiqariş paytida Mander halok böladi. Rubkada turgan Dodj Jekni otadi, ammo u tirilib, öz qiyofasida maşina zaliga tuşadi. Epps kemada Jek bilan yolğiz qoladi. Suhbat vaqtida Jek yana öz qiyofasiga qaytib, Eppsga dözaxdan yuborilgan elçi ekanini va uning vazifasi «belgilangan» ruhlarni yiğiş ekanini, ammo bu «meʼyor» bajarilgunga qadar kema çökib ketsa, uning «rahbarlari» norozi bölişini tan oladi. U Eppsga bitim taklif qiladi: uning hayoti evaziga kema. Epps rad etadi va Jekning qattiq qarşiligiga qaramay, portlovçi qurilmani işga tuşirişga muvaffaq böladi, u Ferrimanni bölaklarga ajratib yuboradi. Laynер tubiga çökişni boşlaydi, ammo Keti Eppsga çökayotgan kemadan taşqariga çiqiş yölini körsatadi. Epps suv yuzasiga çiqadi va ozod bölgan qurbonlar ruhlarining çuqurlikdan otilib çiqib, kemaning çökişi fonida olovçalarga aylanib, yuqoriga intilayotganini köradi; ular orasida Ketining ruhi ham bor.
Filmning yakuniy sahnasida Eppsni yaqin atrofda suzib yurgan yölovçi laynер olib ketadi va tez yordam xodimlari uni soçiqqa örab, qirğoqqa olib çiqişadi. Laynерga bir nazar taşlagan Epps, stuard kiyimidagi bir neça kişi trap orqali kemaga taniş yaşiklarni olib kirayotganini köradi. Yuriş oxirida ketayotgan ikki stuard halok bölgan döstlariga juda öxşaydi, ularning orqasidan esa soğ-salomat Jek Ferriman keladi. Ularning nigohlari uçraşadi va Epps dahşatga tuşib qiçqiradi: «Yöq-o-o-q!». Jekning telekinezi tufayli tez yordam maşinasining eşiklari yopiladi.
4Işlab çiqariş
Film Kvinslend (Avstraliya)da suratga olingan. Oltin sohilda akulalardan himoya qiluvçi maxsus tör qurilgan,…

Film Kvinslend (Avstraliya)da suratga olingan. Oltin sohilda akulalardan himoya qiluvçi maxsus tör qurilgan, çunki aktyorlar orasida ular bilan bir suvda işlaşni istaydigan kişi bölmagan. Filmning barça vizual effektlari ham öşa yerda, avstraliyalik Photon VFX kompaniyasi tomonidan bajarilgan.
«Antonia Graza» laynerining prototipi Italiyaning «Andrea Doria» transatlantik laynери bölib, u Nyu-York qirğoqlari yaqinida «Stockholm» laynери bilan töqnaşgandan keyin çökib ketgan. Kemaning taşqi suratga olinişi uçun 1:20 masştabda, batafsil işlangan ön metrli «Andrea Doria» modeli qurilgan, bu esa kinosuratga olişni kompyuter grafikasi bilan birlaştirişga imkon bergan.
5Tanqid
Film tanqidçilardan asosan salbiy şarhlar…

Film tanqidçilardan asosan salbiy şarhlar olgan.
Rotten Tomatoes saytida film 124 ta şarh asosida 14 % reytingga ega bölib, örtaça bahosi 10 balldan 3,8 ni taşkil etgan.
Metacritic saytida film 25 ta tanqidçi şarhi asosida 100 ballik şkala böyiça 28 ball olgan, bu «Umuman olganda salbiy şarhlar» holatiga mos keladi.
Rojer Ebert filmga tört yulduzdan ikkitasini qöygan va dahşat filmi sifatida u heç qanday yangilik körsatmaganini taʼkidlagan. Şu bilan birga tanqidçi filmning texnik bajarilişini qayd etib, uni «kutganingizdan yaxşiroq, ammo umid qilganingizdek yaxşi emas» deb xulosalagan.
Bloody Disgusting sayti filmdan boşlanğiç sahnani «Dahşat filmlari tarixidagi 13 ta eng yaxşi öldiriş» röyxatida 13-öringa qöygan. Bu sahna Horror Freak News va Dirty Horror saytlarida ham qayd etilgan.
6Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Корабль-призрак (фильм, 2002)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.