1829-yil. Yoş Nikolay Vasilyeviç Gogol Sankt-Peterburgdagi Uning Imperatorlik Oliy Hazratlarining Xususiy kantselyariyasi III bölimida sud kotibi bölib xizmat qiladi (aslida Uçinçi bölim jinoyat işlari böyiça tergov organi emas, balki keng vakolatlarga ega davlat xavfsizligi xizmati edi). Xizmat vaqtida, köpinça qotilliklar tergovi paytida, Gogolni tutqanoq xurujlari bezovta qiladi. Xuruj paytida unga ğalati tasavvurlar körinadi va huşsiz holatda u maʼnosiz tuyulgan sözlarni yozib qöyadi.
Kutilmaganda Gogol maşhur tergovçi Yakov Petroviç Guro bilan tanişadi. Guro yoş kotibning ğayrioddiy xususiyatini darhol sezadi: uning uyuşmagan yozuvlari tergov uçun qimmatli işoralarga aylanadi va qotil qisqa muddatda foş etiladi. Öşa kuni keçqurun Gogol tanqidlardan va öz isteʼdodiga bölgan işonçsizlikdan ezilib, köz yoşlari bilan va ojiz ğazab içida, sotib olingan «Ganz Kyuxelgarten» deb nomlangan birinçi sodda romantik asarining barça nusxalarini kuydiradi. Ertasi kuni ertalab Guro Gogolning oldiga keladi, uni iliq sözlar bilan qöllab-quvvatlaydi, birinçi qalam sinovidagi muvaffaqiyatsizlik bilan ruhini tuşirmaslikka maslahat beradi va qisqa hamkorlik uçun minnatdorçilik bildiradi. Guro Poltava guberniyasidagi kiçik Dikanka qişloği yaqinida qiz bolalarning sirli öldirilişini tergov qilmoqçi. Keçasi bu haqda tuş körgan Gogol Guroni özini yordamçi va kotib sifatida olib ketişga iltimos qiladi; bundan taşqari, u öşa joylardan bölgan. Yigitning tutqanoq-tasavvurlariga hamdard va qiziqqan Guro darhol rozilik beradi, va ular yölga çiqadilar.
Dikankaga yetib kelgaç, Gogol va Guro tergovni boşlaydilar. Qotil Qora Otliq sifatida tasvirlanadi; xurofotga berilgan aholi Peterburgdan kelgan tergovga, ayniqsa mahalliy tergovçi Aleksandr Xristoforoviç Binx tomonidan, juda istamay yordam beradi. Şu yerda Gogol yer egasi Danişevskiyning xotini Yelizaveta bilan tanişadi; u Gogolning ijodini sevuvçi, va Gogol özini işontirişiça, unga platonik tuyğular bilan qiziqa boşlaydi. U yer egasi Danişevskiy bilan ham tanişadi — ğalati va sirli odam, qöşni bölişiga qaramay, xotini bilan Dikankadan alohida yaşaydi. Tasavvurlaridan birida Gogolga Oksana körinadi (keyinroq maʼlum böladiki, u suvparidir). Nikolayga çökib ketgan qizlardan kuç sörib oladigan suvparilar orasidagi jodugarni aniqlaşda yordam beriş evaziga Oksana tergovda yordam berişga vaʼda beradi. Guro esa ğazablanib va hayron bölib, şunday qotilliklar 30 yil oldin ham sodir bölganini, lekin ularni foş etiş uçun heç narsa qilinmaganini bilib oladi.
Yana bir tasavvur paytida Gogol suvparilar orasida jodugarni aniqlay oladi — u ostonadagi mehmonxona Ganna bölib çiqadi. Ertalab Gogol va Guro xarob tegirmon yonida qöl topadilar (suvparilar jodugarni bölaklarga bölganda uning qölini uzib olgan edi). Gogol va Guro Otliqni topganlarini taxmin qilib, mehmonxonaga şoşiladilar va u yerda Gannani topadilar; uning tegirmon yonida topilgan qöli yöq. Ğazablangan jodugar Guroni osongina yengadi, söngra Gogolga hujum qiladi, ammo uni Binx öldiradi. Ish foş etilgan, va Peterburgga qaytiş mumkin, lekin keçasi Oksana Liza qiyofasida Gogolning oldiga keladi va haqiqiy qotil hali erkin ekanini, Ganna esa faqat şerik bölganini aytadi. Şu paytda qöşni omborda yonğin çiqadi, va Qora Otliq Yakov Petroviç Guro bilan kuraşadi; ombor qulaydi, va hamma Guro bilan Qora Otliq uning qoldiqlari ostida halok bölgan deb öylaydi. Ammo Otliqning qoldiqlari topilmadi. Gogol qolib, tergovni özi yakunlaşga qaror qiladi.
Keçasi Otliq Gannaning tobutiga keladi va uni tiriltiradi. Jodugar Otliqdan keçirim söraydi va Gogolning ğayrioddiy qobiliyatlari haqida gapiradi, ammo Otliq uning iltijolariga quloq solmaydi. Jasad saqlanayotgan omborda jodugarning qiçqiriği eşitiladi.
1Rollarda
Alexander Petrov, Oleg Menshikov, Yevgeny Stychkin
Oleg MenshikovaktyorYSYevgeny StychkinaktyorTVTaisiya VilkovaaktyorATArtyom TkachenkoaktyorYSYevgeny SytyaktyorYTYan TsapnikaktyorSBSergey BadyukaktyorNMNatalya Merkulovassenariy muallifi2Ikkinçi bob. Qizil köylak
Bir neça kundan keyin Dikankada yangi qotillik sodir böladi: Xavronya buvi sevgilisi Popoviç bilan şam…
Bir neça kundan keyin Dikankada yangi qotillik sodir böladi: Xavronya buvi sevgilisi Popoviç bilan şam yoruğida uçraşuv vaqtida halok böladi. Popoviç tirik qoladi, lekin çöçqa boşi va erning sadoqatsizligining ramzi bölgan qizil köylak haqida alahlaydi, uni şayton ostona oldiga taşlaydi. Qotillik xuddi Qora Otliq sodir etgandek körinadi, lekin Gogol xuruj paytida nayrang belgisini — qalbaki belgini — çizadi va huşiga kelgaç, Xavronya kulbasidagi Otliq belgisi xato çizilganini darhol payqaydi. Uyda qotillik quroli topilganda, marhumaning eri aybni öz zimmasiga oladi.
Gogolga yordamga mahalliy şifokor Leopold Leopoldoviç Bomgart keladi — fanga tayangan, yovuz kuçlarning mavjudligini inkor etuvçi odam. Jasadni yoriş şuni körsatadiki, Xavronya yaralanişdan emas, balki kuçli qörquvdan yurak yorilişidan ölgan. Uning arvohi ögay qizi Paraskani, unga töy yaqinlaşayotgan edi, qörqita boşlaydi. Gogolni esa yana Oksana va Yelizaveta haqidagi tasavvurlar bezovta qiladi: suvparining sözlariga köra, öz qobiliyatini boşqarişni örganiş uçun Nikolay dunyoviy boğliqliklardan, birinçi navbatda Lizaga bölgan tuyğulardan voz keçişi kerak.
Yeçimni Gogol kuzatuvçi Vakula va şifokor Bomgart yordamida topadi: Paraska sigan-lardan sotib olgan şam (u Xavronya va Popoviçning uçraşuvi paytida yonayotgan edi) gallyutsinogenlar bilan töldirilgan. Gogol şu şamning tutunini hidlagaç, özining eng katta qörquvini köradi: uning ijodini tanqid qilişidan juda qörqadigan Puşkin uni masxara qilmoqda. Qotil Paraska ekanini, u Otliq hujumini sahnalaştirib, ögay onasi unga turmuşga çiqişiga xalaqit bermasligi uçun şunday qilganini anglagan Gogol uni foş etadi, ammo qiz örmonga qoçib ketadi. Sehr yordamida Xavronyaning arvohi Paraskani tutib, uni Otliqqa yangi qurbon sifatida beradi. Qizni tutib olişga urinayotgan Gogol, Yakim, Vakula va şifokor Bomgart uning qiçqiriğini eşitib, yordam bermoqçi böladilar, lekin ularning yölini öldirilgan Xavronya tösadi va sehr bilan ularni havoga kötarib, aylantiradi. Faqat Xavronyaning eʼtiboridan çetda qolgan şifokor Bomgart yoqqan şam tufayli qahramonlar qutuladi. Bundan taşqari, kutilmagan voqea yuz beradi: Xavronyaning arvohi Gogol bilan yuzma-yuz uçraşib, dahşatga tuşadi va «Yöq! Menga yaqinlaşma! Qora…» deb qiçqirib yöqoladi, Gogol va uning döstlarini hayratda qoldirib. Ammo hayron bölib ötirişga vaqt yöq: Paraska daryo qirğoğida qayiqda ölik holda topiladi, va örmon çetida dahşatli Qora Otliq belgisi qora rangda körinadi.
Ertasi kuni ertalab mehmonxonada Gogol şifokor Bomgartni, kuzatuvçi Vakulani va xizmatkori Yakimni yiğadi — Dikankadagi unga işoniş mumkin bölgan yagona odamlar; uçalasi ham dahşatli duşman bilan kuraşda unga yordam berişga rozi böladi. Heç kim sezmagan holda eski oynada tabassum qilayotgan Oksana paydo böladi. Maʼlum böladiki, Yakov Petroviç Guroning buyumlari orasida bir sandiq qolgan bölib, u kutilmagan vaziyatda Gogolga berilişini buyurgan edi. Heç kim kalitini topa olmagan qulfni Vakula osonlik bilan oçadi. Qulfga tegib, Gogol yangi tasavvurga ega böladi: Qora Otliqning navbatdagi qurboni Liza bölişi mumkin. Oksananing yuzidagi tabassum yöqoladi va u ğoyib böladi.
Bob va birinçi film yonğinda halok bölgan deb hisoblangan Yakov Petroviç Guroning jarlikda turib Dikanka qişloğiga qarab turgan sahnasi bilan yakunlanadi.
3Ijodiy guruh
Ğoya muallifi — Aleksandr…
Ğoya muallifi — Aleksandr Tsekalo
Ssenariy mualliflari — Natalya Merkulova, Aleksey Çupov, Kim Belov, Tixon Kornev, Filipp Konyaşov, Aleksey Karaulov
Boş rejissyor — Yegor Baranov
Boş operator — Sergey Trofimov, R.G.C.
Ijroiy prodyuser — Aleksandra Remizova
Prodyuserlar — Valeriy Fedoroviç, Yevgeniy Nikişov, Aleksandr Tsekalo, Artur Janibekyan
4Suratga oliş va işlab çiqariş
Film 2016-yilda Pskov viloyatida va Sankt-Peterburgda suratga olingan, u yerda Dikanka qişloğining…
Film 2016-yilda Pskov viloyatida va Sankt-Peterburgda suratga olingan, u yerda Dikanka qişloğining dekoratsiyasi yaratilgan.
«Gogol. Boşlaniş» filmini işlab çiqarişni Aleksandr Tsekaloning «Sreda» prodyuser kompaniyasi, «TV-3» boş direktori Valeriy Fedoroviç, «TV-3» boş prodyuseri Yevgeniy Nikişov (öşa paytda Fedoroviç va Nikişov «TNT» prodyuserlari edi) va Artur Janibekyan amalga oşirgan. «Gogol»ning bir qismini işlab çiqariş taxminan 29 000 000 rublga tuşgan, kinoserialning birinçi qismi esa 444 485 278 rubl yiğgan.
5Teleefir
Filmning teleekrandagi premyerasi 2017-yil 22-dekabrda «TV-3» telekanalida bölib ötdi. Namoyiş 1,8 % reyting…
Filmning teleekrandagi premyerasi 2017-yil 22-dekabrda «TV-3» telekanalida bölib ötdi. Namoyiş 1,8 % reyting va «14–44 yoşdagi barça tomoşabinlar» maqsadli auditoriyasida 8,7 % uluş bilan ötdi, bu 2017-yilda «TV-3»da kino uçun eng yaxşi natijalardan biri böldi. Film 2017-yil 18-dan 24-dekabrgaça bölgan davrda barça telekanallar orasida eng yuqori reytingli kinofilmlar topida 11-örinni egalladi.
6Mukofotlar
2017-yilda film «Accolade Global Film Competition» festivalining «Award of Excellence» nominatsiyasida…
2017-yilda film «Accolade Global Film Competition» festivalining «Award of Excellence» nominatsiyasida mukofot va yuksak kinematografik darajasi uçun, hamda «The Indie Gathering International Film Festival» festivalining «TV pilot — foreign» nominatsiyasida telesериalning eng yaxşi xorijiy pilot qismi uçun mukofot oldi.
2018-yilda film «Yil telekörsatuvi voqeasi» nominatsiyasida TEFI mukofotini, kino va televideniye prodyuserlari assotsiatsiyasining «Telesериalning muvaffaqiyatli kinoprokati uçun» maxsus mukofotini hamda saundtrek uçun («Ryan Otter») «Global Music Awards» mukofotini qölga kiritdi.
7Faktlar
Gogolni Aleksandr Petrov öynaşi haqidagi qaror Aleksandr Tsekalo tomonidan Petrov iştirokidagi boşqa loyihasi…
Gogolni Aleksandr Petrov öynaşi haqidagi qaror Aleksandr Tsekalo tomonidan Petrov iştirokidagi boşqa loyihasi — «Sparta» serialining suratga olinişi paytida qabul qilingan (uni ham Yegor Baranov rejissyorlik qilgan): Tsekalo Petrovga parik kiyib körişni taklif qildi va klassikka öxşaşligini payqadi.
Dastlab Aleksandr Tsekalo filmni suratga olişni «Birinçi kanal»ga taklif qilgan edi, ammo kanalning kostyumli tarixiy dramalarni töxtatib qöyiş istagi tufayli film TNT mablağlari hisobidan suratga olindi; keyinçalik «Gazprom-Media Entertainment Television» subxoldingi rahbari Artur Janibekyanning qarori bilan TNT efirini dramatik seriallardan böşatiş uçun filmning teleefir premyerasi «TV-3» kanaliga köçirildi, ammo «Gogol. Viy» davomi kinoprokatiga yaqinlaşganda TNT filmni baribir 2018-yil 1-aprelda öz efir jadvaliga kiritdi.
Kompozitor Ryan Otter rejissyor Yegor Baranov bilan oltinçi marta işlamoqda.
Syujet asosida nafaqat Nikolay Gogolning asarlari, balki yozuvçi hayoti davridayoq paydo bölgan uning şaxsi haqidagi afsonalar ham yotadi.
Filmning örtasida Yakov Petroviç Guro (Oleg Menşikov ijrosida) Gogoldan söraydi: «Keling, bir qadah içmaymizmi?» Bu Menşikovning boşqa kino qahramoni — «Pokrovskiye vorota» filmidagi Kostikning iborasi.
8Kadrlar
2
1 · TMDB
2 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Гоголь. Начало» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.