Golden Beak

Boş rol ijroçisi haqidagi maʼlumotlar turliça (L. Yefimov / A. Yefimov / Aleksey Yefimov) — Stepan

Gennadiy Miçurin — Marey, eski ibodatçi (староver) çol

Sergey Minin — Senyça, işçi

Mixail Gipsi — Şuşin-katta

Boris Dmoxovskiy — Şuşin-kiçik

Pyotr Beryozov — dendi

Boris Livanov — mayor Tuçkov

Anna Stén — Varenka

Konstantin Gibşman — fabrikant, Kolivan-Voskresensk zavodlari boşliği Gavril Kaçka.

Antonina Sadovskaya — fabrikantning xotini

Aleksey Bogdanovskiy — çet el mutaxassisi

Valeriy Plotnikov — Merey-xa

Aleksandra Galatova — Ksyuşa

Mixail Gavronskiy — ofitser

Iona Biy-Brodskiy — ofitser

Aleksandr Larikov — askar

Lyudmila Semyonova — meyxonaçi ayol

Leonid Kmit — oltin yuvuvçi

Emil Gal — kotib

Aleksandr Melnikov — epizod

Filmda şuningdek A. Klist, P. Vitsinskiy, N. Kudryutskiy, F. Falaleyev, B. Medvedev, P. Pirogov ham suratga tuşgan.

1929-yilda ekranga çiqqan, sovet sokin filmlarining sönggi uçtasidan biri, «Yangi Bobil» va «Imperiya bölagi» filmlari bilan birga. Bu uçala filmni suratga oliş sovet ovozsiz kino davrini yakunlagan tajribaviy loyiha böldi. «Sovkino» direktori A. I. Piotrovskiy tomonidan taşkil etilgan bu loyihada filmlar uçun maxsus musiqa yozilib, uni taper emas, simfonik orkestr ijro etardi. «Oltin tumşuq» uçun musiqani Dmitriy Borisoviç Astraxançev yozgan.

Filmni suratga olgan «Sovkino» studiyasi direktori Adrian Ivanoviç Piotrovskiy filmda «murakkab parallel montaj namunasi» qöllanganiga eʼtibor qaratgan. Bu montaj içki tengsizlikka mahkum etilgan dehqonlarning hayot siklini tasvirlaşda qöllangan va qisman Eyzenşteynning intellektual montajiga borib taqaladi (surat «Oktyabr» filmi taʼsiri ostida tayyorlangan edi — Sergey Enzenşteyn). Biroq sahnalarni almaştiriş usuli montajda boşqa maqsatga xizmat qiladi:

Bu yerda siyosiy iqtisodiy muammo fonga ötadi va insonning taqdiri haqidagi umumiy va mavhum falsafiy mulohazalar oldinga çiqadi. Bu sahnalarda rejissyor fiziologik umumlaştirilgan uslub belgilarini topadi. Uning erkaklari va ayollari dahşatli darajada fiziologik: ularda oğriq, quvonç, qörquv, umid va soğinçning eng oddiy, eng çeksiz tuyğulari qiçqiradi.

Filmni Oltoy toğ oldi hududlarida suratga olişgan.

Film 10 yil davomida namoyiş etilgan (butun mamlakat böylab ovozli lentalar yetişmagan), tsenzuradan ötmagan, ammo 1938-yilga prokatni uzaytiriş ruxsatnomasida titrlardan Anna Stenning familiyasini olib taşlaş talab qilingan — film uning SSSR kinosidagi sönggi ishi edi.

Film tomoşabinlar orasida muvaffaqiyat qozondi: masalan, Ivan Pavloviç Bardin bir safar şunday degan: «Men bu filmni Sibirga borişimdan oldin ham özim körganman. Menga yoqdi».

«Veçernyaya Moskva» gazetasi filmni tarixni vulgarlaştirişda ayblab tanqid qildi:

Ayniqsa, bu yerda muhabbat hikoyasi juda bemaʼni körinadi — qayerdan kelib qolganini bilib bölmaydigan arzon meşçanlik romanidan olingan, krepostnoyga oşiq bölgan xonim haqidagi hikoya. Bu töliq filistlarning tasavvurlari doirasidan.

Şu bilan birga film ijobiy baholarni ham oldi:

Asosiy harakat çiziğidan çetga çiqiş sifatida berilgan hissiy, lirik holatlar, aslida esa boş mavzuni eng töliq ifodalovçi narsalar — «Uzoq daryo qizi», «Mening öğlim» va «Oltin tumşuq» kabi filmlarning eng muhim jihati aynan şu. «Oltin tumşuq» filmida «Mening öğlim»ning individualistik lirikasi ijtimoiy, ommaviy lirizm bilan almaştirilgan — toğ zavodiga «biriktirilgan» krepostnoy dehqonlar «baland öt» bor va «odamlar öz uçun işlaydigan» uzoq erkin mamlakatga intiladi. Erkin mamlakat haqidagi lirik fikrlar qoçqinlarni qamçilaş haqidagi real epizod bilan almaşinadi. Ammo bu yerda ham lirik çekiniş beriladi va qiynalayotganlarning titroq, junbuşga kelgan, soqol-möylovli yuzlari, bolalarini beşikda körib faxrlanayotgan, quvonayotgan dehqon onalarning, endi bunday şarmandalik va azobga duçor etilgan farzandlari obrazlari bilan montaj qilinadi.

Sanʼatşunos N. N. Yefimov filmni yuqori baholab, operatorning işini ham qayd etgan:

Erkin yer orzusi leytmotivi rejissyordan tasviriy ifoda vositalarini kuçaytirişni talab qilardi. «Oltin tumşuq» yorqin rassomlik kadrlari köpligi bilan hayratga soladi. Svyatoslav Belyayev özini özi ham ortda qoldirgandek tuyuldi. Ayniqsa, mutaxassislar «sutli» deb ataganlar manzaralar katta taassurot qoldirardi. Kinosanʼatda oq rang heç qaçon bunday öynamagan.

Biroq sanʼatşunos Boris Alpers filmni salbiy baholagan:

Film mazmuni böyiça böş edi, Çervyakov uçun xos bölgan badiiy usullarning odatiyligi bilan ajralib turardi va bu rasmiy eksperimentatorlik bilan yaşirilgandi. Şunday ajoyib material andozalar va standartlarga sarflanib qolgani açinarli. Syujetning trafaret rivojlanişidan taşqari, «Oltin tumşuq» badiiy usullarning odatiyligi bilan ham farqlanadi. Surat töliq şirin, «çiroyli kadrlar»dan iborat. Rejissyor ekranga turli grafik uslublarning namunalarini köçiradi, va bu namunalar unçalik birinçi darajali emas, odatda meşçan xonadonlarining devorlarini bezaydigan turdan. Grafik rasmlarning bu butun seriyasi ekranda lirik xayolparastlikning maxsus ritmida yoyilgan.

B. V. Alpers özining eskirgan usuliga misol qilib, frakda, şarob içib, tomoşabinga köz qisib turgan tipik semiz odam ekranda paydo böladigan kadrni keltirgan, garçi bunday usul öşa paytda sovet kinosidan allaqaçon çiqib ketgan edi.

Film rejissyor uçun prinsipial muvaffaqiyat bölmadi, biroq uning tajriba sifatidagi ahamiyati katta va film maʼlum ijtimoiy qiziqiş uyğotdi. … «Oltin tumşuq»ning tasviriy va rejissyorlik talqinida uni bizning klassik «Yer» filmi bilan yaqinlaştiradigan narsa bor edi. Ammo Aleksandr Dovjenkoning «Yer» filmi bir yil keyin suratga olingan. Filmlar örtasidagi yaqinlik faqat tasviriy yeçimlar yöli bilan emas edi. Yoş Dovjenko Çervyakovning 20-yillardagi qöyilmalarini qançalik qiziqiş bilan kuzatgani maʼlum.

Sanʼatşunos Pyotr Bagrov 2010-yilda, rejissyor Çervyakov ijodiga bağişlangan işlarda «Oltin tumşuq» filmi uning uçta eng muhim asaridan biri sifatida körilişini qayd etgan; qolgan ikkitasi «Uzoq daryo qizi» va «Mening öğlim».

Sanʼatşunos Irina Graşçenkovaning kitobida filmdagi rol aktyor Gennadiy Miçurinning eng yaxşi kino rollaridan biri hisoblanişi körsatilgan.