Good Bye Lenin!

GDR, 1978-yil. Berlinda 4 kişilik inoq oila yaşaydi: er, xotin va ikki kiçik bola. Bir kuni oila boşliği xorijiy xizmat safariga yuboriladi va qaytmaslikka qaror qiladi — Ğarbda qoladi. Onasi Çristiane Kerner oldiga fuqaro kiyimidagi odamlar keladi va erining Ğarbga qilgan safarlari haqida bir neça savol beradi. Sotsializm ğoyalariga sidqidildan işongan ona depressiyaga tuşadi, heç kim bilan gaplaşmaydi va kasalxonaga yotqiziladi. Bolalar uni muntazam körib turadi, 8 haftadan söng esa uni kasalxonadan çiqarişadi. Yillar ötib ona nomenklatura kasaba uyuşma xodimiga aylanadi va pionerlar bilan iştiyoq bilan şuğullanadi. Uning bolalari otalari haqida heç narsa bilmay voyaga yetadi, çunki ona Ğarbiy Germaniyadan otasi yuborgan xatlarni yaşiradi.

1989-yil kuzi keladi. GDR özining 40 yilligini nişonlaydi va sönggi harbiy paradini ötkazadi. Berlin köçalariga demokratiya talab qilgan ommaviy namoyişçilar çiqadi. Namoyişçilar safida Çristianening öğli Alexander Kerner ham böladi. U norozilik qilayotganlar orasida tasodifan sovet hamşirasi Lara (Çulpan Khamatova) bilan tanişadi. Huquq-tartibot xodimlari namoyişçilarni, jumladan Alexanderni ham hibsga oladi. Ona öğlining hibsga olinişini tasodifan köradi va huşidan ketadi. Köp ötmay Alexanderni qöyib yuborişadi, çunki uning onasi oğir ahvolda edi. Kasalxonada unga Çristianening komada ekani aytiladi. Şu kasalxonada SSSRdan stajirovkaga kelgan Lara işlaydi. Alex u bilan yaqinroq tanişadi, ular döst bölişadi, keyin esa juftlik bölişadi.

Şarqiy nemislar uylarini taşlab, ommaviy ravişda Ğarbga ketişadi. Ğarbiy nemislar esa Şarqqa boradi, çunki bu yerda böş uylar köp. Supermarketlar va tungi klublar oçiladi. Şahar Ğarbiy kompaniyalarning reklama şitlari bilan qoplanadi. 8 oydan söng Çristiane komadan çiqadi, ammo baribir töşakda yotib qoladi. Şifokorning eʼtirozlariga qaramay, Alex onasini uyga olib ketişga qaror qiladi. Ona hali ham özi avvalgi davlatda yaşayotganiga işonadi. Bu davlatni SEPG va Erix Honekker boşqargan, garçi u allaqaçon köp yildan beri isteʼfoga çiqqan bölsa ham. Onaning uçun stress ölimga olib kelişi mumkin, şuning uçun öğil uning adaşişini qöllab-quvvatlaşga qaror qiladi. U uyda onasi odatlangan «sotsializm davri» muhitini, barça atributlari bilan birga, yaratişga kirişadi. Buning uçun u şahar böylab GDR davridagi oziq-ovqat qadoqlarini (“Globus” nöxati va Şprevald bodringlarini) qidiradi va ularga supermarketdan sotib olingan mahsulotlarni solib qöyadi. Albatta, gap faqat savdo markalaridagi muhitda töxtamaydi. Unga onasining sobiq hamkasbi, bir paytlar rahbar lavozimida işlagan, endi esa kapitalistik GFRda ish bilan taʼminlaniş taqiqlangan holda hayotdan çetga surilgan odam yordam berişga majbur böladi. U öğliga yordam berişga rozi böladi va unga taklif qilingan ötmiş hayoti rolini öynaydi. Yangi dösti va hamkasbi, özini rejissyor deb biladigan Denis bilan birga ular «yangiliklar çiqişlari»ni suratga olişadi, ularda partiyaning yutuqlari va sotsializm qurilişi haqida gapiriladi. Keyin öğil bu yozuvlarni onasiga yangiliklar nomi ostida körsatadi.

Şunga qaramay, Alexanderga qöşni uyda paydo bölgan Coca Cola reklama polotnosi, köçalardagi köplab çet el maşinalari, uylariga Ğarbiy Germaniyadan kelib joylaşgan yangi qöşnilar va boşqa köp narsalar uçun tuşuntiriş topişga töğri keladi. U onasining naqd jamğarmalari almaştirilmasligini bilgaç, ularni Lara bilan birga uyining tomidan soçib yuboradi. Oğir kasal ona asta-sekin tuzalib boradi va şunçalik yaxşi his qiladiki, özining avvalgi işini davom ettirişga qaror qiladi: aniqlangan kamçiliklar haqida tanqidiy şarhlar yozadi va bu xatlarni çora köriş talabi bilan hokimiyatga yuboradi. Bunday amaliyot sobiq sotsialistik GDRda juda keng tarqalgan edi, ammo kapitalistik GFR şaroitida bu ğalati körinadi va şu sababli asosiy qahramonning qaynonasi, opasining eri ularni masxara qiladi. Syujet davomida öğil onasini uning maşğulotini masxara qilişlaridan samimiy himoya qiladi va bu heç qanday bemaʼnilik emas, balki onasi jamiyat uçun foydali ish qilayotganini aytadi. Çristiane asta-sekin yaxşi bölib boradi va bir kuni köçaga çiqadi. U hayot qançalik özgarganini köradi, u kasal bölib yotganida. Bir köçaning ustidan hatto Lenin haykalini olib ketayotgan vertolyot uçib ötadi, u Çristianening ustida göyo «muallaq turadi». Daçaga boriş paytida Çristianeda xotiralar uyğonadi va u otasi bolalariga muntazam xat yozib turgan holda, unga bu yerda normal işlaşga imkon berilmagani uçun uning Ğarbda qolişiga özi rozi bölganini tan oladi. Keyinçalik maʼlum böladiki, ota yangi oilasi bilan şaharga qaytgan va qizi tez ovqatlaniş restoranida işlab, unga buyurtmani olib bergan. Çristianening yuragi xuruj qiladi va uni yana kasalxonaga olib borişadi. Şifokor Alexanderga onasining umri bir neça kunga qolganini aytadi.

Otasini körişga qaror qilgan Alex taksiga ötiradi. Haydovçi Sigmund Jähn (Stefan Walz)ga şunçalik öxşaydiki, u nemislarning birinçi kosmonavti va bolaligidagi qahramoni edi. Taksiçining özi: «Nima öylaganingizni bilaman… Lekin men u emasman», — deydi, şu bilan birga kosmosga uçiş haqidagi savolga noaniq javob beradi. Alex bu taksiçidan yakuniy qismini suratga oliş uçun foydalanişga qaror qiladi. 1990-yil 7-oktabrda, mamlakat birlaşganidan tört kun ötib, u Denis bilan birga «Sigmund Jähn»ning «televizion murojaatini» yozadi. Uni yangi Davlat kengaşi raisi «saylagan», u murojaatda «yangi siyosiy kurs» va Ğarbiy Germaniya bilan çegaralarning oçilişi haqida eʼlon qiladi, bu xayrixohlik işorasi va GDR taşkil topganining 41-yilligi munosabati bilan. Alex va Denis «murojaat»ni 1989-yil 9-noyabr kadrlari bilan birga körsatadi, unda Berlin devorining qulaşi aks etgan, va ularni ham joriy voqealar sifatida taqdim etadi. Biroq şundan oldin Lara Çristianega ikki Germaniyaning birlaşişi haqida haqiqatni aytib ulguradi. Alexning onasi öğlining uni parvariş qiliş uçun hatto yolğon gapirişga ham tayyor bölganidan qattiq taʼsirlanadi va uning haqiqatni bilişini unga aytmaydi. Uç kundan söng «birlaşiş»dan keyin u vafot etadi. Alex onasini hozir Germaniya yagona sotsialistik davlat ekaniga işontirganiga işonç hosil qiladi.