«Greyhound» (ingl. Greyhound) — Aaron Sçneiderning harbiy drammasi bölib, Atlantika jangining eng dramatik davridagi Şimoliy Atlantika konvoylari va ularning qöriqlanişiga bağişlangan. Syujet markazida «Greyhound» (çaqiriq belgisi) deb ataladigan USS Keeling esminetsi turadi, u Fletçer tipidagi esminets bölib, konvoy qöriqlaş guruhining flagmani hisoblanadi. Asosiy syujet çiziği — konvoyning nemis suv osti qayiqlari guruhi, yaʼni «böri tödasi» bilan kuraşi. Asosiy sahna esminetsning köprigi va palubasida ötadi. Boş rolda esminets kapitani Tom Hanks. Film Cecil Scott Forester romani syujetiga asoslangan, ammo u sezilarli darajada özgartirilgan. Suratga olişda koalitsiya mamlakatlarining muzey kemalaridan foydalanilgan, ular romanda tasvirlangan kemalarga öxşaş bölib, lekin yangi seriyalardan yoki allaqaçon modernizatsiya qilingan kemalardan iborat edi.
Film 2020-yil 12-iyunda Sony Pictures Releasing kömagida AQŞ kinoprokatiga çiqişi kerak edi, ammo COVID-19 epidemiyasi tufayli namoyiş huquqlari Apple TV+ video xizmatiga sotildi, u filmni 2020-yil 10-iyulda raqamli formatda çiqardi. 2026-yilda «Greyhound 2» davomining suratga oliş işlari boşlandi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Tom Hanks, Stephen Graham, Rob Morgan
3Syujet
Voqea Ikkinçi jahon uruşi davrida, 1942-yilda sodir böladi. Kapitan Ernest Krause — öz unvoni uçun nisbatan…
Voqea Ikkinçi jahon uruşi davrida, 1942-yilda sodir böladi. Kapitan Ernest Krause — öz unvoni uçun nisbatan keksa dengiz ofitseri va juda taqvodor xristian — «Keeling» (USS Keeling) Fletçer tipidagi esminetsni («Greyhound» çaqiriq belgisi bilan) qömondonlikka oladi. Uning va jamoasi uçun bu birinçi Atlantika konvoyi. Dengizda u odatdagidek uxlay olmaydi. Filmning voqeasi (qisqa prologdan keyin) AQŞ Havo kuçlarining qoplaş aviatsiyasi taʼsir doirasi çekkasida boşlanadi, konvoydan «Catalina» uçuvçisiz qayiği uçib ketadi. Keyingi bir neça keça-kunduz konvoy «Qora çuqur»dan ötişi kerak — bu nemis «böri tödalari» faoliyat körsatadigan hudud bölib, u yerda faqat qöriqlaş kuçlariga tayaniş mumkin. Qöriqlaş guruhi aralaş tarkibga ega: 2 ta britaniyalik, bitta amerikalik esminets, kanadalik korvet va AQŞ qutqaruv kemasidan iborat bölib, ular konvoyning butun tuzilmasini qoplaş uçun aniq yetarli emas.
Suv osti qayiği bilan birinçi töqnaşuvda esminets tasdiqlanmagan ğalabaga erişadi (tölqinlar ustidagi moy doği), ammo faol manyovrlar allaqaçon kam bölgan yoqilği va çuqurlik bombalari zaxirasini yanada kamaytiradi. Keyingi keçasi «böri tödasi» bir vaqtning özida hujum qiladi, transport kemalari va tankerlar birin-ketin torpedalar bilan zarb köradi, qutqaruv operatsiyalari esa konvoyni qolgan kemalarni himoya qilişdan çalğitadi va ularni iştirok etayotgan kemalar uçun xavfli holatga soladi. Jang çalkaşligida kemalar töqnaşuvdan qoçsa-da, «döstona öt» ostida qoladi. Esminets va qöriqlaş kemalarining öq-dorisi minimumga tuşib qoladi, britaniyalik havo qoplaşigaça esa yana bir kunlik yöl bor. Krause radio sukunatini buzişga qaror qiladi. Nemis kapitani konvoy çastotasiga çiqadi va oçiq efirda tahdidlar bilan vahimani kuçaytiradi. Kun yoruğida bölsa-da, birgalikdagi harakatlar tufayli yana bir duşman qayiği yöq qilinadi, ammo (dengizda halok bölgan dengizçilarning dafnidan keyin) keyingi keça konvoy yana kemalarni yöqotadi, qöriqlaş guruhi esa britaniyalik konvoy esminetslaridan birini (polyak ekipaji bilan) yöqotadi, şuningdek, qolgan barça kemalar endi şikastlangan va nosoz holatda böladi. Oxirgi jangda «Greyhound» mö‘jiza bilan omon qoladi: torpeda portlatgiçi yon tegişda işlamay qoladi. U yana bir qayiqni çöktiradi, ikkinçisini esa Britaniya sohillaridan uçraşuv nuqtasiga çiqqan amerikalik «Catalina» yöq qiladi. Almaştiruvçi britaniyalik konvoy yangi boşlovçining suv osti qayiqlariga qarşi kuraşdagi bunday muvaffaqiyatlaridan hayratda qolib, şikastlangan kemalarni almaştiradi. Britaniya admiraltiyasining buyruğiga köra, ular taʼmirlaş uçun Londonderri portiga yöl olişlari kerak. «Greyhound» konvoyning asosiy transport kemasidan özib ketadi, bulutlar orasidagi qisqa quyoşli oraliqda kayutaga ketayotgan kapitan Krause transport kemasidagi piyodalar va dengizçilarning öz qutqaruvçisini qarşi olayotganini köradi. Şundan keyin u birinçi marta uxlay oladi. Film titrlarida tomoşabinga Atlantika jangi davomida ittifoqçilarning yöqotişlari raqamlari körsatiladi.
4Şarhlar
Film umuman olganda AQŞ tanqidçilari tomonidan yaxşi qabul qilindi, ularning taʼkidlaşiça, taqdimotning…

Film umuman olganda AQŞ tanqidçilari tomonidan yaxşi qabul qilindi, ularning taʼkidlaşiça, taqdimotning qatʼiy xotirjamligi va tarixiy tafsilotlarga eʼtibor berilgan. Rotten Tomatoes agregator saytida film 239 ta şarh asosida 6,5/10 örtaça baho bilan 77 % maʼqullaş reytingini oldi.
«Meduza» saytining şarhlovçisi filmning hissiy xotirjamligi, eskiça uslubi va sifatli ijrosini qayd etdi. Gazeta.Ru uçun yozgan şarhida Pavel Voronkov dekorasiyalarning bir xilligiga qaramay, Atlantikaning qoronği tölqinlari orasidagi syujet tomoşabinni hissiy jihatdan öziga tortmasligini taʼkidladi.
Rus tarixçisi-dengizçilik mutaxassisi Miroslav Morozov badiiy filmning badiiy töqimaga haqqini eʼtirof etib, vaqt davrlari yoki joylarga oid nomlarni (atamalarni) notöğri işlatilganiga va qöriqlaş kemalari va suv osti qayiqlarining texnikasi hamda taktikasini tasvirlaşdagi köplab xatolarga eʼtibor qaratdi. Muqobil sifatida u 1953-yilgi britaniyalik «The Cruel Sea» filmini tomoşa qilişni tavsiya qildi, bu film bir neça BAFTA va «Oskar» nominatsiyalariga sazovor bölgan.
5Kadrlar
5
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Грейхаунд (фильм)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.