«Porox» — 1985-yilda rejissyor Viktor Aristov suratga olgan sovet harbiy dramatik badiiy filmi.
Film Leningradning Qizil Armiya va SSSR Harbiy-dengiz kuçlari tomonidan himoya qilinişi hamda Ikkinçi jahon uruşi (1941—1945) davrida nemis-faşist bosqinçilari tomonidan şaharning keyingi blokadasi bilan boğliq haqiqiy tarixiy voqealarga asoslangan. 1941-yil kuzida duşman artilleriyasi öqi va aviatsiya hujumlari ostida kiçik sovet otryadi şahar mudofaasi uçun zarur bölgan poroxni Kronştadtdan Leningradga yetkazib bergan.
Filmning premyerasi 1985-yil 10-noyabrda bölib ötgan.
1Rollarda
Yury Belyayev
2Syujet
1941-yil sentyabr boşi. Ikkinçi jahon uruşi davom etmoqda. Gitler qöşinlari Leningradga yaqin yondaşuvlarda…
1941-yil sentyabr boşi. Ikkinçi jahon uruşi davom etmoqda. Gitler qöşinlari Leningradga yaqin yondaşuvlarda hujumga ötmoqda.
RSFSR Davlat nazorati xalq komissarligi vakolatli vakili Nikolay Pavloviç Nikonov (Yuriy Belyayev) Smolniyga çaqiriladi va Leningrad frontining Harbiy kengaşi aʼzosi A. A. Jdanovdan şaharni himoya qilayotgan Qizil Armiya artilleriyasini taʼminlaş uçun zarur bölgan zamonaviy artilleriya poroxini Kronştadtdan Leningradga tanlab olib keliş böyiça alohida muhim topşiriq oladi.
Nikonovga böysunadigan guruh tarkibiga porox ishi böyiça olimlar, harbiy mutaxassis, artilleriyaçi va yordamçi sifatida qizil armiyaçi kiritilgan. Guruh katerda Kronştadtga ötadi va u yerda poroxni tanlaş hamda baržalarga yuklaşni boşlaydi. Yuklaş kunduzi, duşman aviatsiyasining töxtovsiz bombardimonlari şaroitida amalga oşiriladi. Guruhning tösiqsiz işlaşi va duşman eʼtiborini çalğitiş uçun Nikonov soxta yuklaşni taşkil etişni taklif qiladi. Uning taklifi sovet qömondonligi tomonidan qabul qilinadi va nemis aviatsiyasi soxta причalni hamda baržaga porox yuklaşga taqlid qilayotgan odamlarni bombardimon qiladi. Şu tufayli baržalar heç qanday voqeasiz poroxga töldiriladi. Tunda baržalar Leningradga yöl oladi. Oxirgi baržada Nikonovning özi ketadi. Fin körfazining janubiy sohili yaqinidagi farvater böylab ötayotganda baržaga nemislar tomonidan öq yoğdiriladi. Nemis dengiz kuçlari baržani egallaşga urinadi, lekin SSSR Harbiy-dengiz kuçlari Qizil bayroqli Boltiq floti kemalarining öqi bilan yöq qilinadi. Bombardimon paytida Nikonov bortdan suvga yiqiladi va portlaş tölqinidan şok oladi. Uni ölimdan Sasha Klyuev qutqaradi, keyin esa baržadagi dengizçi uni parvariş qilib tuzatadi. Nikonov boşçiligidagi porox baržasi Leningradga yetib keladi. Sohilda uni ştab xodimi quyidagi sözlar bilan kutib oladi: «Tabriklayman, örtoq Nikonov! Sizni uyga olib boriş buyurildi. Bizga xabar berişdi, u yerda sizni öqqa tutişgan. Oçiq aytiş kerak. Siz qahramonlik qildingiz, buni jasorat deyiş mumkin». Nikonovga ikki kun dam oliş, söngra yangi tayinlov oliş uçun Smolniyga keliş buyurilади.
Leningrad blokadasining yigirmançi kuni tugab borardi…
3Rollarda
Yuriy Belyayev — Nikolay Pavloviç Nikonov, RSFSR Davlat nazorati xalq komissarligi vakolatli…
Yuriy Belyayev — Nikolay Pavloviç Nikonov, RSFSR Davlat nazorati xalq komissarligi vakolatli vakili
Svetlana Bragarnik — Kira Borisovna, Nikolay Pavloviç Nikonovning sobiq rafiqasi, Olganing onasi
Lyubov Kalyujnaya — Mariya Petrovna, Nikolay Nikonovning onasi
Vadim Makarovskiy — Aleksandr Klyuyev, harbiy mutaxassis, Nikolay Nikonov guruhining aʼzosi
Nojeri Çonişvili — Ivan Revazoviç Gedevanov, harbiy mutaxassis, Nikolay Nikonov guruhining aʼzosi
Vladimir Varentsov — Petrakov, QKA kapitani, artilleriya poligonining taʼminot bölimi boşliği
Konstantin Sarynin — Antipov
Logman Kerimov — Jeyhun Gadjibekov, QKA oddiy askari
Yevgeniy Liskonog — Andrey Aleksandroviç Jdanov, Leningrad frontining Harbiy kengaşi aʼzosi
Anatoliy Gladnev — Vladimir Filippoviç Tributs, vitseadmiral, Qizil bayroqli Boltiq flotining (QBF) SSSR Harbiy-dengiz kuçlari qömondoni
M. Katsenbogen — Panteleyev, flot ştabi boşliği
Konstantin Lukaşov — Ganiçev, QDF kapitan-leytenanti, kater qömondoni
Vladimir Maganet — Lebedev, QKA kapitani
German Orlov — buksir kapitani
Vladimir Truxanov — Yegor Mixayloviç, buksir kapitani
Ye. Nesterov — baržadagi dengizçi
Epizodlarda:
Viktor Adeyev — Nikolay Nikonovni sohilda kutib olgan ştab xodimi
Anatoliy Aristov — Kopylov, zavoddagi avariyada gumon qilingan şaxs
Svetlana Gaytan — Aleksandr Klyuyevning rafiqasi
Tatyana Zaxarova — tramvaydagi ayol
Nina Mazayeva — Roza Ivanovna, Nikolay Nikonovning qöşnisi
Viktor Suxorukov — epizod
Olga Samoşina — epizod
Yuliya Yakovleva — Klyuyevning tanişi
Viktor Rostovtsev — epizod
4Surat guruhi
Boş rejissyor — Viktor…
Boş rejissyor — Viktor Aristov
Ssenariy muallifi — Viktor Aristov, Artur Makarov
Boş operator — Yuriy Vorontsov
Boş rassom — Vladimir Bannix
Tovuş muhandisi — Leonid Şumyaçer
Bastakor — Arkadiy Gagulaşvili
5Mukofotlar
1987 — «Leningrad yoş kino» kinofestivalining…
1987 — «Leningrad yoş kino» kinofestivalining mukofoti.
6Fakt
Filmning syujetiga köra rejalaştirilgan yonğin natijasida filmga oliş joyi bölgan, ilgari taşlab qöyilgan…
Filmning syujetiga köra rejalaştirilgan yonğin natijasida filmga oliş joyi bölgan, ilgari taşlab qöyilgan Kronştadt qalʼasining «Imperator Aleksandr I» («Toun») forti içkaridan kuyib ketdi.
7Kadrlar
1
1 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Порох (фильм, 1985)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.