Hellraiser

Andrew Robinson — Larry Cotton (kitobda — Rory Cotton)

Clare Higgins — Julia Cotton

Sean Çapman — Frank Cotton (inson)

Ashley Laurence — Kirsty Cotton, Larry Cottonning qizi (kitobda — u Rory Cottonning qizi emas, balki ularning, yaʼni Julianing dösti)

Oliver Smith — Frank Cotton (yirtqiç)

Doug Bradley — Pinhead (mixli boşli senobit)

Nicholas Vince — Chatter (tişlarini takillatuvçi senobit)

Simon Bamford — Butterball (semiz senobit)

Grace Kirby — Female (ayol-senobit)

Doug Bradleyga Pinhead rolini ijro etiş uçun grim qöyiş olti soat davom etardi. Film haqiqiy uyda suratga olingan, çordoq sahnalari bundan mustasno. Xonalarning torligi suratga oliş guruhini çeklab qöydi. Prodyuserlar talabiga köra, dastlab britaniyalik hikoya sifatida suratga olingan syujet AQŞga köçirildi: şu sababli filmni qayta ovozlaştirişga töğri keldi, şunda aktyorlar amerikaça aksentda gapirdi.

Senobitlar — «Hellraiser» romanida, «Scarlet Gospels» davomida va «Hellraiser: Wages» filmida, şuningdek, «Hellraiser» franşizasining ön bir filmida paydo böladigan boşqa ölçovlardagi mavjudotlardir. Ular dözaxdagi «Kesiklar ordeni» nomli diniy sektaga mansub bölib, özlarini «tajribaning uzoq sohalari tadqiqotçilari» deb ataydi va ularni çaqirganlarga sadomazoxistik zavq ulaşadi. Muallif David Musilliam, kitobda senobitlar ekranlaştirişlardagiga qaraganda jinsiy atamalar bilan aniqroq tasvirlanganini taʼkidlaydi. Clare Higgins ijro etgan Julia Barker tomonidan «Hellbound: Hellraiser II»dan keyin serialni asosiy antagonist sifatida davom ettiriş uçun tanlangan, bu esa senobitlarni ikkinçi darajali rolga tuşirgan bölardi. Biroq muxlislar Pinheadni yorqin personaj sifatida atrofida birlaştirişdi va Higgins serialga qaytişdan boş tortdi. «Aşgate Encyclopedia of Literary and Film Monsters» kitobida David Musilliam senobitlar «seriyada uzluksizlikni taʼminlaydi, çunki hikoyalar mazmunan tobora avtonomlaşib boradi», deb yozadi.

Dastlab Barker filmga musiqani elektron musiqa guruhi Coil ijro etişini istagan, ammo New World buni rad etdi. Keyin muharrir Tony Randel Coil örniga filmga musiqa yoziş uçun Christopher Youngni taklif qildi. Young ilgari boşqa qörqinçli filmlarga, masalan, 1985-yildagi amerikaça slasher «A Nightmare on Elm Street 2: Freddyʼs Revenge» va Tobe Hooperning 1986-yildagi «Invaders from Mars» filmiga musiqa yozgan edi.

«Hellraiser» musiqasi 1987-yilda çiqarildi. AllMusic musiqa Christopher Youngning «qörqinçli janr uçun barça ğoyalarini işlatib bölmaganini» isbotlagani va Young «Barkerning uslubiy körinişini gotik musiqa bilan, hayajonli sintezator effektlari bilan aralaştirganini» yozdi. Coil öz versiyasi uçun demo sifatida yozgan musiqa keyinçalik «Hellraiser» uçun The Unreleased Themes nomi bilan çiqarildi.

Birlaşgan Qirollikdagi zamonaviy şarhlarda Time Out London filmni «Barkerning yorqin debyuti» deb atadi, u «kumulyativ intensivlik zanjir reaksiyasida hayratlanarli dekor portlaydigan darajada dahşat muhitini yaratadi» va film «jiddiy, aqlli va bezovta qiluvçi qörqinçli film» degan xulosaga keldi. Daily Telegraph «Barker yuqori darajadagi xavf-xatarga erişgan» deb yozdi. Melody Maker uni «Buyuk Britaniyada suratga olingan eng yaxşi qörqinçli film» dedi. Oylik Film Bulletin naşrida yozgan Kim Newman filmning eng ajoyib jihati «qörqinçli filmlar (xususan, „Nightmare on Elm Street“ yoki „Evil Dead“) odatda umuman komik bölib qolayotgan davrda uning ohangining jiddiyligi» ekanini taʼkidladi. Rotten Tomatoes şarhlar agregatorida «Hellraiser» 53 tanqidçi şarhi asosida 70 % maʼqullaş reytingiga ega, örtaça baho 10 ballik şkalada 6,5. Umumiy fikr şunday: «Ssenariy muallifi va rejissyor Clive Barkerning şaytoniy öziga xos qaraşi bilan kötarilgan „Hellraiser“ maʼnosiz qonga bezovta qiluvçi va sadistik darajada aqlli muqobil taklif etadi». 2010-yillarning boşida Time Out qörqinçli janrda işlagan bir qator mualliflar, rejissyorlar, aktyorlar va tanqidçilar örtasida ularning eng yaxşi qörqinçli filmlari uçun ovoz beriş sörovini ötkazdi. «Hellraiser» «barça davrlarning eng yaxşi 100 ta qörqinçli filmi» röyxatida 80-örinni egalladi.

1988 — «Fantasporto» xalqaro fantastik kino festivali — tanqidçilar mukofoti.

1988 — «Avoriaz» fantastik filmlar festivali — «qörquv» nominatsiyasida mukofot.

1988 — «Saturn» — nomzodliklar: eng yaxşi qörqinçli film, eng yaxşi musiqa, eng yaxşi grim.

Kompozitor Christopher Young

Umumiy davomiylik: 42:40

Filmning töqqizta davomi bor, ularni turli rejissyorlar turli kinostudiyalarda suratga olişgan. Ularning bir neçtasida personajlar Clive Barker tomonidan yaratilgani körsatilgan. Yozuvçining bu filmlarga boşqa munosabati yöq. Oxirgi davom 2018-yilda suratga olingan. Deyarli barça bu filmlarda Pinhead rolini ingliz aktyori Doug Bradley ijro etgan, faqat «Revelations»da uni Stephen Collins almaştirgan, «Judgment»da esa Pinhead rolini Paul T. Taylor ijro etgan.

2006-yil noyabrida Dimension Films studiyasidan remeyk eʼlon qilindi. Fransuz rejissyori Pascal Laugier filmning rejissyori etib tayinlangan, ammo keyinroq ijodiy kelişmovçiliklar tufayli loyihadan çetlatilgan. Laugier filmni qoronği va jiddiy qilişni xohlagan, prodyuserlar esa uni iloji boriça tijoriy foydali va ösmirlar auditoriyasiga yönaltirilgan qilişni istagan.

2007-yil oktabrida fransuz kinematografistlari Julien Maury va Alexandre Bustillo ssenariy tayyorlab, remeykni suratga olişi eʼlon qilindi. 2011-yilda ikki kişilik duet prodyuserlar bilan loyihadan ketişlariga olib kelgan sabablarni muhokama qildi. Maury şunday dedi: «Muammo şundaki, biz studiya bilan ssenariyni kelişib ololmadik. Sababi aniq. Biz asl nusxaning qattiq muxlislarimiz va Clive Barkerning olamiga hurmat bilan qaraşni xohlardik, ammo Bob Weinstein özining filmi haqidagi qaraşiga ega va eng keng auditoriyaga yoqadigan film xohlaydi. Biz uçun bu mumkin emas edi: ham u, ham bu böla olmaydi».

2010-yil 20-oktabrda Patrick Lussier va Todd Farmerning remeykni boşqariş uçun tayinlangani rasman eʼlon qilindi. Filmning syujeti asl filmdan farq qiladi, çunki Lussier va Farmer Clive Barkerning ijodiga hurmat yuzasidan asl hikoyani oddiy qayta hikoya qilişni istamadi. Film fokusi olam va tişmoqning vazifasiga qaratilgan bölişi kerak edi. Lussier va Farmer ösmirlarga yönaltirilgan filmdan voz keçib, şunday deb aytdi: «Agar biz „Hellraiser“ suratga olsak, uning reytingi R böladi; agar ular PG-13 xohlasa, unda bizdan qutulişlari kerak». 2011-yilda Farmer ham, Lussier ham loyihadan çiqqanini tasdiqladi.

2013-yil 24-oktabrda Clive Barker özining rasmiy Facebook sahifasida remeykni şaxsan özi yozişini va Dimension Films studiyasi bilan Bob Weinsteinning kelişuvini tuzganini eʼlon qildi. Şuningdek, u filmlarda CGI effektlar emas, balki klassik maxsus effektlar işlatilişini va Doug Bradley Pinhead sifatida qaytişini aytdi. 2017-yil 18-martda Clive Barker loyiha harakatsiz qolganini maʼlum qildi: «Ssenariy bir neça yil oldin yozilib, Dimension Filmsga topşirilgan edi. Bu, „Hellraiser 10: Judgment“ davomi haqidagi yangiliklardan oldin edi».