Heroes of Shipka

XIX asrning 1870-yillari. Balkan yarim oroli Usmonli imperiyasi hukmronligi ostida. 1876-yilda Bolgariyadagi Aprel qözğolonining qonli bostirilişidan söng rus ziyolilarining ilğor qismida norozilik tölqini boşlanadi.

Sankt-Peterburg. Mitingda talaba — kelajakdagi yozuvçi Garşin va keksa jarroh-şifokor Pirogov qizğin nutq sözlaydi. Gertsegovinadagi (1875) va Bolgariyadagi Aprel qözğolonlarining şafqatsiz bostirilişi Yevropada, ayniqsa Rossiyada Usmonli imperiyasidagi xristianlarning ahvoliga hamdardlik uyğotdi. Podşo hukumati 1877-yilda Turkiyaga uruş eʼlon qiladi. Uruşni Rossiya pravoslav slavyanlarni turk hukmronligidan ozod qiliş uçun olib bordi (mustaqil Serbiya hududining kengayişi, mustaqil Bolgariyaning taşkil etilişi). Rossiya Qrim uruşi natijasida yöqotgan hududlardan taşqari, öziga heç qanday yangi hudud olişni rejalaştirmagan edi. Boşlangan uruşda bir qator davlatlarning manfaatlari töqnaşadi: Angliyaga bosfor va dardanellar kerak, Germaniya va Avstriya esa kelajakdagi raqib — Rossiyaning zaiflaşişini kutadi.

Rus armiyasi jang bilan Dunayni kesib ötib, Bolgariya hududi içkarisiga siljiydi. Filmda 1877—1878-yillardagi rus-turk uruşining eng muhim voqealari keng kölamda körsatilgan: Zimnitsa yonida Dunayni kesib ötiş, Şipka mudofaasi, Plevnaga uçinçi hujum, Şipka‑Şeynovo jangi. Köplab tarixiy şaxslar — harbiylar, diplomatlar, jamoat arboblari namoyon böladi. Jangovar harakatlarga rahbarlik sovet tarixşunosligida hukmron bölgan nuqtayi nazardan körsatilgan: Rossiyaning ilğor harbiy arboblari (harbiy vazir Milyutin, generallar Skobelev, Gurko, Stoletov, Radetskiy, Totleben, Dragomirov) bir tomonda, bemaza oliy rahbariyat (boş qömondon buyuk knyaz Nikolay Nikolayeviç, generallar Nepokoyçitskiy va Levitskiy, şuningdek şaxsan podşo Aleksandr II) esa boşqa tomonda qarama-qarşi qöyilgan. Rus va bolgar askarlarining birgalikdagi kuraşiga katta eʼtibor berilgan.

Film batal-tarixiy epopeya xususiyatlariga ega. Film Bolgariyada haqiqiy tarixiy voqealar joylarida va ular sodir bölgan yil fasllarida suratga olingan, bu ommaviy sahnalarga yanada işonçlilik bağişlaydi. Suratga olişda sovet va bolgar qöşinlarining bir neça ming askar va ofitserlari iştirok etgan.

Rus askarlari:

Ivan Pereverzev — Katorgin

Viktor Avdyuşko — Stepan Oznobişin

Georgiy Yumatov — Aleksandr (Saşko) Kozyr

Konstantin Sorokin — Makar Lizyuta

Anatoliy Alekseyev — Timofey

Bolgar opolçilari:

Petko Karlukovskiy — Borimeçka

Apostol Karamitev — Petko

Stefan Peyçev — Panayot

N.Genov — Mitko

Yevgeniya Bojinova — Boyana

Katya Çukova — Ionka

Ssenariy muallifi: Arkadiy Pervensev

Rejissyor-postanovşik: Sergey Vasilyev

Operator-postanovşik: Mixail Kirillov

Operatorlar: A. Zavyalov, Yu. Razumov, I. Şekerdjirskiy

Rassomlar: M. Bogdanov, G. A. Myasnikov, G. Popov

Kompozitorlar: N. N. Kryukov, Filip Kutev

Montaj: Ye. P. Bajenova