«House of Wax» — amerikalik-avstraliyalik sleşer janridagi dahşat filmi, rejissyor Jaume Collet-Serra tomonidan 2005-yilda suratga olingan. Film Charles S. Belden hikoyasi «Wax Works» asosida yaratilgan va 1953-yilgi şu nomli film hamda «Mystery of the Wax Museum» (1933) filmining mustaqil remeykidir.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Elisha Cuthbert, Chad Michael Murray, Brian Van Holt
3Syujet
1974-yil. Ayol mumni qaynatib, niqob qolipiga quyadi. Yonida bola xlop yeb ötiradi. Oila boşliği ikkinçi…
1974-yil. Ayol mumni qaynatib, niqob qolipiga quyadi. Yonida bola xlop yeb ötiradi. Oila boşliği ikkinçi bolani olib keladi va xotiniga uni tinçlantirişda yordamlaşişni aytadi. Ular bolani stulga ötqazib, unga boğlaydi, lekin bola stuldan sakrab tuşadi va u onasining qölini tirnab yaralagani uçun ona uni yuziga uradi.
2005-yil (bizning kunlar). Tört yigit (Nik, Ueyd, Dalton va Bleyk) hamda ikki qiz (Karli va Peyj) yil öyinini köriş uçun amerikaça futbol matçiga ketişadi. Yölda ular tunaş uçun töxtaşadi. Ular gulxan atrofida ötirganlarida yuk maşinasi keladi va farralarini töğri ularning köziga tutadi. Nik maşinaga şişa otib, farani sindiradi, maşina esa ketib qoladi. Karli, Nikning singlisi, tunda çodir atrofida kimdir yurganini eşitadi, ertalab esa Dalton hammadan kamerasi qayerda ekanini söraydi. Örmon böylab dahşatli hid tarqaladi, Karli va Peyj uning manbasini köriş uçun boradi. Hidga ergaşib borayotgan Karli jarlikdan dumalab, hayvon jasadlari töla çuqurga tuşib ketadi.
Yana bir yuk maşinasi keladi. Uning haydovçisi jasadlarni şu yerga taşlab ketuvçi odamning özi böladi. Karli va uning yigiti Ueyd eng yaqin şahar Ambroseʼga maşina uçun kamar oliş maqsadida haydovçi bilan birga borişga qaror qilişadi, çunki eski kamarni kimdir buzib qöygan edi. Haydovçi Karli va Ueydni Ambroseʼda tuşirib, özi ketib qoladi. Ular benzin quyiş şoxobçasiga kirişadi, lekin u yerda heç kim yöq. Ular çerkovga kirişga qaror qilişadi, lekin u yerda dafn marosimi ketayotgan böladi va ularga şoxobça egasi Bo yaqinlaşadi; u marosimni buzganlaridan norozi. Biroz sayr qilişga qaror qilgan juftlik şahar çekkasida turgan mum figuralar uyiga kiradi. Juda real körinadigan figuralarni körib, ular uyning özi ham mumdan yasalganini payqaşadi. Tösatdan Karli derazada niqob taqqan yuzni köradi. Ularga dahşat çiqadi va juftlik binodan çiqib ketadi.
Karli va Ueyd benzin quyiş şoxobçasiga kirişadi va u yerga Bo ham keladi. Ueyd kerakli ölçamdagi kamarni topa olmaydi va Bo ularni öz uyiga taklif qiladi. Ueyd hojatxonaga ehtiyoj borligini aytadi va Bo uni öz uyiga boşlab boradi. Karli maşinada qoladi va tösatdan buni payqaydi: bu öşa keçasi ularga farasini tutib turgan yuk maşinasi. Hojatxonadan çiqqan Ueyd xonalarni közdan keçirayotganda, tösatdan uning oyoği qayçi bilan kesiladi. Ueyd qoçib qutula olmaydi; uni yer ostidagi ustaxonasiga Vinsent (niqob taqqan odam, Böning akasi) olib ketadi va Ueydga falajlantiruvçi ukol qilib, tirik holda ustiga mum quyib, undan mum figura yasaydi. Karli esa şu orada maşina içiga qamalib, qolganlarga qönğiroq qilişga urinadi. Bo uning nimadandir şubhalanganini köradi va uni maşinadan tortib çiqarişga harakat qiladi. Qiz kontakt kalitini burab, bir neça metr orqaga yurişga muvaffaq böladi, lekin Karli boşqarişni uddalay olmagani sababli maşina qotib qoladi.
Karli maşinadan çiqib, şaharga qoçadi va yordam söraş umidida çerkovga kiradi, lekin u yerdagi barça odamlar ham mum figuralar ekanini payqaydi. Bo yugurib keladi va uni uşlaydi. U qizni stomatologik kresloga boğlab, ustidan ip va skotç bilan mahkamlaydi, oğzini esa yopiştiruvçi bilan yopib qöyadi.
Şu orada jasadlar yotgan çuqur yonida ayrilişgandan söng, qolganlar boşqa şaharga — töğridan-töğri matçga — ketişadi, lekin tirbandlikka tuşib, hammasi birga tunagan joyga qaytib kelişadi. Peyj Bleyk bilan qoladi, Nik va Dalton esa uçraşişga kelişilgan Ambroseʼga jönaşadi.
U yerda Nik Bo bilan uçraşadi va döstlari haqida söraydi, Dalton esa mum figuralar uyiga boradi. Bo heç kimni körmaganini aytadi. Pastda Karli arqonlardan qutulib, akasining eʼtiborini tortişga harakat qiladi, lekin u uni eşitmaydi. Karli Nik körişi uçun panjara orasidan barmoğini çiqaradi, lekin buni Bo payqab qoladi va poyabzal boğiçini boğlayotgandek, Nikdan yaşirinça, qisqiçlar bilan uning barmoğidan bir qismini kesib oladi. Qiz oğzini oçib, qiçqirişga muvaffaq böladi. Nik yaxşi jismoniy tayyorgarligi tufayli bir neça zarba bilan Böni yerga yiqitadi, şoxobça binosiga yugurib kirib, eşikni qulfлайди, söng singlisini ozod qiladi. Şu orada Dalton uyda Ueydning mum figurasini topadi. U mumni bölak deb öylab, undan terisini şilmoqçi böladi. Şu payt uni Vinsent topib, ikki kesişgan piçoq bilan boşini uzib taşlaydi. Nik va Karli döstlarisiz ketolmaydi va ularni izlaşga çiqadi, lekin tez orada ular ölganini tuşunib, tezda bu yerdan ketiş kerakligini anglaydi. Vinsent esa örmonda Peyj va Bleykni topib, Böning uyda qoliş haqidagi körsatmasiga qarşi çiqib, ularni öldiradi. Şu orada Nik va Karli Bödan yaşirinib, kinoteatrga kirib qolişadi. Nik Böni arbalet bilan yaralab, ular uning uyiga qoçib kirişadi.
Keyinçalik Böning ortidan Vinsent ham uyga qaytadi. Ikkinçi qavatda Nik yaşirin lyukni topadi, u orqali u va Karli pastga tuşişadi. Aka-singil avval ustaxonaga tuşib, u yerda mumga botgan Daltonni topişadi, söng mum figuralar uyiga ötişadi, u yerda ikki aka bilan yakuniy jang böladi. Maʼlum bölişiça, Vinsent mum niqobi ostida özining haqiqiy, xunuk yuzini yaşirib yurgan ekan. Karli ikkala akani ham öldirişga muvaffaq böladi: beysbol tayoғi bilan Böni uradi, Vinsentning kökragini esa piçoq bilan teşadi. Yonğin boşlanadi va mum uy şamdek erib, qulab tuşadi; Karli va Nik oxirgi daqiqada taşqariga çiqib olişadi.
Ertasi kuni politsiya, öt öçiruvçilar va tez yordam yetib kelişadi. Şerif uçinçi aka — Lester borligini aniqlaydi, uni heç kim bilmagan edi. Karli va Nik tez yordamda ketayotganda, şahardan çiqiş yölida Karli hayvon jasadlari bölgan yuk maşinasini haydagan haydovçini köradi, bu esa aynan uçinçi aka edi. U kulib, unga qöl silkitadi. Tez yordam Ambroseʼdan jönab ketadi.
4Tanqid
Rotten Tomatoes agregator saytida filmning reytingi 160 ta tanqidçi şarhi asosida 27% va örtaça baho 4,3/10.…

Rotten Tomatoes agregator saytida filmning reytingi 160 ta tanqidçi şarhi asosida 27% va örtaça baho 4,3/10. Saytning tanqidiy konsensusi şunday deydi: «1933-yilgi asl nusxa bilan deyarli umumiy jihati yöq bölsa-da, «House of Wax» andozaviy film, lekin örtaça ösmirlar sleşeridan yaxşiroq».
Metacritic saytida 36 ta tanqidçi şarhi asosida kartinaning örtaça vaznli bahosi 100 ballik şkala böyiça 41 ball bölib, bu «aralaş yoki örtaça şarhlar» degani.
Chicago Sun-Times gazetasi tanqidçisi Roger Ebert filmga tört yulduzdan ikkitasini berdi.
The Washington Post gazetasining kino tanqidçisi Stephen Hunter filmga beş yulduzdan törttasini berib, uni «uyatli zavq» deb atadi va film dahşat muxlislariga aynan ular istagan narsani berişini yozdi.
5Mukofotlar va nominatsiyalar
Film «Teen Choice Awards» (2005) mukofotini «Eng yaxşi dahşat filmi» nominatsiyasida qölga kiritdi. Chad…

Film «Teen Choice Awards» (2005) mukofotini «Eng yaxşi dahşat filmi» nominatsiyasida qölga kiritdi. Chad Michael Murray eng yaxşi aktyor sifatida mukofot oldi, Paris Hilton esa «Eng yaxşi qiçqiriq sahnasi» nominatsiyasida ğolib böldi. Elişa Cuthbert ham şu mukofotga nomzod bölgan, lekin ğolib bölmagan.
Film «Golden Raspberry» (2005) mukofotiga «Eng yomon film», «Eng yomon remeyk yoki davomi» va «Eng yomon ikkinçi plandagi aktrisa» (Paris Hilton) nominatsiyalarida nomzod bölgan, ammo mukofotni faqat Hilton qölga kiritgan.
6Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Дом восковых фигур (фильм, 2005)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.