«Kazaklar» — uç nafar zaporojye kazaklarining sarguzaştlari haqidagi multfilmlar seriyasi. Uni rejissyor-postanovşik Vladimir Dahno suratga olgan va «Kiyevnauçfilm» kinostudiyasida işlangan.
Seriyaning sönggi multfilmi mustaqil Ukrainada, 1995 yilda «Ukranimafilm» kinostudiyasida suratga olingan.
2016 va 2018 yillarda «Baraban» studiyasida seriyani davom ettiruvçi multserial suratga olindi.
Multfilmlarda dialoglar yöq, faqat baʼzan beriladigan «muallifdan» kiriş yoki yakuniy matn va qöşiqlar istisno. Harakat tuşunarli sahnalar şaklida röy beradi. Barça multfilmlar qisqa metrajli bölib, ularning davomiyligi 20 daqiqadan oşmaydi.
1Rollarda
2Personajlar
Rejissyor Vladimir Dahnoning kazaklar obrazini yaratişiga Aleksandr Dyumaning «Uç muşketyor» asari ilhom…
Rejissyor Vladimir Dahnoning kazaklar obrazini yaratişiga Aleksandr Dyumaning «Uç muşketyor» asari ilhom bergan.
Seriyaning asosiy qahramonlari — uç nafar zaporojye kazagi (har birining ismi va xarakter tavsifi V. A. Dahno tomonidan 2000 yil 7 mayda muallif huquqini röyxatga oliş arizasiga ilova qilib qölda körsatilgan):
Gray — eng katta yoşli, eng tajribali, ayyor va epçil; böyi baland, ozğin;
Köz — eng öqtin otar; böyi past, dumaloq, juda quvnoq va harakatçan, pistoletdan tortib sakkiz stvolli zaporojye minomyotigaça bölgan turli qurollarga töla. Xavf tuğilganda katta tezlik bilan töğri oldinga qoçadi.
Tur — eng yoş va sodda yigit; baquvvat tanali, ulkan jismoniy kuçga ega.
Uçalasi ham turli mamlakat va davrlardagi odamlar, hatto xudolar va begona sayyoraliklar bilan uçraşib, ajoyib sarguzaştlarga duç keladi.
Asosiy qahramonlarda qayiq, otlar, bir juft hökiz bor, xotinlari iştirok etadigan seriyalarda esa mustahkam xöjalik ham körinadi. Baʼzan ular butun qöşin bilan yurişga çiqadi, şunda ularga öntagaça ismsiz kazak qöşiladi. Asosiy qahramonlardan taşqari, takrorlanib keladigan personajlar sifatida qaroqçilar ham bor («Kazaklar kelinlarni qanday qutqarişgan» seriyasidan): ular «Kazaklar xokkey öynaşgan» seriyasida ham qatnaşadi. Köpçilik seriyalar tepalik çöqqisidan boşlanadi; u yerda qadimgi kazaklar ajdodining möylovli haykali — butparast but turadi (but qahramonlarga ombor vazifasini ham ötaydi). Bu kazaklarning öziga xos ştabi.
3Multfilmlar sikli (1967—1995)
«Kazaklar…» seriyasidagi töqqizta multfilmning hammasi kinoekranda namoyiş etiş uçun animatsion kinofilm…
«Kazaklar…» seriyasidagi töqqizta multfilmning hammasi kinoekranda namoyiş etiş uçun animatsion kinofilm sifatida yaratilgan.
4Baraban studiyasining multserиali
Serial Dahnoning multfilmlar siklini özining «birinçi mavsumi» deb hisoblaydi, şu sababli undagi seriyalar…
Serial Dahnoning multfilmlar siklini özining «birinçi mavsumi» deb hisoblaydi, şu sababli undagi seriyalar raqami 10 dan boşlanadi.
5Musiqa
Serialga musiqani bastakorlar Miroslav Skorik, Boris Buyevskiy, Igor Poklad, Vladimir Guba yaratgan. Serialda…
Serialga musiqani bastakorlar Miroslav Skorik, Boris Buyevskiy, Igor Poklad, Vladimir Guba yaratgan. Serialda ukrain xalq qöşiqlari va raqslari mavzusidagi köplab variatsiyalar işlatilgan.
«Kazaklar muşketyorlarga qanday yordam berişgan» seriyasining musiqiy mavzusi — I. Pokladning G. F. Kvitka-Osnovyanenko qissasi asosidagi «Konotop jodugari» operettasidagi «Konotop yuzligi marşi».
«Kazaklar töyda qanday kayf qilişgan» seriyasi uçun öşa I. Poklad ukrain xalq qöşiqlari «Oy, pid vişneyu» (Grayning va Közning oilaviy идиллиясi mavzusi), «Işlo divça luçkami» (şeytonlar ziyofati mavzusi), «Oy garna ya, garna», «Siyav muzhik proso» va «Şumel kamiş…» romansini (şeytonlarga tuşib qolgan mast dehqon mavzusi) aranjirovka qilgan.
«Kazaklar xokkey öynaşgan» seriyasining ayrim sahnalarida I. Pokladning «Moskal-çorodey» kinofilmidagi musiqasi işlatilgan.
6Taʼsir
«Kazaklar kuleş pişirişgan» multfilmi asosida 2003 yilda Ukraina Oliy Radasi Parlament naşriyoti «Ukrainan…
«Kazaklar kuleş pişirişgan» multfilmi asosida 2003 yilda Ukraina Oliy Radasi Parlament naşriyoti «Ukrainan animatsiyasi antologiyasi» seriyasidan birinçi illyustratsiyali kitob — «Yak kozaki kuliş varili» ni çop etdi.
«KAZKA» MÇJ 2007 yilda «Yak kozaki na vesilli gulyali» va «Yak kozaki sil kupuvali» kitoblarini «Hammasi kazaklar haqida» seriyasida naşr etdi; ular rus tiliga tarjima qilinib, Rossiyada çop etilgan.
Multfilmlar asosida «Kazaklar Mona Lizani qidirişgan» kvest-öyini yaratilgan («Novыy disk», 2005).
7Xotira
2020 yilda 100 ming nusxada poçta markasi…
2020 yilda 100 ming nusxada poçta markasi çiqarilgan.
Matn: maqola tarjimasi «Как казаки в футбол играли» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.