«Hudson Hawk» (ingl. Hudson Hawk) — Maykl Lemanning rejissyorligidagi, Bryus Uillis boş rolni ijro etgan Amerika komediya janridagi badiiy film. Filmni suratga oliş 1990-yil 9-iyuldan 3-dekabrgaça davom etgan.
1Rollarda
Danny Aiello, Andie MacDowell, James Coburn
2Syujet
Maşhur öğri va sindirib kiruvçi Eddi Xokins «Hudson Hawk» laqabi bilan (Bryus Uillis) endigina kafolat…
Maşhur öğri va sindirib kiruvçi Eddi Xokins «Hudson Hawk» laqabi bilan (Bryus Uillis) endigina kafolat evaziga qamoqdan çiqqan va hammaning undan faqat bittagina narsa — yana bir öğirlik qiliş istagida ekanini darhol payqagan.
Maʼlum bölişiça, barça iplar vahşiy korporatsiya Mayflower Industriesʼga olib boradi, uni aqldan ozgan er-xotin boşqaradi.
Ularga Xokins Leonardo da Vinçi özi yasagan artefaktlarni (Sforza oti haykalini, Kodeksni va uçiş apparati modelini) öğirlaşi kerak, ular içida qörğoşinni oltinga aylantiruvçi mexanizm elementlari yaşiringan.
Şu mexanizm yordamida ular jahon oltin zaxiralarini qadrsizlantirmoqçi, şunda dunyodagi asosiy qadriyat sanʼat asarlari bölib qoladi.
Xokins va uning sevgilisi — Vatikan yaşirin agenti Anna Baraliga (Enди Makdauell) fitnaçilarni töxtatiş vazifasi yuklanadi.
3Rollarda
Bryus Uillis — Eddi Xokins / Hudson…

Bryus Uillis — Eddi Xokins / Hudson Hawk
Denni Ayello — Tommi «Fayv-Ton» Messina, Eddining dösti
Enди Makdauell — doktor Anna Barali
Jeyms Koburn — Jorj Kaplan
Richard E. Grant — Darvin Meyflauer
Sandra Bernxard — Minerva Meyflauer
Donald Bʼyorton — Alfredo
Don Harvey — «Snikers»
Devid Karuzo — «Kit Kat»
Endryu Brinyarski — «Butterfinger» (Sariyoğli batonçik)
Lorreyn Tussen — Elmond Joy
Burt Harris — Geyts
Frenk Stallone — Sesar Mario
Karmine Dzotstsora — Entoni Mario
Stefano Molinari — Leonardo da Vinçi
Enriko Lo Verso — şogird
Remo Remotti — eşakdagi odam
Jizelda Volodi — Mona Liza
Jon Savident — auktsioner
Stiven M. Martin — Ook
Duglas B. Martin — Igg
Leonardo Çimino — kardinal
Frenk Uelker — it Banni
Uilyam Konrad — hikoyaçi
4Yaratilişi
1980-yilda, Bryus Uillis Nyu-Yorkda barmen bölib işlayotgan va qöşimça ravişda aktyorlik qilayotgan paytda, u…

1980-yilda, Bryus Uillis Nyu-Yorkda barmen bölib işlayotgan va qöşimça ravişda aktyorlik qilayotgan paytda, u musiqaçi Robert Kraft bilan döstlaşdi. Bir kuni Kraft öz döstiga ustida işlayotgan qöşiqni — Xadson Xok ismli öğri haqidagi qöşiqni körsatdi va Uillisga bu şunçalik yoqdiki, u hayqirib yubordi: «Bu film — va biz bu filmni suratga olamiz!». Uillis özi esa Jeyms Bond kabi personaj ijro etişni xohlardi, yaʼni 007ga öxşaş, lekin zamonaviyroq va modaroq uslubdagi personajni, özi yozgan qöşiq esa bu orzu loyihasining sarlavhasi bölişi kerak edi.
Yulduzga aylangaç, Uillis bu fikrga qaytdi, ssenariy hammualliflikka kirişdi va uni prodyuser Joel Silverga taklif qildi, u bilan ilgari ikkita «Crepkiy oreşek» filmini suratga olgan edi.«„Hudson Hawk“ — bu ajoyib xaos. Bu şunday jangari film turiki, uni faqat yulduzlarning har bir „taklifi“ muqaddas yozuv sifatida qabul qilingan davrda suratga oliş mumkin edi. Uillisning tryuklar, komediya va — voy, dahşat! — qöşiq aytişni birlaştiriş istagi filmni haqiqatan ham ğalati narsaga aylantirdi», — deydi kino tarixçisi Nik de Semlien.Uillisga birinçi ssenariy variant yoqmadi, uni «Oy nuri» serialining ikki ssenaristi yozgan edi, şuning uçun u birinçi ikki «Crepkiy oreşek» filmining hammuallifi Stiven de Sousani taklif qildi. De Sousa «juda yaxşi, juda kulgili sarguzaştni yozdi, u film asosiga aylandi». Rejissyor sifatida yollangan Maykl Leman esa endigina maktab öquvçilari hayotidagi qora komediya «Ölimli jozibadorlik»ni suratga olgan edi. De Sousa boşqa loyihaga ötişiga töğri kelganda, keyingi ssenariy variantini yoziş uçun «Ölimli jozibadorlik» ssenaristi Daniel Uoters taklif qilindi, u jangari film yozişni istamadi, u janrni dekonstruksiya qilib parodiya qilmoqçi edi. Bryus Uillis ham filmni tobora jinniroq qilişni xohlardi. Bu rejissyorning qaraşlariga mos keldi.«Mening maqsadim bunday filmlar haqidagi tasavvurni boşdan-oyoq özgartiriş edi, — deb esladi 2026-yilda rejissyor Leman. — Men öyladimki, odamlar bunday narsalarni şunçalik köp marta körişganki, ular haqiqatan ğalati versiyaga tayyor bölişsa kerak». Uillis köplab rollarga döstlarini taklif qildi. «Har birining bizda heç narsani kesib taşlay olmaslikka asosli sababi bor edi», — deydi Uoters, şu sababli film juda köp ikkinçi darajali yovuz personajlarga töla.Ssenarist Daniel Uoters esladi: «Kunlik parçalarda Joel va Bryus „Bilasizmi, bu nima? Bu Puşti Panter haqidagi film“, deyişganda, men muammo borligini tuşuna boşladim. Ertasi kuni ular: „Bilasizmi, bu nima? Bu Jeyms Bond haqidagi amerikalik film“, deyişdi. Boşqa kuni ular: „Bilasizmi, bu nima? Bu Flint haqidagi film. Keling, Jeyms Koburnni taklif qilaylik“, deyişdi. Keyin: „Bilasizmi, bu nima? Bu „Lunniy svet“ detektiv agentligidan Devid Addison bilan „Şimolga Şimoli-Ğarbiy orqali“ filmi“. Hatto kimdir: „Bilasizmi, nima? Bu-ku „Kazino Royal“ (1967-yil versiyasi)“, deganini eslayman».Uoters Uillis bilan köp marta töqnaşuvlardan keyin loyihani tark etdi, lekin oxir-oqibat tayyor filmda hammualliflikni saqlab qoldi (u «Batman qaytadi» filmiga ötib ketgan edi). Ssenariyning 80 ta qoralamasi haqidagi xabarlar heç qaçon rad etilmagan. Ssenariyning yakuniy varianti suratga oliş tugaşiga atigi uç hafta qolganda tasdiqlandi. Stiven E. de Sousa qaytib keldi va suratga oliş jarayonida Rimda ssenariyni tartibga solişga harakat qildi.
Suratga oliş davomida hamma narsa yomonlaşdi. Ssenariy bilan boğliq keçikişlar dastlab boş ayol rolini ijro etgan Izabella Rosselliniʼni rolidan voz keçişga majbur qildi. Uning örniga Maruşka Detmers keldi, lekin u surat maydonçasida surunkali bel oğriğidan huşidan ketdi va oxir-oqibat uning örniga Enди Makdauell taklif qilindi. Operator Yost Vakano prodyuser Joel Silver bilan janjaldan keyin işdan böşatildi, u titrlarda öz ismini körsatişdan boş tortdi, natijada qolgan suratga oliş işlarini Dante Spinotti öz zimmasiga oldi. Lekin asosiy muammo şunda ediki, yirik yulduzga aylangan Bryus Uillis rejissyor işiga doimiy aralaşardi. Leman sahnani suratga olişga tayyorlanardi, lekin şu zahoti Uillis yaqinlaşib, uni buni boşqaça usulda sinab körişga undardi. Silver ham muntazam ravişda Lemanning qarorlarini bekor qilardi, bu esa köplab yovuz personajlardan biri rolini ijro etgan Jeyms Koburnni şunday deyişga undadi: «Bizda yarim vaqt davomida uçta yoki törtta rejissyor bor edi». Uillis har bir dubldan keyin öz yaqin planlarini video monitorlarda körib çiqib, suratga olişni keçiktirardi, bu hammani jahllantirardi. Italiyadagi suratga oliş yomon taşkil etilgan va qimmatga tuşgan bölib, byudjetni 40 million dollardan 60 million dollargaça oşirdi. Lekin asosiy muammo şunda ediki, doimo yangi ğoyalar paydo bölardi.
Kulminatsion ekşn-sahna (uçiş apparati modelini öğirlaş) Moskva Kremlining dekoratsiyalarida bölişi va Budapештda suratga olinişi kerak edi, lekin tejaş maqsadida undan butunlay voz keçildi (u kadr ortida sodir böladi va dialogda tasvirlanadi), yeçim esa Italiyaga köçirildi. Aktyorlar va surat guruhi baribir Rimdan Budapeштga köçib ötdi. Budapeштda ular ish taşlaş bilan töqnaş kelişdi, bundan taşqari, u yerda kerakli materiallar, jumladan böyoq va mato topilmagaç, ularni Germaniya va Angliyadan olib kelişga töğri keldi. Vaziyatni yana oğirlaştirgan narsa şu böldiki, finalda paydo bölişi kerak bölgan Leonardoning «oltin maşinasi» Angliyada 1 million dollarga tayyorlangan edi, lekin uni Vengriyaga beşta 6 metrli yuk maşinasida olib kelişga töğri keldi.
Dastlab film byudjeti TriStar Pictures kompaniyasi tomonidan 42 million dollar etib ajratilgan edi. Filmning prodyuseri Joel Silverning sözlariga köra, haqiqiy byudjet taxminan 51 million dollarni taşkil etgan, işlab çiqariş xarajatlarining yuqoriligi qisman suratga oliş bir neçta mamlakatda va ikki materikda olib borilgani bilan boğliq bölgan — ayniqsa xarajatlar Italiyada yuqori bölgan. Kino tarixçilarining fikriça, bu Gollivud tarixidagi eng xaotik loyihalardan biri bölib çiqdi.
Suratga olişdagi tartibsizlik haqidagi hikoya Richard E. Grantning «With Nails: The Film Diaries of Richard E. Grant» (1996) xotiralar kitobining bir qismiga aylandi. Çözilib ketgan suratga oliş tufayli Grant «Robin Gud: Öğrilar şahzodasi» filmida Nottingem şerifi rolidan voz keçişga majbur böldi (rol Alan Rikmanga ötdi). Filmning yakuniy versiyasi sinov namoyişidan keyin Grant va Makdauell bir-biriga qarab şunday deyişdi:
«Bizni endi heç qaçon kinoga işlaşga çaqirişmaydi».2026-yilda Devid Xyuz (David Hughes) filmning yaratilişi va prokatidagi halokat haqida «The Unmaking of Hudson Hawk» kitobini naşr etdi.
5Baholar
Film tanqidçilar tomonidan tanqid qilindi va Amerika tomoşabinlarini öziga jalb qila olmadi. Bu filmning…

Film tanqidçilar tomonidan tanqid qilindi va Amerika tomoşabinlarini öziga jalb qila olmadi. Bu filmning moliyaviy muvaffaqiyatsizligi böldi: eʼlon qilingan 65 million dollarlik byudjetga qarşi film prokatda atigi 17,2 million dollar yiğdi va Amerika kinoteatrlarida atigi tört hafta turdi. Filmning muvaffaqiyatsizligiga uning ikkita «Crepkiy oreşek»dan keyin çiqqani va jangari film sifatida reklama qilinganligi sabab böldi. Film «Oltin malina» mukofotini 1991-yilning eng yomon filmi sifatida qölga kiritdi, şuningdek «Eng yomon rejissyor» va «Eng yomon ssenariy» nominatsiyalarida ğalaba qozondi hamda uçta nominatsiya oldi — Uillis uçun «Eng yomon aktyor» va Mayflauer rollarini ijro etgan aktyorlar uçun «eng yomon ikkinçi darajali aktyor» hamda «aktrisa». 2000-yilda film «Ön yillikning eng yomon filmi» nominatsiyasida uşbu mukofotga nomzod böldi.
Natijada, bu TriStar Picturesʼning Columbia Pictures bilan birlaşişdan oldingi sönggi filmi böldi.
Nazoratdan çiqib ketgan işlab çiqariş haqidagi naşrlar premyera paytida tanqidçilarning dahşatli şarhlari va rad etilişiga, filmning uslubini tuşunmagan tomoşabinlarning esa noroziligiga olib keldi. Film kassa muvaffaqiyatsizligining sinonimiga aylandi. «Köp yillar davomida „Hudson Hawk“ masxara sifatida, barça vaqtlardagi eng yomon muvaffaqiyatsizliklardan biri sifatida işlatildi».
Rejissyor bir muddat ish takliflarini olişni töxtatdi. Şuningdek, film Uillisning karyerasiga salbiy taʼsir körsatdi — uning karyerasida birinçi pasayiş boşlandi, undan uni faqat Tarantino «Pulp Fiction» (1994) filmida olib çiqdi. Uillisning sönggi yillardagi karyerasini tahlil qilgan 2021-yilgi maqolada (öşa paytda u demensiya bilan kasallanganligi hali maʼlum emas edi) jurnalist yozadi: «Uning tanazzulining uruğlari, ehtimol, 30 yil oldin grandioz ahmoqlik — „Hudson Hawk“ filmi bilan sepilgan». Bu vaqtga kelib Uillis allaqaçon mega-muvaffaqiyatsizlikni boşdan keçirgan edi: u 1990-yilgi Brayan De Palmaning «Haşamat olovi» filmida Tom Xenks va Melani Griffit bilan birga rol öynagan edi. Lekin bu ansambl filmi bölib, undan u obrösini saqlagan holda xavfsiz çiqib ketgan edi. «Hudson Hawk» uçun ayb, aksinça, butunlay Uillisning zimmasiga tuşdi. Yulduz uçun saboq şu böldiki, u 1988-yilgi «Crepkiy oreşek» filmida yaratilgan jangari film andozasiga amal qilişi kerak edi — öşandan beri Uillis «Ölimga yaraşadi» (1992) va «Tört xona»dagi epizod bundan mustasno, komediyalarda rol öynamadi, garçi uning oldingi filmlari «Kör sana» va «Lunniy svet» detektiv agentligi körsatganidek, unda ajoyib komik isteʼdod bor edi.
Biroq xalqaro prokat tufayli film 97 million dollar işladi va yil oxiriga kelib aktyorlarga hatto foyda foizlari hisoblanadigan böldi. Şuningdek, film uy videosida yangi tomoşabinlarni topdi, sodiq muxlislarining köpçiligi uni aynan şu yerda kaşf etişdi. Çiqqanidan tört yil ötib ham «Hudson Hawk» VHSʼda daromad keltirib turdi va tungi kino seanslari doirasida maşhurlik qozona boşladi.
Yillar ötib u klassikaga aylana boşladi va kult maqomiga ega böldi: «Syujet xaotik rivojlanganligi va ohang qattiqdan ironikgaça, hatto syurrealistik darajada kulgili bölib özgarib turganligi sababli, nima uçun u prokatda muvaffaqiyatsizlikka uçraganini tuşuniş oson. Şunga qaramay, uning köçada improvizatsiyaga asoslangan anarxistik ruhi, ehtimol, unga kult muxlislari paydo bölişiga sabab bölgan», deb yozadi tanqidçi.
6Boşqa filmlarning taʼsiri
«Hudson Hawk»ning kiriş hikoyasini Uilyam Konrad ovozlantiradi, uni maxsus taklif qilişgan, çunki u syujetga…
«Hudson Hawk»ning kiriş hikoyasini Uilyam Konrad ovozlantiradi, uni maxsus taklif qilişgan, çunki u syujetga taʼsir körsatgan «Rokki va Bullvinkl» multfilmida ham ovoz bergan edi.
Bruklin köprigidagi nosilkada quvğin sahnasi Jerri Lyuisning 1964-yilgi «Intizomsiz tibbiyot xodimi» komediyasidan ilhomlangan.
Jeyms Koburn CIA xodimi rolini ijro etişga taklif qilingan, bu uning «Bizning odam Flint» (1966) casus komediyasidagi roliga işoradir.
7Qiziqarli faktlar
Sahnalardan birida Minerva Hawkka oltin va qörğoşin kimyoviy elementlar davriy sistemasida atigi bitta proton…
Sahnalardan birida Minerva Hawkka oltin va qörğoşin kimyoviy elementlar davriy sistemasida atigi bitta proton bilan farq qilişini aytadi. Aslida esa ular uçta proton bilan farq qiladi. Oltin simob bilan bitta proton farq qiladi.
8Kadrlar
3
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Гудзонский ястреб» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.