«Idiocracy» (ingl. Idiocracy; «idiot» + qadimgi yunonça κράτος «hokimiyat») — 2006-yilda suratga olingan amerikalik komediya, rejissyor va ssenariy muallifi Mike Judge.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Luke Wilson, Maya Rudolph, Dax Shepard
3Syujet
Film boşida tabiiy tanlanişning aqliy qobiliyatlarga taʼsiri va aqlsiz odamlarning soni jihatidan aqlli…
Film boşida tabiiy tanlanişning aqliy qobiliyatlarga taʼsiri va aqlsiz odamlarning soni jihatidan aqlli odamlardan ustun bölişining sababi haqida hikoya qilinadi.
Hayoti davomida AQŞ armiyasida harbiy kutubxonaçi bölib işlagan kapral Joe Bowers (Luke Wilson) va fohişa Rita (Maya Rudolph) «oddiyligi» tufayli odamlarni muzlatiş tajribalarida iştirok etiş uçun tanlanadi. Biroq tez orada tajriba haqida hamma unutadi, çunki tajriba rahbari ofitser Collins fohişalik bilan şuğullangani uçun hibsga olinadi.
Şu orada laboratoriya yopiladi va uning örnida «Fuddruckers» kafesi oçiladi. Bir vaqtning özida insoniyatning umumiy aqlsizlaşuvi va aholi sonining keskin ortişi sodir böladi, natijada dunyodagi örtaça IQ darajasi 110 ballden (2005-yilda) 20 ballgaça (2505-yilda) pasayadi.
Insoniyatning aqlsizlaşuvi bilan birga mamlakatning umumiy tanazzuli ham yuz beradi: sanoat va infratuzilma vayron böladi, AQŞ hududi böylab ulkan çiqindi uyumlari paydo böladi, bitta ham tirik ösimlik qolmaydi, aholining asosiy köngil oçiş usuli pornofilm tomoşa qiliş böladi, kranlardan suv örniga «Brawndo» energetik içimligi oqadi. Mamlakatda giperinflyatsiya ham boşlanadi: tipik dollar banknotasi 10 million dollarlik banknota böladi, 2505-yildagi Starbucksʼda oddiy latte kofe 200 dollar turadi, bitta telefon suhbatining narxi esa 2000 ni taşkil etadi.
Çiqindi uyumlaridan biri ağdarilib tuşgaç, Joe va Ritaning muzlatilgan kameralari oçiladi. Maʼlum bölişiça, ular muzlagan holda 500 yil yotişgan, şu davr içida dunyo juda özgargan (ravşanki, yomonlaşgan tomonga). Heç narsani tuşunmagan Joe Bowers mahalliy aholidan biri Frito Pendejo (Dax Shepard) kvartirasiga tuşib qoladi. Frito, sevimli «Oh, My Balls!» serialini tomoşa qilişdan çalğitilgani uçun Joeʼni köçaga otib taşlaydi.
Kasalxonada Joe tuşunarsiz taşxis oladi va şu bilan birga hozir qaysi yil ekanini bilib oladi. Albatta, Joeʼda pul yöq edi va davolaniş uçun tölov qilmagani hamda çap qölida tatuirovka (ştrixkod) bölmagani uçun uni hibsga olişadi.
Kinoteatr kirişida Joe Bowers kinematografning sifatidagi qaytarib bölmas özgarişlarga közi tuşadi, unga yangi avlod odamlari allaqaçon könikib ketgan va norozilik bildirmaydi: zal ötirgan tomoşabinlarning kulgisi va ekrandan çiqayotgan qorin şamollaş tovuşlari ostida «Ass» deb nomlangan film namoyiş etiladi, unda bir yarim soat davomida faqat odam tanasining tegişli qismi körsatiladi. Film kassani töldiradi va barça mukofotlarni, şu jumladan eng yaxşi ssenariy uçun «Oscar» ni qölga kiritadi.
Şu orada Rita, aholining umumiy tanazzulidan foydalanib, oldindan tölovni talab qilgan holda fohişalik orqali pul topişda muvaffaqiyatga erişadi.
Joe qamoqda turganda, qurilmaning xatosi tufayli unga «yangi ism» — Sure, Not (Işonçim yöq) ştrixkodi tuşiriladi. Keyin u IQ testidan ötadi va «murakkab» vazifani (çelaklar sonini hisoblaş) osonlik bilan bajaradi.
Joe qamoqxonadan qoçadi, qöriqçilarga uni ozod qilişayotganini aytib. U Frito kvartirasiga qaytadi va undan vaqt maşinasi qayerda ekanini söraydi, u Joeʼni 2005-yilga qaytarişga yordam berişi mumkin edi. Frito vaqt maşinasi qayerdaligini bilişini aytadi, lekin Joe unga milliardlab dollar vaʼda qilgandan keyingina yordam berişga rozi böladi. Yölda, vaqt maşinasini qidirib yurganda, Joe va Frito Rita bilan uçraşişadi.
Biroq Joe yana hibsga olinadi va uni Oq uyga olib kelişadi, çunki IQ testi natijalariga köra Joe hozir tirik odamlar orasida dunyodagi eng aqlli odam bölib çiqqan edi, şuning uçun uni içki işlar vaziri etib tayinlaşmoqçi. AQŞ prezidenti Dwayne Elizondo Mountain Dew Herbert Camaço Joeʼga hosil yetişmovçiligi, chang böronlari va iqtisodiy inqiroz kabi muammolarni hal qilişni buyuradi.
Dastlab Joe nima talab qilinayotganini umuman tuşuna olmaydi, lekin keyin tasodifan ekinzorlarni suv örniga sport energetik içimligi «Brawndo» bilan suğorişayotganini aniqlaydi. Bu içimlik işlab çiqaruvçisi oldin AQŞ Oziq-ovqat va dori-darmonlar komissiyasi hamda Federal aloqa komissiyasini sotib olgan edi. Joe energetik içimlik örniga oddiy suv quygaç, içimliklar savdosi kamayadi va «Brawndo»da, u yerda mamlakat aholisining hammasi işlaydi, ommaviy işdan böşatişlar böladi, bu esa tartibsizliklarga olib keladi, natijada Joe «Reabilitatsiya keçasi»ga hukm qilinadi.
Idiokratiya dunyosida «Reabilitatsiya keçasi» deb reslingçilar va maşina-gigantlar iştirokidagi gladiatorlik janglariga aytiladi. Janglarda «eng maşhur ofitser» Beef Supreme (Andrew Wilson) iştirok etadi.
Rita suğoriş uçun Joe buyurgan yerda baribir nimadir ösa boşlaganini payqaydi, Frito esa stadion ekranida tomoşabinlarga yoş maysalarni körsatişga muvaffaq böladi.
Prezident Joeʼni oqlaydi va uni vitse-prezident etib tayinlaydi. Keyin maʼlum böladiki, oldinroq eslatilgan «vaqt maşinasi» tarixiy uslubda bezatilgan, juda sodda köngil oçiş attraksioni ekan.
Köp ötmay Joe prezident etib saylanadi, Joe va Rita turmuş quradi, Rita esa dunyodagi eng aqlli uç farzandni tuğadi; vitse-prezident bölgan Frito 8 marta turmuş qurgan va dunyodagi eng ahmoq 32 bolaning otasi bölgan.
Titrlardan keyingi sahnada yana bir, uçinçi muzlatiş kamerasi borligi körsatiladi, u oçilib, Ritaning sobiq taʼqibçisi — Upgradeʼni ozodlikka çiqaradi.
4Prokat
Mike Judge filmning çiqiş sanasini 2005-yil 5-avgust deb eʼlon qilgan edi, ammo sana doimiy ravişda surilib…

Mike Judge filmning çiqiş sanasini 2005-yil 5-avgust deb eʼlon qilgan edi, ammo sana doimiy ravişda surilib turdi. 2006-yil aprelida çiqiş sanasi 2006-yil 1-sentyabr deb eʼlon qilindi va avgust oyida yana suriliş haqida xabar berilganiga qaramay, film vaqtida ekranlarga çiqdi, ammo Gollivudning bosimi va namoyişni taqiqlaş bilan tahdid qilinişi natijasida reliz faqat oltita şaharda çeklandi (AQŞda 135 kinoteatr, holbuki oddiy filmlar 2500—3000 kinoteatrga çiqariladi). 20th Century Fox filmni heç qanday tarğib qilmadi: na plakat, na televizion reklama, na eʼlon böldi. Ehtimol, buning sababi filmni faşizm va seksizmda ayblagan köplab keskin tanqidiy maqolalar bölgandir.
AQŞdagi 135 kinoteatrda kassa daromadi 444 093 dollarni taşkil etdi.
Film 2007-yil 9-yanvarda töliq formatda va keng formatda DVD körinişida çiqarildi. 2007-yil fevral holatiga köra, film DVD prokatida 9 million dollar yiğdi, bu kinoteatrlardagi çeklangan reliz körsatkiçidan 20 martadan köproqdir.
5Kadrlar
5
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Идиократия» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.