Imitation of Life

Lana Törner — Laura Meredit

Jon Geyvin — Stiv Arçer

Sandra Dee — Syuzi (17 yoş)

Syuzan Kohner — Sara-Jeyn (19 yoş)

Robert Alda — Allen Loomis

Dan ÖHerlihy — Devid Edvards

Juanita Moore — Enni Jonson

Sandra Gould — Annett

Mahalia Jackson — xordagi yakkaxon ijroçi

Ann Robinson — raqqosa

Nelson Leigh — şifokor (titrlarda körsatilmagan)

Sirk 1934 yil filmining remeykini asosan uning nomi uni maftun qilgani uçun olganini aytgan. «Imitation of Life» romanida Törner qahramoni öz ajdodlaridan meros qolgan vafli retsepti tufayli boylik orttiradi va qora tanli xizmatkoriga sotuvdan tuşgan daromadning beşdan bir qismini taklif qiladi. Ayol buni rad etadi va öz xöjayinasiga xizmat qilişni afzal köradi. Qora tanlilarning huquqlari uçun kuraş avjiga çiqqan davrda irqlararo munosabatlarning patriarxal talqini reaksion tuyulgan, şu sababli rejissyor ssenariyga özgartirişlar kiritilişini talab qilgan. Natijada markazga qora tanli ayolning oqroq terili qizi bilan ötkir ijtimoiy ziddiyati çiqqan, gözal Arçer uçun ona va qizning oq tanli sifatida raqobati esa ikkinçi öringa ötib qolgan.

Meredit rolига dastlab Lana Törner tasdiqlangan edi. U qizi bilan munosabatlaridagi janjalli voqealar tufayli gazetalarning birinçi sahifalaridan tuşmagan edi: ilgari uning qizi onasining sevgilisini piçoqlab öldirgan edi. Aktrisa, unga filmni tomoşabinlar daromadining 50 foizi berilişi vaʼda qilinganidan keyin rolga rozi böldi. Bu Lana uçun öşa davr aktrisasi uçun rekord bölgan 2 million miqdorida haq olişini taʼminladi. Byudjetning asosiy qismi Törner uçun haşamatli kostyumlarni sotib olişga sarflandi; bu summa ham rekord bölib, bir million dollardan oşib ketdi.

Törnerning qizi bilan munosabatlari haqidagi dramaga uy bekalarining katta oqimi kelib tomoşa qildi. 1959 yil yakunlari böyiça «Imitation of Life» Amerika prokatida 4-örinni egalladi. 1970 yilda «Airport» filmi çiqqunça, bu Universal studiyasining moliyaviy jihatdan eng muvaffaqiyatli loyihasi edi. Enni va Sara-Jeyn rollarini ijro etgan aktrisalar «Golden Globe» va «Oscar» mukofotlariga nomzod qilib körsatildi. Biroq kinotanqidçilar filmni juda sovuq qabul qilib, unda Sirkning «mыl opera»sidan boşqa narsani körmadilar. Vaqt ötişi bilan kinoşunoslar nazarida filmning maqomi sezilarli darajada oşdi.

Dev Ker dastlabki tanqidçilar «Imitation of Life» filmiga yopiştirgan, uy bekalari uçun möljallangan köz yoşli melodrama yorliğini rad etib, rejissyorning sönggi filmini Gollivud tarixidagi eng intellektual filmlardan biri deb atadi. Yaltiroq sirtlar, qiçqiruvçi ranglar, haşamatli malika uylarining interyerlari — bular faqat ilusiy umidlar va hissiy umidsizlikka töla tuzoqdir. Son-sanoqsiz derazalar va oynalar körinişlarga berilib ketgan dunyo illyuziyasini yaratadi. Şunday qilib, Laura ona bölişining körinişi uning qizidan butunlay begonaligini yaşiradi. Enni va uning qizining turli teri rangi ularning qon-qarindoşligini göyo çizib taşlaydi. Filmning butun dunyosi haqiqiy hayotning faqat imitatsiyasidir:

Dastlabki titrlardan boşlab (bu yerda toşlardan iborat şarşaradek oqim Nat King Coleʼning ergaşuvçilaridan birining kuylari ostida tuşadi) «Imitation of Life» soxtalikdan zavqlanadi — studiya maşinasidan yoğayotgan qor, yaltirab turgan Rojdestvo bezaklari, otkritkadan çiqqandek şahar çetidagi uy, devorlarga postimpressionizm ruhidagi trafaret rasmlar va kesilmagan charm muqovali jildlar osilgan, nihoyat — qora tanli ayolni tasvirlayotgan oq tanli aktrisa, u esa oq tanli bölib körinmoqçi.

Anʼanaviy «Zoluşka»ning tasodifan boylikka erişiş hikoyasi ortida rejissyor oilaviy aloqalarning parçalanişini nozik körsatadi. Uning pessimistik, sinizmdan xoli bölmagan dunyoqaraşi, har doimgidek, tafsilotlar orqali öqiladi. Melodramatik hikoya mizansenlar orqali bayon etiladi, ular esa mazmunni masxara qiladi. Har bir sahnaning ortida diqqatli tomoşabin ironik ikkinçi tagni köradi. Enni ölimi sahnasini misol qilib oliş mumkin: Törner qahramoni köz yoşli közlarini kötarganda, ular marhumaning tabassum qilayotgan qizi portretiga tuşadi. Sahnaning andozaviy sentimentalligi şu fakt bilan buziladi: fazilatli xizmatkorning ölimi uning qizi uçun uzoq kutilgan çiqiş yöli bölib, qora tanli onaning mavjudligi uning «oq tanlilar» dunyosida muvaffaqiyat ehtimolini yöq qiladi.

1960 — «Oscar» mukofotiga eng yaxşi ikkinçi darajali ayol roli uçun ikkita nomzodlik (Juanita Moore va Syuzan Kohner).

1960 — «Golden Globe» mukofoti eng yaxşi ikkinçi darajali ayol roli uçun (Syuzan Kohner), şuningdek, xuddi şu nominatsiyadagi nomzodlik (Juanita Moore).

1960 — AQŞ Rejissyorlar gildiyasi mukofotining badiiy film rejissurasi uçun nomzodligi (Douglas Sirk).

«Imitation of Life» Pedro Almodovarni ona va qizning bir erkak uçun raqobati haqidagi öz versiyasini suratga olişga ilhomlantirdi — «High Heels» (1991) filmi.

Filmdan ilhomlangan qöşiqlar: Diana Rossning «Iʼm Livin' In Şame» (1969) va R.E.M. guruhining «Imitation of Life» (2001) qöşiqlari.

Fisçer, Lucy, ed. (1991). Imitation of Life: Douglas Sirk, Director. New Brunswick, NJ: Rutgers University Press. ISBN 978-0-8135-1645-5.

Staggs, Sam (2009). Born To Be Hurt: The Untold Story of Imitation of Life. New York, NY: St. Martinʼs Press. ISBN 978-0-312-37336-8.