«V zone osobogo vnimaniya» — Andrey Malyukov rejissyorligidagi 1977-yilgi sovet triller filmi. Sovet desantçilarining maşqlari haqidagi dilogiyaning birinçi qismi bölib, davomi «Javob zarbasi» filmidir.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Mihai Volontir, Anatoly Kuznetsov
3Syujet
1977-yil. Harbiy maşqlar davomida «Janubliklar» gvardiya paraşyut-desant polkining ştabi hujum operatsiyasi…
1977-yil. Harbiy maşqlar davomida «Janubliklar» gvardiya paraşyut-desant polkining ştabi hujum operatsiyasi rejasini işlab çiqadi. «Janubliklar» şartli duşmanning yaşirin qömondonlik punkti (YQP) taxminiy joylaşuvi haqida maʼlumotga ega va uni şartli ravişda yöq qilib, «Şimoliklar»ning mudofaa boşqaruvini buzişni rejalaştirmoqda. Bu esa ularning hujumini ança yengillaştiradi.
«Şimoliklar» orqasiga polk razvedka roti tarkibidan uçta razvedka-diversiya guruhi taşlanadi. Ular şartli duşman obʼektlarida diversiya ötkazib, uning eʼtiborini çalğitişi, söngra rejalaştirilgan hujum operatsiyasi boşlanişigaça qolgan ikki kun içida YQPni topişga urinişi kerak. Desantçilar vazifani jang şaroitiga imkon qadar yaqin şaroitda bajaradilar. Mayor Moroşkin (Anatoliy Kuznetsov) boşçiligidagi «Şimoliklar»ning qarşi diversiya bölinmalari «Janubliklar»ning ikki guruhini zararsizlantiradi. Biroq uçinçi guruh komandiri — leytenant Tarasov (Boris Galkin) ştab rejasiga amal qilişdan boş tortadi va yonilği omborlariga çalğituvçi hujum uyuştirmaydi, çunki u yerda pistirma kutayotganini oqilona taxmin qiladi. U raketaçilar harbiy şaharçasi tomon yöl oladi. Bu esa uni razvedka vzvodi komandiri lavozimida almaştirgan yoş va tajribasiz Tarasov bilan praporşik Volentir (Mixay Volontir) örtasida nizoga olib keladi. Tarasov Volentirni bir jangçi bilan yonilği-moylaş materiallari omboriga yuboradi. Ular haqiqatan ham deyarli pistirmaga tuşib qolişadi, Tarasov esa radist-serjant bilan raketaçilar şaharçasiga jönab ketadi.
Yana birlaşgan diversantlar raketaçilar şaharçasida muvaffaqiyatli çalğituvçi operatsiya ötkazadi. Söngra jangçilardan birining qarindoşi bölgan örmonçining uyida dam olib, YQPning taxminiy joylaşgan joyiga tezkor yuriş qiladi. Yölda ular öldirilgan erkak va yaralangan ayolga duç kelişadi. Ular qattiqqöl retsidivistlar — qatʼiy rejimli koloniyadan qoçgan qurollangan jinoyatçilar tödasining qurboni bölişgan. Vazifani xavf ostiga qöymaslik uçun Tarasov radio orqali militsiya tölqiniga çiqadi va voqea haqida xabar beradi. Guruh harakatini davom ettiradi, praporşik Volentir esa yordam kelgunça yaralangan ayol yonida qoladi. Yordam kelgaç, praporşik mototsikl oliş va Tarasovga yetib oliş uçun örmonçiga qaytadi. Örmonçining uyida u qoçgan mahbuslarni uçratadi va ularni zararsizlantiradi.
Şu orada «Şimoliklar» Tarasov guruhini örab oladi, ammo razvedçilar botqoqlar orqali ötib, eski qalʼa xarobalariga yetib borişadi va u yerda qömondonlik punktini topişadi. Biroq bu punkt soxta ekanligi maʼlum böladi. Yangi guruhga qöşilgan praporşik Volentirning maslahati bilan Tarasov razvedçilarni KPPdan çözilgan dala aloqa kabeli böylab yetaklaydi. Kabel ularni haqiqiy yaşirin qömondonlik punktiga olib keladi. Guruh uning koordinatalarini öz qömondonligiga yetkazadi va şu bilan qöyilgan vazifani bajaradi. Körsatilgan joyga desant tuşadi, u YQPni egallab, «yöq qiladi». «Janubliklar»ning hujumi boşlanadi.
Ikki kun davomida Volentir va Tarasov bir-birining haqiqiy qadrini amalda biladi: Tarasov praporşikda işga sadoqatli jangçi, tajribali razvedçi va işonçli örtoqni köradi, Volentir esa yoş leytenantda qömondon va razvedçi isteʼdodini tan oladi.
4Suratga oluvçilar guruhi
Rejissyor-postanovşik: Andrey…
Rejissyor-postanovşik: Andrey Malyukov
Ssenariy muallifi: Yevgeniy Myesyatsev
Operator-postanovşik: Igor Bogdanov
Rassom-postanovşik: Savet Agoyan
Boş harbiy maslahatçilar: general-leytenantlar Pyotr Çapligin va Boris Konstantinov, general-mayor Valentin Kostilev
Kompozitor: Mark Minkov
Qöşiq matni: Igor Şaferan
Vokal: Eduard Labkovskiy («Desantçilar qöşiği»)
Montaj: Mariya Sergeyeva
Direktor: Vitaliy Boguslavskiy
5Mukofotlar
1977 — Rejissuradagi boş mukofot (A. Malyukov). «Mosfilm» studiyasining yoş kinematografçilar…
1977 — Rejissuradagi boş mukofot (A. Malyukov). «Mosfilm» studiyasining yoş kinematografçilar festivali
1978 — Filmga boş mukofot. Moskva yoş kinematografçilar festivali, komsomolning 60 yilligiga bağişlangan
1978 — Aleksandr Dovjenko nomidagi kumuş medal (ssenariy muallifi Ye. Myesyatsev, rejissyor A. Malyukov, operator I. Bogdanov, aktyorlar B. Galkin va M. Volontir mukofotlandi)
1980 — Vasilyevlar aka-ukalar nomidagi RSFSR Davlat mukofoti (öşa röyxat, faqat B. Galkinsiz)
6Suratga oliş
Filmning boş rol ijroçisi Boris Galkinning sözlariga…
Filmning boş rol ijroçisi Boris Galkinning sözlariga köra:
Haqiqiy hayotda VDV razvedçilari topşiriq vaqtida kök beret kiymaydi. Ammo filmning rejissyori A. I. Malyukovning sözlariga köra, VDV qömondoni general V. F. Margelov bu boş kiyimlar filmda bölişini şaxsan talab qilgan:
Filmda samolyotlarning tanib oliş belgilari yöq. Havo kuçlarining harbiy-transport aviatsiyasida «Aeroflot» ranglari va bort raqamlari bilan böyalgan Il-76 samolyotlari işlatilgan, ammo buni namoyiş etiş mumkin emas edi. Şu sababli samolyotlar tasvirlari qölda retuş qilingan:
Suratga olingan materialning köp qismi, jumladan maxfiylik talablari sababli, filmga kirmadi. Keyinçalik bu plyonkalar yöq qilingan, şu bois filmning rejissyor versiyasini çiqariş printsipial jihatdan mumkin emas.
Filmning oxirida M. Minkov musiqasi va I. Şaferan sözlari bilan yozilgan, 1970-yilda yaratilgan va Eduard Labkovskiy ijro etgan «Desantçilar qöşiği» yangraydi. [Qöşiq matnidan iqtibos keltirilmadi.]
Praporşik qoçgan jinoyatçilar guruhi bilan qöl jangiga kirgan sahnada kadrda maşhur jangovar sanʼat ustasi Tadeuş Kasyanovni köriş mumkin. Bundan taşqari, Kasyanov film oxirida YQP egallanayotganda koridorda yugurib ötayotganida aniq körinadi.
Tarasov guruhi botqoqda öraga olinib, karnaylar orqali taslim böliş taklif qilinadigan epizod telesериал «Diversant»da deyarli sözma-söz takrorlangan. Farqi şundaki, «Diversant»da nemislar A. Pugaçyova qöşiğini emas, Lale Andersen ijrosidagi «Lili Marlen»ni qöyadi, razvedka guruhi komandirini esa Galkin-kiçik öynaydi.
Filmning qahramonlari leytenant Tarasov va praporşik Volentir kompyuter öyini S.T.A.L.K.E.R.: Pripyat çaqiriğida uçraşadi.
Aktyor Mixail Çigaryov bu filmda gvardiya katta leytenanti Kirikovni öynaydi, «Javob zarbasi» filmida esa boşqa personajni — gvardiya podpolkovnigi, ştab boşliği Koçubani ijro etadi.
Film prokatga çiqqaç, Ryazan oliy havo-desant qömondonlik bilim yurtiga kiriş raqobati bir öringa 20 kişigaça oşdi.
Filmning katta qismi Litva SSRda suratga olingan: VDVning Gayjyunaydagi öquv markazida va uning atroflarida, Kazlu-Rudada (YQP), Kaunasdagi IV-sonli fortda («soxta» YQP), hozirgi A1 Vilnyus — Klaypeda avtomagistralida joylaşgan Nyavejis daryosi ustidagi köprikda (aynan şu yerga leytenant Tarasovning guruhi tuşgan). Barça aviatsiya sahnalari Vitebsk-Şimoliy aerodromida suratga olingan. Bayroqni almaştiriş marosimi sahnalari (filmning boşida) va mayor Moroşkin tomonidan desantçilarni söroq qiliş sahnalari Moskvadagi Lefortovoda suratga olingan.
7Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «В зоне особого внимания» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.