Indochine

Film 1930-yillardagi Fransuz Indoçinasida voqea böladi. Kauçuk plantatsiyalari egasi, fransuz ayoli Eliana va uning asrab olingan qizi — qadimiy vyetnam imperator sulolasining boy merosxöri, töliq yetim Kamilla — fransuz dengiz ofitseri Jan-Batistga bölgan sevgisi hikoya qilinadi. Bu hikoya mustamlaka Vyetnamdagi kommunistik ğalayonlar fonida, Fransiyadan mustaqillik uçun kuraşayotgan mamlakatda oçiladi.

Jan-Batist Eliana bilan auksionda tanişadi va unga oşiq böladi; ularning işqiy voqealari uning bolalik yillari ötgan eski uyida keçadi.

Bir kuni köçada Jan-Batist terrorçidan uning ögay qizi — vyetnam malikasi Kamillani qutqarib qoladi. Ön olti yoşli qiz unga oşiq böladi va bu sevgi özaro böladi. Eliana Jan-Batistni keçira olmaydi: uning iltimosiga köra, ofitser uzoq şaharçaga — Xalong körfaziga surgun qilinadi, Kamilla esa Parijdan haydalgan vyetnamlik kuyovi Tkan bilan qadimiy poytaxt — Xyeda turmuşga çiqariladi. Töy arafasida Kamillaning kuyovi, kommunistik ğoyalarga berilib, unga qoçişga yordam beradi. U Şimoliy Vyetnam böylab sarson-sargardon yuradi va yölda Shao ismli xitoy-vyetnam oilasidan bölgan ayol bilan tanişadi. Xalong körfaziga yetib, xitoyliklar va vyetnamliklar bilan birga kişilarni qul sifatida sotiş uçun olib ketişlarini kutayotganda, uni Jan-Batist payqaydi. U Kamillani boşqa vyetnamliklardan ajratib olişga harakat qiladi, lekin buning oldini uning qömondoni oladi, janjal çiqadi va şu janjal davomida Kamilla uni öz revolveridan otib taşlaydi. Ular yaşirinişga majbur böladi, Jan-Batist esa dezertirga aylanadi.

Vaqt ötişi bilan Kamilla va Jan-Batist Kamillaning vyetnamlik eri Tkan orqali kommunistik inqilobiy harakatga qöşiladi. Ularning öğli Etyen tuğiladi; Kamilla uni qoçoqlikda, sayyor teatr bilan sarson-sargardon yurganda kötaradi. Öğil tuğilişi bilanoq Jan-Batist bolasi bilan birga hibsga olinadi, Kamilla esa lagerga tuşadi, u yerda Qizil Malika nomi bilan tanilib qoladi, öğli Etyen esa Elianada qoladi. Jan-Batistni dezertirlik uçun harbiy sud va keyingi oğir jazo kutmoqda. Vyetnamliklar oldida fransuz armiyasini qora çiqarmaslik uçun ofitser ustidan sud jarayonini Fransiyada, Brestda ötkazişga qaror qilinadi. Jönab ketiş arafasida Jan-Batistga ofitser sözi asosida bir kunga öğli va yaqinlari bilan xayrlaşişga ruxsat beriladi. Ertalab uni öğli yonida, töşagida otib öldirilgan holda topişadi. Qotillikmi yoki öz joniga qasd qilişmi? Körinişidan, birinçisi: Jan-Batist hammaga xalaqit berardi — flotga (kommunistlarga qöşilgan dezertir sifatida), kommunistlarning özlariga ham, çunki u ulardan juda köp narsani bilardi. Eliananing qotillikni tergov qildirişga urinişlari befoyda bölsa-da, tergov hammaga qulay bölgan xulosa çiqardi — öz joniga qasd qiliş. Bir neça yil ötib, qamoqdan ozod etilgaç, Kamilla oilasiga qaytişdan boş tortadi. U öz yölini butunlay tanlagan — kommunistlar bilan, va Elianadan Fransiyaga ketişni söraydi. «Sening Indoçining endi yöq, u ölgan…» — deydi u.

Ikkinçi jahon uruşi va Birinçi Indoçina uruşi voqealari kadr ortida qoladi. Film oxirida voqea Şveytsariyaga, Jeneva köli böyiga köçadi, u yerda Birinçi Indoçina uruşidan keyin, 1954-yil 21-iyulda Vyetnam mustaqilligi eʼlon qilingan edi. Eliana ulğaygan Etyenni onasi — vyetnam delegatsiyasi bilan kelgan Kamilla oldiga olib boradi, lekin ularning ikkalasi ham bir-biriga qarindoşlik tuyğusini his qilmaydi. Kamillaning oldidan qaytgaç, Etyen özini tarbiyalagan Elianaga şunday dedi: «Mening onam — bu sen».