Inside Man

Nyu-York markazida kunduzi bank öğirlanadi. Bu mukammal öğirlik edi, çunki bir neça kunlik qamaldan keyin politsiyada na dalil, na jabrlanuvçi, na gumonlanuvçi, na, aslida, «jinoyat tarkibi» deb ataladigan narsa qoladi. Detektivlar bu vaqt davomida ularni şunçaki aldab kelişganini juda keç anglaydi va bu hikoyadagi köp narsa köringanidek emas.

Xullas, bankka oq kombinezon, kepka va quyoş közoynagi kiygan kiçik bir guruh böyoqçi kiradi. Tösatdan ular eşiklarni qulflab, «Bu öğirlik!» deb baqirişadi va hamma odamni polga yotqizişadi. Söng tutun şaşkasini yoqişadi va kiriş eşigi oldiga yugurib kelgan köça politsiyaçisiga guruh boşliği kuçli xorijiy aksent bilan bankda garovga olinganlar va bomba borligini aytadi. Detektiv Frazier boşçiligidagi guruh yetib keladi va bankdagi videokuzatuv kameralari öğirlikdan bir daqiqa oldin işdan çiqarilganini aniqlaydi. Politsiya bankda neça garovga olingan odam borligini, neça öğri borligini va u yerda nima bölayotganini bilmaydi.

Şu orada «böyoqçilar» barça taşrif buyuruvçi va xodimlarni yiğadi hamda ularni avval barça kalit va mobil telefonlarini topşirişga, söng ustki kiyimlarini yeçib, faqat içki kiyimda qolib, bir xil kök kombinezon kiyişga majbur qilişadi. Garovga olinganlar köziga uyqu uçun işlatiladigan maxsus niqob ham taqişi kerak. Öğrilarning özlarining yuzlari berkitilgan (öğirlikdan oldin ular yuzlarining pastki qismini yopuvçi römollarni tortib olişgan), garovga olinganlar esa bir-birini yaxşi körib ulgurişmagan. Izlarni butunlay çalkaştiriş uçun öğrilar garovga olinganlarni bir neça xonaga joylaştiradi va vaqti-vaqti bilan ularning örnini almaştirib turadi. Şu bilan birga, guruh aʼzolarini garovga olinganlar qiyofasida qöşib qöyişadi (oq kombinezon ostida ularning kök kiyimi böladi). Keyinçalik hamma narsa tugagaç, heç kim işonç bilan «Mana bu — öğri» deya olmaydi, çunki bir neça kişi har bir gumonlanuvçini «baxtsizlik şerigi» deb tanigan edi.

Natijada, bank rezina öqli qurollangan politsiya maxsus qöşinining hujumi bilan egallanganda, öğirlikning haqiqatda katta sahnalaştiriş bölganligi maʼlum böladi: bu yerda soxta qurollar, garovga olingan odamning soxta qatl qilinişi va öğrilar garovga olinganlar uçun ovqatga yaşirgan mikrofonlar orqali politsiya tinglayotganini bilib, unga ataylab yetkazgan, oldindan yozib qöyilgan albança suhbatlar işlatilgan edi. Frazier bankdan baribir nimadir olib çiqilganini yoki olib çiqilişini taxmin qiladi.

Garovga oliş inqirozining avj nuqtasida bank egasi Artur Keys Frazierga özining vositaçisi — Madlin Uaytni yuboradi. U qölidan kelganini qildi va hatto öğrilar boşliği bilan ham gaplaşdi. Maʼlum bölişiça, bank asosçisi Ikkinçi jahon uruşi yillarida natsistlar bilan hamkorlik qilib boyigan. Bankning 392-raqamli yaçeykasida uning harbiy aloqalarini tasdiqlovçi hujjatlar, olmoslar va Cartier kompaniyasining juda qimmatbaho uzugi saqlangan edi. Dalton aynan hujjatlarni qölga kiritişni maqsad qilgan bölib, ularni özida qoldirişni va ehtimol keyinçalik ular bilan Keysni şantaj qilişni niyat qilgan edi.

Öğrilarning rejasining mohiyati şundan iborat ediki, ularning boşliği Dalton Rassell bank binosining içida qolgan edi. Öğrilar bankning yordamçi xonasini biroz qayta jihozlaşdi va u yerda yaşirin boşpana taşkil qilişdi, u esa şu yerda bir hafta davomida qoldi. Qolgan jinoyatçilar boşqa garovga olinganlar orasiga aralaşib, bank binosini toza tark etişdi. Dalton bir haftadan keyin boşpanasidan çiqadi. Bankda oddiy ish allaqaçon tiklangan böladi. Bank mijozlari orasiga aralaşib, Dalton boş kiriş eşigidan xotirjam çiqib ketadi.

Hikoya şu bilan tugamaydi. Detektiv Frazier saqlaniş xonasidagi yaçeykalar röyxatini tekşirayotib, 392-raqamli yaçeyka röyxatda yöqligini aniqlaydi. Uning talabiga köra uni oçişadi. Undan çiqindidan boşqa heç narsa topilmaydi, faqat Dalton qoldirgan «Uzukka ergaş» deb yozilgan yozuvli uzuk bor edi. Frazier avval bank egasi Artur Keysga, söng şahar hokimiga murojaat qilib, tuşuntiriş talab qiladi. U bu hikoyani davom ettirib tekşirişini aniq bildiradi.