«Jonni miltiqni oldi» (ingl. Johnny Got His Gun) — amerikalik ssenariyçi Dalton Trambo rejissyorlik debyuti, uning öz nomdagi romani asosida suratga olingan uruşga qarşi film. Trambo özining ekranlaştirişini yaratişdan oldin romanni Luis Bunyuelga suratga olişni taklif qilgan edi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Timothy Bottoms, Jason Robards, Donald Sutherland
Dalton TrumborejissyorTBTimothy Bottomsaktyor
Jason Robardsaktyor
Donald Sutherlandaktyor
Diane Varsiaktyor
Marsha HuntaktyorECEric ChristmasaktyorCMCharles McGrawaktyor
David SoulaktyorDalton Trumbossenariy muallifiJFJerry Fieldingkompozitor3Syujet
Yoş amerikalik askar Djo Bonem Birinçi jahon uruşi frontida dahşatli jarohat oladi: uning qöllari va oyoqlari…
Yoş amerikalik askar Djo Bonem Birinçi jahon uruşi frontida dahşatli jarohat oladi: uning qöllari va oyoqlari amputatsiya qilinadi, u deyarli barça sezgi aʼzolaridan mahrum böladi. Harbiy vraç polkovnik Tillerining fikriça, «47-raqamli nomaʼlum askar — oğriqni, zavqni his qila olmaydigan, xotirasi bölmagan, orzu qila olmaydigan mavjudot». Amerika harbiy bazasi şifoxonasida boşqa bemorlardan ajratilgan Djo, şunga qaramay, asta-sekin özini va öz ahvolining dahşatini anglay boşlaydi. U teginişni, tebranişni va quyoş nurini his qila oladi; xotiralarida, xayollarida va qörquvlarida uni nişonlangani Karin, otasi va Masih taşrif buyuradi. Biroq davolovçi xodimlar uçun u faqat inson qiyofasidagi, tibbiyot uçun qiziqarli bir narsadir. Faqat bir hamşira uning oldida tirik, öylaydigan va his qiladigan odam turganini tuşunadi. Uning tegişidan ilhomlangan Djo harakatlaniş, boşini qimirlatiş orqali Morze alifbosi yordamida atrofdagilar bilan muloqot qila olişini fahmlaydi. Djo yiğilgan harbiylardan uni hamma körsin uçun namoyiş qilişni yoki öldirişni söraydi. Lekin harbiy qömondonlik na birini, na ikkinçisini ruxsat berişi mumkin. Rahmdil hamşiraning uning azobli hayotini tugatişga urinişi muvaffaqiyatsizlikka uçraydi. Djo esa qulflangan palatada ölgunça qolişini anglab, sukunat va zulmatga qarata faqat şuni takrorlaydi: «S.O.S… Yordam bering… S.O.S… Yordam bering…».
4Rollarda
Timoti Bottoms — Djo…
Timoti Bottoms — Djo Bonem
Jeyson Robards — Djoning otasi
Marşa Hant — Djoning onasi
Donald Sazerlend — Masih
Dayan Varsi — törtinçi hamşira
Keti Fildz — Karin
Eduard Frans — polkovnik Tillerи
Devid Soul — şved
5Badiiy xususiyatlar
Djo Bonemning xotiralari, xayollari va qörquvlari rangli suratga olingan, uning şifoxonadagi «haqiqiy hayoti»…
Djo Bonemning xotiralari, xayollari va qörquvlari rangli suratga olingan, uning şifoxonadagi «haqiqiy hayoti» esa qora-oq plyonkaga tuşirilgan. Fransua Truffo 1980-yilda Cahiers du cinéma jurnali bergan intervyusida filmning uruşga qarşi xarakterini taʼkidlab şunday degan: «Ön yildan beri har bir intervyuda men meni hayratga soladigan va öziga jalb qiladigan „Jonniga miltiq berişdi“ filmi haqida gapiraman… Albatta, u — halok bölgan odam, lekin meni bu har qanday narxda muloqotga intiliş hayratga soladi. Men bunday filmni özim suratga olişni xohlardim, çunki gap oxir-oqibatda eng muhim narsa haqida boradi. Tana haqida gapiradigan filmlar juda kam, soğlom böliş qançalik muhimligini, hayot qançalik qadrli ekanini aytadigan filmlar kam».
6Mukofotlar va nomzodliklar
1971 — Kann kinofestivali: Grand-pri (Miloş Formanning «Uziliş» filmi bilan birga) va FIPRESSI mukofoti;…
1971 — Kann kinofestivali: Grand-pri (Miloş Formanning «Uziliş» filmi bilan birga) va FIPRESSI mukofoti; «Oltin palma şoxi»ga nomzodlik.
1972 — «Oltin globus» mukofotiga eng yaxşi aktyorlik debyuti uçun nomzodlik (Timoti Bottoms).
1972 — AQŞ ssenariyçilar gildiyasi mukofotiga eng yaxşi moslaştirilgan drama uçun nomzodlik (Dalton Trambo).
1974 — Yaponiyaning «Kinema Dzyunpo» jurnalining çet tilidagi eng yaxşi film uçun «Tomoşabinlar tanlovi» mukofoti.
7Madaniyatda aks etişi
Filmning parçalari Metallica guruhining 1989-yilda çiqqan «One» qöşiğiga videoklipida işlatilgan; bu qöşiq…
Filmning parçalari Metallica guruhining 1989-yilda çiqqan «One» qöşiğiga videoklipida işlatilgan; bu qöşiq «Jonni miltiqni oldi» romani taʼsiri ostida yozilgan. Çiqqanidan keyin tomoşabinlar orasida muvaffaqiyat qozonmagan film, uşbu videodan keyin keng şuhrat va kult maqomiga erişdi.
8Kadrlar
3
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Джонни взял ружьё (фильм, 1971)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.