«Johnny Mnemonic» (ingl. Johnny Mnemonic) — Robert Longo suratga olgan, Uilyam Gibsonning şu nomli hikoyasiga asoslangan 1995-yilgi ilmiy-fantastik badiiy film. Filmning ssenariysini ham Uilyam Gibsonning özi yozgan. Boş rolni Keanu Reeves ijro etgan. U yoş kuryerni öynaydi, uning miyasi qimmatli axborotni taşiş uçun konteyner sifatida işlatiladi. Film xuddi şu nomli hikoya kabi kiberpank janrining klassik asari hisoblanadi. Unda bu janr uçun xos antiutopik texnokratik dunyo körsatiladi: korporatsiyalar hokimiyati va hamma joyga kirib borgan axborot texnologiyalari ijtimoiy tabaqalaniş, qaşşoqlik va jinoyatçilik bilan uyğunlaşgan.
Film asosan Kanadada suratga olingan. Toronto va Monreal şaharlari Nyuark va Pekin rolini öynagan. Şunga qaramay, filmda Kanadaning Torontodagi Union Station vokzali va Monrealdagi Jak Kartye köprigi kabi diqqatga sazovor joylari közga taşlanadi.
Yakudza boşliği Takaxasi rolini maşhur yapon kinorejissyori va aktyori Takeşi Kitano ijro etgan. Filmning yapon versiyasi uning iştirokidagi sahnalar hisobiga amerika versiyasidan 11 daqiqaga uzunroq.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Keanu Reeves, Dolph Lundgren, Takeshi Kitano
3Syujet
2021-yil. Megakorporatsiyalar hokimiyatni egallab, demokratiyani bekor qilgan. Butunjahon axborot tarmoği…
2021-yil. Megakorporatsiyalar hokimiyatni egallab, demokratiyani bekor qilgan. Butunjahon axborot tarmoği yaratilgan. Insoniyatni ommaviy kasallik — asab çarçoqi sindromi (NAS, «qora titroq», 'Black Şakes') qamragan. Muhim va maxfiy axborot maxsus kuryerlar — mnemoniklar orqali uzatiladi. Ular miyaga örnatilgan qurilmalar yordamida axborotni öz xotiralariga yozib olişadi.
Boş qahramon, mnemonik Johnny Smith bolaligini eslamaydi va miyasidagi implantni olib taşlab, xotirasini tiklatiş uçun operatsiya qilişni istaydi. Biroq uning agenti Ralfi operatsiya narxi keskin oşib, 800 ming dan 1,5 mln ga yetganini aytadi va Johnnyga yana bir yuqori haqli maʼlumot taşişni taklif qiladi. Pekinda Johnnyni boşqa yoqimsiz surpriz kutadi: uning yetkazib beruvçisi xotira hajmini atigi ikki baravar, 80 GB dan 160 GB gaça oşiradigan qurilmani topgan. Mehmonxona xonasida u tajribasiz yangi odamlar guruhi bilan uçraşadi. Ular unga 320 GB hajmli axborotni Nyuark, Nyu-Jersi ştatiga olib borişni taklif qilişadi. Johnny xotira hajmini oşirib yuboriş xavfli ekanini bilsa-da, rozi bölib, axborotni miyasiga yozib oladi. Agar bir neça kun içida axborotni yuklab olinmasa, «sinaptik oqib ketiş» muqarrar ravişda taşuvçini öldiradi va axborotni qaytarib bölmas darajada buzadi. Buyurtmaçilardan biri televizion körsatuvlardan tasodifiy uçta kadr tanlab, ularni faks orqali Nyuarkka yuboradi. Bu uç surat birgalikda axborotni yuklab oliş kodi hisoblanadi, bu kodni buziş mutlaqo mumkin emas. Buyurtmaçilar asl diskni yöq qilişadi, ammo şu payt xonaga yakudza jangçilari bostirib kirişadi, ularga Sinji boşçilik qiladi. Johnny faksdagi varaqni tortib oladi, lekin Sinji energiya nuri bilan varaqni kesib taşlaydi va Johnnyning qölida faqat bitta kadr qoladi. U şu kadr bilan qoçib ketadi. Tirik qolgan buyurtmaçi uçinçi kadrni yoqib yuboradi, ammo Sinji uning qölini kesib taşlab, ikkinçi kadrni saqlab qoladi va «xoin»dan axborot Nyuarkda kutilayotganini bilib oladi.
Sinji Nyuarkdagi yakudza rahbari Takaxasiga boradi va unga «Farmakom» korporatsiyasining olimlari qimmatli axborotni öğirlab, uni mnemonik Johnnyning miyasiga yozib qöyganini, asl axborot esa yöq qilinganini aytadi. Sinjiga mnemonikning boşini kriokapsulada muzlatilgan holda olib keliş buyurilgan. Takaxasining yagona qizi yaqinda NAS dan vafot etgan. Uning oldiga bir ayolning obrazi keladi va olimlar NAS ni davolaş böyiça töliq tadqiqot va davolaş maʼlumotlarini öğirlaganini aytadi. Takaxasi bu obrazning «Farmakomp» yaratuvçisi, vafot etişdan oldin öz ongining nusxasini tarmoqqa joylaştirgan Anna Kalmann ekanini bilib oladi.
Ralfi bilan uçraşuv joyidagi yakudza tuzoğidan qoçib qutulgan Johnny jahli çiqib, agentning oldiga boradi, ammo Ralfining qöriqçilari uni qurolsizlantirib, Sinjiga topşirişadi. Qöl-oyoği boğlangan Johnny Sinji bilan kelişuvga kelişga urinadi, ammo u «Farmakom» buyruğini harfma-harf bajarmoqçi böladi. Şu payt Johnnyga qöriqçi Jeyn yordamga keladi. Johnny unga 50 ming taklif qiladi, qiz va mnemonik qoçib ketişadi, Sinji esa ğazablanib Ralfini öz qamçisi bilan kesib taşlaydi. Qahramonlarga yordamga Jey-Boun boşçiligidagi Lo-Tek (ingl. Lo-Tek, yaʼni «past texnologiyalar», «yuqori texnologiyalar» — Hi-Tech ga qarama-qarşi) guruhi keladi. Lo-Tek lar tarmoqlarni buziş va axborot öğirlaş bilan şuğullanuvçi töda.
Takaxasi tanasi implantlar bilan töla bölgan, «Köça vaʼzgöyi» laqabli Karlni yollaydi. Johnny tarmoqqa çiqadi va buyurtmaçilari parolni «doktor Olkom» abonentiga yuborganini, şuningdek axborot «Farmakom»ga tegişli ekanini va uning izidan yakudza ketayotganini bilib oladi. Johnny «Farmakom» vakili bilan uçraşuvga kelişadi, lekin vakil niqobi ostida aslida Takaxasi yaşirinib yotganini bilmaydi. Tösatdan Jeynda NAS xuruji boşlanadi va Johnny uni kasalxonaga, Paukning oldiga olib boradi. Pauk Johnnyga implantni olib taşlaşni taklif qiladi («Sening baʼzi harakat funksiyalaring va uzoq muddatli xotiring yöqolib ketadi»). Pauk tuşuntiradi, «doktor Olkom» tibbiyot xodimlari uçun ogohlantiriş signali bölib, («Allcome» «hammani kelişga» degani), axborot aslida Pauk va NAS ga qarşi yaşirinça kuraşayotgan olimlar guruhi uçun möljallangan. Johnnyning xotirasida dori haqida maʼlumot va tadqiqotlar bor. «Farmakom» odamlarni kasallikdan xalos qilişdan köra, ularni davolaş foydaliroq ekan. Palataga Köça vaʼzgöyi bostirib kiradi. Pauk Jeyn va Johnnyga Jonsning oldiga borişni baqirib ulguradi. Karl Paukni qiynoqqa soladi.
Qahramonlar Lo-Tek lar oldiga boradi, ular ularni Jonsga taniştirişadi. Jons harbiy tajribalar qurboni bölgan, ultratovuş yordamida kodlarni buziş qobiliyatiga ega delfin. Yakudza va Karl Lo-Tek lar bazasiga bostirib kirişadi, ammo qahramonlar bosqinçilarni yöq qilişga muvaffaq bölişadi. Takaxasi Johnnyning boşini kesmoqçi böladi, ammo Anna uni köndiradi. Ölayotgan Takaxasi Johnnyga ikkinçi kadrni beradi. Jons va Johnny kodni buzişadi, uçinçi kadr esa Anna Kalmannning öz tasviri bölib çiqadi. Ölişdan oldin u Johnnyga murojaat qiladi, uning kiber-şaxsi esa xotiradan öçirib taşlanadi. Lo-Tek lar axborotni tarmoqqa uzatişadi. Johnnyga bolalik xotiralari tösatdan qaytadi va maʼlum böladiki, Johnnyning onasi bilan Anna Kalmann bitta odam ekan. U va Jeyn olov içida yonayotgan «Farmakom» boş qarorgohiga qarab turişadi.
4Rollarda
Keanu Reeves — Johnny…
Keanu Reeves — Johnny Smith
Udo Kier — Ralfi
Dina Meyer — Jeyn
Ice-T — Jay-Bone
Denis Akiyama — Sinji
Barbara Sukowa — Anna Kalmann
Takeşi Kitano — Takaxasi
Dolph Lundgren — Karl, u ayni paytda Köça vaʼzgöyi
Henry Rollins — Pauk
5Kadrlar
6
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDB
6 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Джонни-мнемоник» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.