«Judas and the Black Messiah» (ingl. Judas and the Black Messiah) — 2021-yilda suratga olingan amerikalik biografik drama. Film 1960-yillar oxirida Çikagodagi Qora Panterlar partiyasi Illinoys bölimi raisi Fred Hamptonning (Daniel Kaluuya) xiyonati haqida hikoya qiladi. Xiyonatkor — FBI axborotçisi Uilyam ÖNil (Lakeith Stanfield). Filmning rejissyori va prodyuseri — Shaka King.
Film 2021-yil 1-fevralda «Sundance» kinofestivalida premyerasini ötkazdi. 12-fevralda u bir vaqtning özida kinoteatrlarda va HBO Max raqamli platformasida çiqdi. Film tanqidçilar tomonidan yuqori baholandi: ular Kingning rejissyorligini va mavzuning dolzarbligini alohida qayd etişdi. 93-«Oscar» mukofoti marosimida «Judas and the Black Messiah» 6 ta nominatsiyani qölga kiritdi, jumladan «Eng yaxşi film» nominatsiyasini. Kaluuya va Stanfield «Eng yaxşi ikkinçi darajali erkak rol» nominatsiyasida körsatildi. Kaluuya öz öyini uçun «Golden Globe», «Critics' Choice» va Aktyorlar gildiyasi mukofotlarini, şuningdek BAFTA mukofotini «Eng yaxşi ikkinçi darajali erkak rol» nominatsiyasida qölga kiritdi.
1960-yillarning oxirida 17 yoşli Uilyam «Bill» ÖNil Çikagoda maşinani öğirlaşga urinib, özini federal xodim sifatida körsatgani uçun hibsga olinadi. FBI maxsus agenti Roy Mitchell agar ÖNil bureu uçun yaşirin işlaşga rozi bölsa, ayblovlarni olib taşlaşni taklif qiladi. ÖNilga Illinoys şaharçasidagi Qora Panterlar partiyasi (QPP) hujayrasiga kirib oliş topşiriladi, uni Fred Hampton boşqaradi.
ÖNil Hampton bilan yaqin munosabatlar örnatadi. Hampton raqib banda va jangari guruhlar bilan ittifoq tuziş ustida işlaydi, şu bilan birga QPPning «Bolalar uçun bepul nonuşta» dasturi orqali aholi orasidagi taʼsirini kengaytiradi. Hamptonning işontiriş qobiliyati va notiqligi oxir-oqibat «Kamalak» koalitsiyasini şakllantirişga yordam beradi. Hampton şuningdek QPP aʼzosi Debora Jonsonga oşiq böladi. ÖNil Mitçellga maʼlumot yetkazişni boşlaydi va buning evaziga pul oladi. Qoçoq QPP aʼzosi Jorj Sams Çikagodagi QPP ştabida yaşirinib yurganida, ÖNil Mitçelldan Samsning axborotçi ekanini va uning ştabda bölişi FBIga qidiruv orderi oliş imkonini berişini bilib oladi.
Hampton hibsga olinib qamoqqa taşlangaç, ÖNil xizmatda kötariladi va xavfsizlik xizmati boşliğiga aylanadi. QPP ştabida Çikago politsiyasi bilan QPP aʼzolari örtasida otişma bölib ötadi. ÖNil qoçib qutuladi, politsiya esa binoni yoqib yuboradi. ÖNil endi axborotçi bölişni istamaydi, ammo Mitchell uning fikrini eʼtiborsiz qoldiradi.
Hampton öz ayblovlariga qarşi apellyatsiya beradi va qamoqdan ozod etiladi. U Debora bilan uçraşadi, Debora esa undan farzand kutmoqda. Otişma paytida politsiyaçi bilan töqnaşuvdan söng kasalxonaga yotqizilgan QPP aʼzosi Jimmi Palmer boşqa kasalxonaga köçirilayotganda öldiriladi. Uning şerigi Jeyk Vintersi Jimmining ölimini bilib, ğazablanadi va bir neça politsiya xodimini öldiradi, şundan söng özi ham halok böladi.
Hamptonning apellyatsiyasi rad etilgaç, FBI direktori Dj. Edgar Guver unga qamoqqa qaytişidan oldin «zararsizlantiriş» buyruğini beradi. Mitchell ÖNilni bu rejani amalga oşirişda yordam berişga majbur qiladi va agar QPP uning axborotçi ekanini bilib qolsa, unga qasos olişini ogohlantiradi. ÖNil könglisiz rozi böladi. Agent ÖNilga uyquçi dori solingan şişa beradi va uni Hamptonga aralaştirişni buyuradi. Ertasi kuni keçqurun QPP aʼzolari Hamptonning kvartirasiga qamoqqa ketişidan oldin yiğiladi. Ittifoqçi banda rahbari Hamptonga mamlakatdan qoçişi uçun pul taklif qiladi, lekin u rad etadi va buning örniga Jeyk nomidagi trast fond taşkil etişni söraydi. Keçqurun ÖNil Hamptonga uyquçi dori aralaştiradi va köp ötmay ketib qoladi. Bir neça soatdan söng zobitlar va agentlar kvartiraga bostirib kirib, Hamptonni öldirişadi. ÖNil Mitchell bilan uçraşadi, u ÖNilga pul va endi unga tegişli bölib, qonuniy daromad keltiradigan yoqilği quyiş şoxobçasining kalitlarini beradi. ÖNil sovğani könglisiz qabul qiladi va çöntagiga soladi.
Film Hamptonning nutqlari, uning dafn marosimi va ÖNilning 1989-yilda televideniyega bergan intervyusining arxiv yozuvlari bilan yakunlanadi. Yakuniy titrlarda ÖNil 70-yillar boşigaça QPPning faol aʼzosi va FBI axborotçisi bölganligi aytiladi. 1989-yil 15-yanvarda, uning teleintervyusi PBS kanalida efirga çiqqan kuni, ÖNil öz joniga qasd qiladi. 1970-yilda reyddan omon qolganlar va halok bölganlarning qarindoşlari FBI, Çikago politsiya departamenti va ştat prokuraturasiga qarşi 47,7 million dollarlik daʼvo arizasi berişdi, ularni Fred Hamptonni öldirişni uyuştirişda ayblaşdi. 12 yillik kuraşdan söng ularga 1,85 million dollar tölandi — bu AQŞning fuqarolik sud amaliyoti tarixidagi öşa paytdagi eng yirik tölov edi. Bugun Fred Hampton-kiçik va uning onasi yangi taşkilot — Black Panther Party Cubsʼning raisi va kengaş aʼzosi hisoblanadi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Daniel Kaluuya, LaKeith Stanfield, Jesse Plemons
Daniel Kaluuyaaktyor
LaKeith Stanfieldaktyor
Jesse PlemonsaktyorDFDominique FishbackaktyorASAshton SandersaktyorDBDarrell Britt-GibsonaktyorLRLil Rel HoweryaktyorASAlgee SmithaktyorWBWill Bersonssenariy muallifiMIMark Ishamkompozitor3Rollarda
Lakeith Stanfield — Uilyam «Bill» ÖNil, QPPga kirib olgan FBI…
Lakeith Stanfield — Uilyam «Bill» ÖNil, QPPga kirib olgan FBI axborotçisi.
Daniel Kaluuya — Fred Hampton, QPP Çikago hujayrasi rahbari.
Jesse Plemons — Roy Mitchell, FBI maxsus agenti, ÖNilning kuratori.
Dominique Fişback — Debora Jonson, Hamptonning dösti va QPP aʼzosi.
Aşton Sanders — Jimmi Palmer, QPP aʼzosi.
Algee Smith — Jeyk Vinters, QPP aʼzosi.
Darrell Britt-Gibson — Bobbi Raş, Çikagodagi QPP hujayrasining asosçilaridan biri.
Lil Rel Howery — Ueyn, yaşirin FBI agenti.
Dominique Thorne — Judi Harmon, QPP aʼzosi.
Martin Şeen — Dj. Edgar Guver, FBI direktori.
Amari Çeatom — Rod Kollins, «Crowns» (Toj) — uydirma Çikago bandasi rahbari.
Chris Davis — Steel, «Crowns» aʼzosi.
Ian Duff — Dok Steiçel.
Caleb Eberhardt — Bob Li.
Robert Longstreet — Maxsus agent Karlayl, Mitçellning FBIdagi hamkasbi.
Amber Çardae Robinson — Betti Kouçmen.
Nicholas Velez — Xose «Ça-Ça» Ximenes, «Young Lords» bandasi asosçisi.
Terayle Hill — Jorj Sams, Nyu-Xeyvendagi QPP hujayrasi aʼzosi.
Jermaine Fowler (titrlarda körsatilmagan) — Mark Klark, QPP aʼzosi.
4Işlab çiqariş
Suratga oliş 2019-yil 21-oktabrda Ogayo ştatining Klivlend şahrida boşlandi. 2019-yil 25 va 26-noyabrda…
Suratga oliş 2019-yil 21-oktabrda Ogayo ştatining Klivlend şahrida boşlandi. 2019-yil 25 va 26-noyabrda suratga oliş Ogayo ştatining Mansfild şahridagi islohot muassasasida ötkazildi. 42 kundan söng işlab çiqariş 2019-yil 19-dekabrda yakunlandi. Kristan Sprag filmni montaj qilişga 2020-yil yanvarida kirişdi, bu vaqtda Nyu-Yorkdagi köplab studiyalar COVID-19 pandemiyasi sababli yopilgan edi, bu keyinçalik montaj paytida kino guruhi aʼzolarining masofadan işlaşiga olib keldi. 2020-yil iyulda filmning «Judas and the Black Messiah» nomi tasdiqlandi.
5Tanqid va şarhlar
«Judas and the Black Messiah» 4 kunlik dam oliş kunlari davomida 1888 ta kinoteatrda 2,5 million dollar yiğdi…
«Judas and the Black Messiah» 4 kunlik dam oliş kunlari davomida 1888 ta kinoteatrda 2,5 million dollar yiğdi va «Croods 2: A New Age» filmidan keyin kassa böyiça ikkinçi örinni egalladi. Tomoşabinlarning taxminan 61 foizini afroamerikaliklar, 21 foizini yevropoidlar taşkil etdi, erkaklar va ayollar teng taqsimlandi, 75 foizi 25 yoşdan katta edi.
Rotten Tomatoes agregatorining maʼlumotiga köra, 323 tanqidçining 96 foizi filmga ijobiy şarh berdi, örtaça baho 10 ballik şkalada 8,3 ni taşkil etdi. Metacritic 45 ta şarh asosida filmga 100 balldan 86 ballik örtaça ball berdi va film «umumiy eʼtirof» oldi.
6Kadrlar
3
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Иуда и чёрный мессия» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.