Jules and Jim

«Jules et Jim» (fr. Jules et Jim) — fransuz rejissyori Fransua Truffoning uçinçi navbatdagi töliq metrajli filmi (1962). Fransuz yozuvçisi Anri-Per Roşening (1953) şu nomdagi yarim avtobiografik romani asosida suratga olingan.

Jorj Deleru yozgan filmning musiqasi Time jurnali tomonidan kino tarixidagi eng yaxşi önta musiqadan biri deb topildi.

Truffo kino jurnali «Cahiers du cinéma»da tanqidçi bölib işlayotganda, kam tanilgan yozuvçi Anri-Per Roşening romanini eski kitob bozorlarida topdi. Kitob unga yoqib qoldi va u muallif bilan tanişdi. Uning iltimosiga köra, deyarli 80 yoşdagi Roşe kinossenariy va dialoglarni yozişga rozi böldi, ammo suratga oliş boşlanişidan oldin vafot etdi. Rejissyor uning ijodini birinçi satrlardanoq yuqori baholadi. U buni öşa davrdagi sevimli yozuvçilaridan biri Jan Kokto bilan soliştirardi. «Ammo Anri-Per Roşeda men Koktodan ham kuçliroq bölgan yozuvçini kaşf etdim, çunki u nasrda xuddi şu poetik effektga erişardi, lekin ança tejamkor vositalar bilan: eng oddiy, maişiy sözlardan tuzilgan juda qisqa jumlalar orqali. Roşe uslubida tuyğu böşliqdan, yöqlikdan, muallif taşlab yuborgan sözlardan, yaʼni aynan jim qolişdan tuğiladi», — deb keyinçalik Truffo aytgan.

Suratga oliş 1961-yil 10-apreldan 28-iyunga qadar Parijda, Lazurli sohilda va Elzasda ötdi. 1962-yil 23-yanvarda film birinçi marta fransuz tomoşabinlariga taqdim etildi va katta muvaffaqiyat qozonib, Fransuz yangi tölqinining kino tilini özida mujassam etgan haqiqiy ensiklopediya sifatida tarixga kirdi. Truffoning butparasti Jan Renuar ham filmdagi öz nomini titrda körişga qarşi emasligini bildirdi.

Mutaxassislarni kinokameraning harakatçanligi hayratga soldi: operator Raul Kutar uni goh qölida uşlab turadi, goh velosipedga boğlaydi, goh vertolyotga örnatib, uni hayratlanarli aylanişlar qildiradi. Filmning uslubiy yengilligi qahramonlarning öz tuyğularini sinab körişidagi yengillikka öxşaydi. Oltmişinçi yillar yoşlari «Jules et Jim»da erkin muhabbat tarğiboti körişgan, garçi film aslida bunday munosabatlarning yengilligini ifodalaydi.

«Jules et Jim»dan 9 yil ötib Truffo Roşening boşqa romanini — «Ikki inglizqiz va „Kontinent“»ni ekranga olib çiqdi.

Jann Moro — Katrin

Oskar Verner — Jyul

Anri Serr — Jim

Mari Dyubua — Tereza

Anni Nelsen — Lyusi

Sovet kinoşunosi I. I. Lişçinskiy 1970-yillar boşida «Jules et Jim» Truffo ijodidagi eng yaxşi film ekanligini yozgan edi. Film «sönggi erkin odamlar» mavzusiga bağişlangan: «Jyul, Jim va Katrin öz qonunlari va öz axloqi böyiça yaşaydi. Umumqabul qilingan meʼyorlarga köra şubhali yoki noodob bölgan narsa ular uçun şubhasiz va pok. Ular provokatsion harakat qiladi, lekin ularning maqsadi provokatsiya emas, balki ularning tasavvurida tabiiy va erkin bölgan hayotdir».

Godarning «Ayol — ayol» filmida Jann Moro barda paydo böladi va Jan-Pol Belmondo ijro etgan qahramon undan söraydi: «Jyul va Jim qaçon çiqadi?» Bu öşa paytda hali tugallanmagan Truffoning yangi filmiga işoradir.

«Jules et Jim»ning fojiali yakunini «Vanilli osmon» (2001) filmi syujeti takrorlaydi. Filmda boş qahramonning xonasida (uni Tom Kruz ijro etadi) Jann Moroning Katrin rolidagi posteri osilgan.

«Jules et Jim» Stiven Xokingning sevimli filmi bölgan.

1962 — Mar-del-Plata kinofestivali

Eng yaxşi rejissyor — Fransua Truffo

1963 — BAFTA mukofoti

Eng yaxşi film

Eng yaxşi xorijiy aktrisa — Jann Moro