«Kvadrat» (ingl. Kvadrat) —ssenariy muallifi, hamprodyuser va rejissyor Anatoliy Ivanov suratga olgan, 2013-yilda çiqqan hujjatli töliq metrajli film. Film texno disk-jokey kasbining haqiqatini rus diskjokeyi Andrey Puşkaryov misolida örganadi. Road-movi va musiqiy videoklip gibridi sifatida suratga olingan «Kvadrat» tungi klublarning bayramona muhitini körsatibgina qolmay, bu kasbning kamroq maʼlum tomonini ham oçib beradi. Şveytsariya, Fransiya, Vengriya, Ruminiya va Rossiyada suratga olingan film hujjatli kinoning odatiy unsurlarini çetlab ötadi: intervyu yöq, kadr ortidagi tuşuntiruvçi ovoz yöq, faktlar va raqamlar yöq. Ustuvorlik köp jarangdor texno musiqaga beriladi, batafsil talqinni esa tomoşabinga qoldiradi.
Kinosanʼat nuqtai nazaridan «Kvadrat» rang bilan işlaşdagi öziga xos operatorlik, nozik tovuş dizayni, detallarga alohida eʼtibor va anʼanaviy dramatik tuzilmaning yöqligi bilan ajralib turadi. Bularning barçasi juda kiçik byudjetga qaramay erişilgan.
1Rollarda
2Syujet
Diskjokey Andrey Puşkaryov Moskvadagi kvartirasida uyğonadi, vinil plastinkalarini yiğadi va Domodedovo…
Diskjokey Andrey Puşkaryov Moskvadagi kvartirasida uyğonadi, vinil plastinkalarini yiğadi va Domodedovo aeroportiga jönab, u yerdan Surixga uçadi. Yetib borgaç, uni Supermarket klubining promouteri kutib oladi. Puşkaryov mehmonxonada uxlab qolgaç, tunda kutilmaganda iPhone uni uyğotadi. U kiyinib klubdagi işiga boradi. Çiqişini tugatgaç, Jenevaga yöl oluvçi poyezdga ötiradi. Yölda u alp gözalliklariga qaramay, uxlab qoladi.
Qisqa mehmondorçilikdan (döstiga yoki döstasiga — körsatilmaydi) söng u Moskvaga qaytiş samolyotiga ötiradi. Şu tariqa u birinçi «syujet halqasini» yakunlaydi; bu halqa film davomida kiçik özgarişlar bilan takrorlanadi va texno kompozitsiyalardagi musiqiy lupning metaforasi vazifasini bajaradi.
Moskvadagi kvartirasida u Skype orqali букинг böyiça sörovlarga tez javob bergaç, katta vinil plastinkalar töplamini közdan keçiradi va yaqinlaşayotgan çiqişlarga tayyorgarlik köradi. Soqolini oldirgaç, yana yölga çiqadi, bu safar taksida Leningrad vokzaliga boradi va Sankt-Peterburgga yönalgan poyezdga ötiradi.
Sankt-Peterburgga yetib kelib, u döstining kvartirasida kutadi va Beatport internet-dökonining saytida yangi musiqiy asarlarni tinglaydi. Qoronği tuşgaç, tadbir taşkilotçilari bilan BarakobamaBar klubiga boradi va u yerda navbatdagi diskjokey setini ijro etadi. Tong saharda tadbir tugagaç, u döstlari bilan klubdan çiqadi, lekin Sankt-Peterburgning böm-böş hovlilari böylab piyoda yurişga qaror qilib, metro yonida ulardan ajraladi. Bir neça soatdan söng uni Moskvaga qaytiş yöli kutadi.
Moskvaga qaytgaç, syujet halqasini takrorlab, döstlarinikiga mehmonga boradi va çoy ustida kunduzgi hamda tungi tadbirlar örtasidagi katta farq haqida gapiradi, klub sanoatini soğlom turmuş tarziga yaqinlaştiriş uçun kunduzi texno musiqa ijro etiş istagini bildiradi.
Metroda yana bir safardan söng u Moskvadagi MIR klubida çiqiş qiladi, söngra yana Jenevaga uçadi. U yerda filmning boşidagi öşa poyezdga, lekin teskari yönalişda ötiradi va «halqa» böylab Bern orqali Oltenga yöl oladi. Uni kutib olgan promouter Andreyni töğri Terminus klubiga olib boradi, u yerda texnik muammolar çiqişga xalaqit beradi. Teçnics SL-1210 plastinka pleyeri 45 dan 33 aylaniş/daqiqa rejimiga ötişni rad etadi. Keyinroq klubning texnik xodimi tirsagi bilan zvukosnimatelga tegib, ignani plastinkadan yulib oladi. Çarçagan Puşkaryov taksida mehmonxonaga boradi va u yerda noutbukida yana букинг sörovlarini tekşiradi.
Ertalab u Lozannaga yönalgan poyezdga ötiradi, u yerdan TGV bilan Parijga bir marta ötirib boradi. 4 éléments barida çiqişdan söng Puşkaryov gastrol davom ettiradi: Surix orqali tranzit aeroportdan ötib, SWISS reysida Budapeştga uçadi.
Budapeştda uni kutib olganlar Kecelga olib boradi, u yerda Korona klubida katta tomoşabinlar oldida çiqiş qiladi. Qaytiş yölida maşinada uxlab qolgaç, u Budapeştning bayram bezaklari bilan yoritilgan markaziy köçalarini ötkazib yuboradi. Mehmonxonada uning yiğiştiriş va narsalarni qayta joylaştiriş uçun bor-yöği bir neça soati qoladi, söng aeroportga jönaydi va şu bilan syujet halqasining yana bir aylanişini yangilaydi.
U yana Surixga uçadi, u yerda Buxarestga yönalgan reysga ötiradi.
Aeroportdan olib ketilgaç, uni Krayovaga olib borişadi, u yerda Vengriyadagi çiqişlaridan keyin heç qanday dam olmasdan Krypton klubida çiqiş qiladi.
Ertasi kuni u uzoq va sekin yölda, 2012-yil fevralidagi kuçli qor yoğişi tufayli, Ruminiya tarixidagi eng halokatli qor yoğişlaridan biri sababli, Klouj-Napokaga boradi va Midi klubiga yetib keladi. U olqişlovçi tomoşabinlar oldida çiqiş qiladi va tösatdan öşa tumtaygan BMW maşinasida, öşa qorli yöllarda uyğonadi.
Nihoyat u dengiz qirğoğiga yetib keladi, tölqinlarga va botayotgan quyoşga qaraydi va sekin uzoqlaşib, qumda vinil plastinkalar solingan sumkasini qoldiradi.
3Yaratilişi
Byudjet çeklovlari tufayli Anatoliy Ivanov filmda ssenariy muallifi, hamprodyuser, rejissyor, operator,…
Byudjet çeklovlari tufayli Anatoliy Ivanov filmda ssenariy muallifi, hamprodyuser, rejissyor, operator, montajçi va tovuş rejissyori sifatida işladi.
4Tayyorgarlik davri
Anatoliy Ivanov «Kvadrat» ğoyasini 2011-yil fevralida Gonkongdagi xususiy jang sanʼati festivali haqida…
Anatoliy Ivanov «Kvadrat» ğoyasini 2011-yil fevralida Gonkongdagi xususiy jang sanʼati festivali haqida kantonca tilda suratga olingan va montaj qilingan 30 daqiqalik qisqa metrajli film tajribasidan söng şakllantirdi. Şundan keyin u Andrey Puşkaryovga diskjokey ishi haqida haqiqiy hujjatli film suratga olişni taklif qildi; ular rejissyorning Parijdagi kvartirasida uçraşib gaplaşdilar.
Anatoliy Ivanov loyihani xususiy manbalardan moliyalaştiriş uçun Yuriy Risev bilan birgalikda harakat qildi, dastlab byudjet hajmini 5 barobar notöğri hisoblagan edi.
Uning kinoişlab çiqarişga radikal yondaşuvi kiçik byudjetga qaramay, filmni 5 mamlakatda töliq metrajli qilib suratga oliş imkonini berdi; buning asosiy sababi şu ediki, unda iştirok etgan barça kişilar moliyaviy kompensatsiyasiz, köngilli işladilar.
5Suratga oliş joylari
«Kvadrat» faqat mahalliy joylarda suratga…
«Kvadrat» faqat mahalliy joylarda suratga olingan:
Şveytsariya
Surix
Jeneva
Olten
Fransiya
Parij
Marsel
Vengriya
Budapeşt
Kecel
Ruminiya
Buxarest
Krayova
Klouj-Napoka
Rossiya
Moskva
Sankt-Peterburg
Ijevsk
Votkinsk
Stepanovo, Udmurtiya
Şuningdek, SWISS va Izhavia aviakompaniyalarining muntazam reyslarida, SBB CFF FFS, RJD temir yöl yönalişlarida, Jenevaning TPG transportida hamda Sankt-Peterburg va Moskva metrosidagi safarlarda ham suratga olingan.
6Suratga oliş davri
Suratga oliş 2011-yil 27-avgustda boşlanib, 2012-yil 16-iyulda yakunlangan va 55 kun davom etgan (kamera…
Suratga oliş 2011-yil 27-avgustda boşlanib, 2012-yil 16-iyulda yakunlangan va 55 kun davom etgan (kamera işlagan kunlar hisobga olinganda).
Film 1080p HD formatida, ikkita Canon 1D mark IV kamerasi va atigi ikkita Canon foto-obyektivi yordamida suratga olingan.
Suratga oliş guruhi bir kişidan iborat edi. Anatoliy Ivanov video suratga oldi va ovozni yozib oldi, barça kinouskunalarni özi kötarib yurdi. U relsli aravaçalar, kranlar, steadicamlar, ştativlar va maşinalarga mahkamlanadigan vositalarni işlatmadi va «Kvadrat»ni butunlay qölda suratga oldi. Suratga oliş qöşimça yoritişsiz amalga oşirildi.
7Montaj va postprodakşn
Final Cut Pro X dasturida montaj va postprodakşn suratga oliş tugaşi bilanoq boşlandi. Jarayon Jenevada 1 yil…
Final Cut Pro X dasturida montaj va postprodakşn suratga oliş tugaşi bilanoq boşlandi. Jarayon Jenevada 1 yil davom etdi va texnik muammolar bilan murakkablaşdi: suratga olingan materialdagi issiq piksellarni retuş qiliş hamda yetarli bölmagan kompyuter vositalari (bitta 2011-yilgi MacBook Pro va bir juft Sony MDR7506 quloqçin) bilan boğliq muammolar yuzaga keldi.
8Musiqa
Filmda diskjokey Puşkaryov tomonidan ijro etilgan 35 ta trek (kompozitsiya) bor, ular dip-xausdan…
Filmda diskjokey Puşkaryov tomonidan ijro etilgan 35 ta trek (kompozitsiya) bor, ular dip-xausdan dub-texnogaça, minimal-texnodan elektrogaça bölgan turli texno musiqa janrlarini namoyiş etadi:
«Abyss» by Manoo — Deeply Rooted House, 2008
«Direct» by Kris Wadsworth — NRK Sound Division, 2009
«La Grippe (Helly Larson Remix)» by George Soliis — Wasabi, 2011
«Air» by Havantepe — Styrax Leaves, 2007
«Mauna Loa» by Mick Rubin — Musik Gewinnt Freunde, 2009
«Soul Sounds (Freestyle Man Original Dope Remix)» by Sasse — Moodmusic, 2005
«Tammer (David Duriez Remix From Da Vault)» by Phonogenic — 20:20 Vision, 2000
«Track B1» by Slowhouse Two — Slowhouse Recordings, 2008
«Post» by Claro Intelecto — Modern Love, 2011
«Acid Face» by Scott Findley — Iron Box Music, 2003
«Warriors» by Two Armadillos — Secretsundaze Music, 2007
«Grand Theft Vinyl (JV Mix)» by Green Thumb vs JV — So Sound Recordings, 2004
«Tobacco (Alveol Mix)» by Kiano Below Bangkok — Only Good Shit Records, 2011
«When The Dark Calls» by Pop Out and Play — Alola, 2001
«Circular Motion (Vivid)» by Christian Linder — Phono Elements, 2002
«Blacktro (Demo 1)» by Jerome Sydenham and Joe Claussell — UK Promotions, 2007
«Green Man» by Mr. Bizz — Deepindub.org, 2008
«Tahiti» by Ben Rourke — Stuga Musik, 2011
«Willpower» by Joshua Collins — Prolekult, 2002
«Lullaby For Rastko (Herb LF Remix)» by Petkovski — Farside, 2011
«Agape Dub» by Luke Hess — Modelisme Records, 2009
«Glacial Valley» by Makam — Pariter, 2011
«The Time» by Vizar — Jato Unit Analog, 2011
«Libido» by Sean Palm and Charlie Mo — Railyard Recordings, 2008
«Ahck (Jiçael Mackson Remix)» by Minilogue — Wir, 2007
«Altered State (Artificial Remix)» by Jason Vasilas — Tangent Beats, 2004
«Modern Times (Dub Mix)» by Hatikvah — Baalsaal, 2009
«That Day (Loudeast Black Label Remix)» by DJ Grobas — Thraşer Home Recordings, 2004
«The Hills (John Selway Dub)» by Filippo Mancinelli and Allen May — Darkroom Dubs, 2011
«Running Man» by Petar Dundov — Music Man Records, 2007
«Ice» by Monolake — Imbalance Computer Music, 2000
«Lucky Punch» by Peter Dildo — Trackdown Records, 2006
«Live Jam 1» by Rhauder — Polymorph, 2011
«Can U Hear Şapes?» by Pop Out and Play — Alola, 2001
«Be No-One» by Charles Webster — Statra Recordings, 2001
9Qamrab olingan mavzular
Diskjokeyning tungi klubdagi işining körinib turgan qismidan taşqari, «Kvadrat» jamoatçilikka kamroq maʼlum…
Diskjokeyning tungi klubdagi işining körinib turgan qismidan taşqari, «Kvadrat» jamoatçilikka kamroq maʼlum bölgan mavzularni ham örganadi: diskjokeyning çeksiz sayohatlari, çarçoq, uyqu yetişmovçiligi, öz-özini yöq qiliş, absurd, yolğizlik, sanʼatning vazifasi va musiqaçi haqidagi stereotiplar.
10Janr
Anatoliy Ivanov road-movi janrini musiqiy videoklip bilan birlaştirib, şu tariqa deyarli dialoglarsiz,…
Anatoliy Ivanov road-movi janrini musiqiy videoklip bilan birlaştirib, şu tariqa deyarli dialoglarsiz, zamonaviy texno-myuzikl yaratdi. U hujjatli materialni suratga olişda badiiy kino estetikasini ongli ravişda qölladi va hujjatli kinoning klişelarini olib taşladi, toki badiiy va hujjatli janr örtasida uçinçi toifani yaratsin. Boşqaça aytganda, «Kvadrat» — badiiy kino usullaridan, masalan, ekspozitsiya, metafora va ramziylikdan foydalanadigan hujjatli film bölib, ğoyalarni ifodalaş, hissiyotlarni uyğotiş va savollarni yaşirin tarzda qöyiş uçun xizmat qiladi; u hujjatli kinoga xos usullar — bayon qiliş, sahnalaştirilgan intervyular va maʼlumotni oçiq yetkaziş uçun tuşuntiruvçi kadr ortidagi ovozdan foydalanmaydi.
11Reliz
Film sezilarsiz tarzda prokatga çiqarildi: dastlab 2013-yil 17-oktabrda Vimeöda 720p formatida, ingliz,…
Film sezilarsiz tarzda prokatga çiqarildi: dastlab 2013-yil 17-oktabrda Vimeöda 720p formatida, ingliz, fransuz va rus subtitrlari bilan joylandi va jami 53 000 körişga erişdi (2014-yil sentyabr holatiga köra; yuklab olişlar bilan adaştirmaslik kerak). 2K DCP versiyasining kinoteatrdagi premyerasi 2014-yil 18-aprelda Germaniyaning Rostok şahrida bölib ötgan Kommt Zusammen festivalida bölib ötdi.
12Şarhlar
Jamoatçilik va matbuot filmning heç qanday marketing kampaniyasisiz yaşirinça çiqarilişidan hayratda…
Jamoatçilik va matbuot filmning heç qanday marketing kampaniyasisiz yaşirinça çiqarilişidan hayratda qoldi.
Tanqidçilar filmning estetik, atmosferik, musiqiy va meditativ fazilatlarini, uning syujetga realistik yondaşuvini hamda anʼanaviy intervyudan voz keçib, montaj bilan tajriba ötkaziş qarorini ijobiy baholadilar.
Matn: maqola tarjimasi «Квадрат (фильм, 2013)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.