La Notte (Tun; italyança: La notte) — 1961-yilda ekranlarga çiqqan, Miçelangelo Antonioni hammualliflik qilgan va rejissyorlik qilgan italyan drama filmidir. Boş rollarni Marcello Mastroianni, Jeanne Moreau va Monica Vitti ijro etişgan. Milanda suratga olingan uşbu kartina hayotdan hafsalasi pir bölgan yozuvçi (Mastroianni) va uning oiladan köngli qolgan rafiqasining turli davralarda keçgan bir kunlik hayoti haqida hikoya qiladi. Film 11-Berlin xalqaro kinofestivalida boş mukofot „Oltin ayiq“ni qölga kiritdi hamda Antonioniga „Eng yaxşi rejissyor“ nominatsiyasida nufuzli „David di Donatello“ mukofotini taqdim etdi. Uşbu kinokartina rejissyorning „LʼAvventura“ (Sarguzaşt, 1960) filmi bilan boşlanib, „LʼEclisse“ (Tutiliş, 1962) bilan yakunlanadigan maşhur „Insoniy munosabatlar inqirozi trilogiyasi“ning markaziy qismi hisoblanadi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Marcello Mastroianni, Jeanne Moreau, Monica Vitti
Bernhard WickiaktyorRMRosy MazzacuratiaktyorGMGitt MagriniaktyorMPMaria Pia Luziaktyor3Syujeti
Milan şahri. Taniqli yozuvçi Giovanni Pontano rafiqasi Lidia bilan birgalikda oğir kasal bölib yotgan yaqin…
Milan şahri. Taniqli yozuvçi Giovanni Pontano rafiqasi Lidia bilan birgalikda oğir kasal bölib yotgan yaqin dösti Tommaso Garanini yöqlaş uçun şifoxonaga boradi. Şifoxonada Tommaso Giovannining yaqinda naşr etilgan yangi kitobini maqtab, unga tasalli beradi. Biroq qadrdon döstining daxşatli azob çekayotganini körişga bardoş bera olmagan Lidia ruhiy ezilib, palatadan taşqariga çiqib ketadi. Giovanni esa döstining yonida qoladi, u xonadan çiqayotgan pallada ruhiy xastalikka çalingan yoş ayol uni öziga rom etişga (vasvasaga solişga) urunadi, ammo vaqtida yetib kelgan hamşiralar bu holatni zudlik bilan töxtatişadi. Şifoxona hovlisida öksib yiğlayotgan Lidiani körgan Giovanni unga heç qanday dalda bermaydi, yupatmaydi. Ular maşinada qaytayotganda, Giovanni xotiniga içkarida sodir bölgan öşa yoqimsiz voqeani aytib beradi va Lidianing bunga mutlaqo befarq munosabatda bölganidan hayron qoladi.
Yangi kitobning taqdimot marosimida Giovanni muxlislariga imzo çekiş bilan band böladi, Lidia esa erining bu muvaffaqiyatini çetdan ğamgin kuzatadi, söng u yerdan ham çiqib ketib, kimsasiz Milan köçalarini yolğiz kezadi. U tasodifan yoşlik yillarida Giovanni bilan birga baxtli yaşagan eski mahallasiga yetib boradi. Yöl yölakay köçada muştlaşayotgan uruşqoq yigitlarni töxtatişga urinadi, dalada odamlarni öyinçoq raketalar uçirilayotganini çetdan ğamgin kuzatadi va özini yolğiz his etib, eriga qönğiroq qiladi. Keçasi er xotin haşamatli tungi klubda ötirişadi. Lidia unga aytadigan juda muhim gapi borligini, biroq buni hozir oşkor qilmasligini bildiradi, şundan söng ular boy tadbirkor Jerardning villasida ötkazilayotgan uluğvor keçaga yöl olişadi.
Ziyofatda Giovanni yuqori tabaqa vakillari bilan suhbatga kirişadi, Lidia esa zerikib, uyni yolğiz aylanib yuradi. Şu jarayonda Giovanni uy egasining yoş va gözal qizi Valentina bilan tanişadi hamda u bilan kompakt oyna (kosmetik oyna) orqali ğalati öyin öynab, suhbatlaşadi. Aynan öşa pallada Lidia şifoxonaga qönğiroq qiladi va dösti Tommasoning vafot etganini eşitib, dardi içiga siğmay qattiq eziladi. Köp ötmay, u yuqori qavatdan turib erining pastda Valentinani ehtiros bilan öpayotganini kuzatadi. Jerardni Giovanniga öz kompaniyasida yuqori maoşli lavozim taklif etadi lekin Giovanni bu taklifga aniq javob bermaydi. Tösatdan boşlangan kuçli yomğir yoğişni boşlaydi va mehmonlar uy içkarisiga kiradi. Ruhiy tuşkunlikdagi Lidia suziş havzasiga sakraş uçun möljallangan taxtadan özini taşlamoqçi bölganida, Roberto ismli yigit uni töxtatib, öz maşinasiga mindirib olib ketadi. Valentina esa Giovanniga özining şaxsiy yozuvlarini körsatib, söng ularni darhol öçirib taşlaydi, buni körgan Giovanni barça ijodkorlarda uçraydigan, biroq hozir uning butun hayotini barbod qilayotgan jiddiy ruhiy „inqiroz“ haqida gapiradi.
Tong otganda, Giovanni va Lidia villaning keng golf maydoni böylab piyoda yurib ketişadi. Lidia eriga dösti Tommasoning ölimini maʼlum qiladi va bir paytlar Tommaso uni qattiq sevganini, biroq u baribir Giovannini yaxşi körgani sababli uni tanlaganini şirin xotira sifatida eslaydi. Endi esa u Giovannining qalbidagi muhabbat söngani sababli yaşaşga bölgan iştiyoqi butkul sönganini alam bilan eʼtirof etadi. Giovanni özlarining nikohi butkul barbod bölganini iç-içidan his qilsada, xotinini hamon sevişini qayta-qayta takrorlaydi. Şunda Lidia unga nikoh qurişlaridan oldin erining öziga yozgan sevgi xatini öqib beradi. Tuyğulari qözğalgan Giovanni uni quçoqlab öpişga harakat qiladi, Lidia esa qarşilik körsatib, ular endi bir-birini mutlaqo sevmasligini qatʼiy taʼkidlaydi. Şunga qaramasdan, Giovanni uni golf maydonidagi çuqurlik içida mahkam bağriga bosib, öpişda va erkalaşda davom etadi. Film er xotinning mana şu umidsiz va arosatdagi holati bilan öz nihoyasiga yetadi
4Işlab çiqariş
Film „Nepi Film“, „Sofitedip“ va „Silver Film“ kinokompaniyalari hamkorligida suratga olingan bölib, unga…

Film „Nepi Film“, „Sofitedip“ va „Silver Film“ kinokompaniyalari hamkorligida suratga olingan bölib, unga Emanuele Cassuto prodyuserlik qilgan. Ssenariyni Miçelangelo Antonioni, Ennio Flaiano va Tonino Guerra birgalikda yozgan. Uşbu kartina odatdagi hikoya uslubidan voz keçib, tomoşabinga voqealarni emas, köproq sahna muhiti va içki his tuyğularni yetkazişga harakat qiladi.
Film maxsus pavilyonlarda emas, balki bevosita Milan köçalarida va real binolarda suratga olingan. Masalan, şifoxona sahnalari Lanzone köçasidagi (Via Lanzone) 4-uyda, Giovanni va Lidianing xonadoni bilan boğliq kadrlar Gustavo Fara köçasidagi (Via Gustavo Fara) 20-uyda, Gherardini villasi sahnalari esa „Barlassina Country Club“ klubida tasvirlangan. Şuningdek, Lombardiya viloyatidagi Sesto San Giovanni şahrida ham suratga oliş işlari olib borilgan. Filmda Roberto rolini ijro etgan Giorgio Negro professional aktyor bölmagan, u aslida rimlik köz jarrohi Gaetano „Tanino“ edi. Film uçun musiqani bastakor Giorgio Gaslini yozgan.
Film 1960-yilda Italiyada ilk bor körib çiqilganida, Italiya Madaniy meros vazirligi qoşidagi Filmlarni tekşiriş (senzuradan ötkaziş) qömitasi unga 16 yoşga tölmagan şaxslarga köriş taqiqlangan (VM16) reytingini bergan hamda törtta sahna yuzasidan özgartiriş kiritişni talab qilgan. Uşbu tavsiyalarga köra: şifoxonada Mastroianni va yoş ayol örtasidagi sahnani aynan öpiş boşlangan joyida kesib taşlaş, Moreauning yalanğoç kökragi körinadigan kiyiniş xonasidagi tasvirlarni olib taşlaş, boğda ketayotgan ikki ayoldan birining oğzidan çiqqan „fohişa“ sözini öçiriş hamda yakuniy sahnadagi quçoqlaşuv kadrlari örniga faqat atrof muhit manzarasini körsatiş belgilangan edi. Filmni namoyiş etiş huquqini beruvçi 33395-sonli uşbu rasmiy ruxsatnoma 1960-yil 2-noyabrda vazir Renzo Helfer tomonidan imzolangan.
Film 1961-yil 24-yanvarda Italiyada, 24-fevralda esa Fransiyada katta ekranlarga çiqdi. Italiya kinoteatrlaridagi ilk namoyişlarining özidayoq kartina 470 million lira ($752 000) miqdorida kassa yiğimi (daromad) keltirdi. Film 1961-yilda Berlin xalqaro kinofestivalida boş mukofot „Oltin ayiq“ni, Antonioni esa „David di Donatello“ mukofotini qölga kiritdi. 1962-yilda film ijodkorlari Italiyaning nufuzli „Nastro dʼArgento“ (Kumuş lenta) mukofotiga ham loyiq körildi, unda Antonioni „Eng yaxşi rejissyor“, Monica Vitti „Eng yaxşi ikkinçi darajali aktrisa“, Giorgio Gaslini esa „Eng yaxşi musiqa“ nominatsiyalarida ğolib bölişdi. Şuningdek, aktrisa Jeanne Moreau Finlandiyaning „Jussi“ mukofotini „Eng yaxşi xorijiy aktrisa“ nominatsiyasida qölga kiritdi. Kinokartina 34-Oscar mukofotining „Eng yaxşi xorijiy film“ nominatsiyasi uçun Italiya nomidan rasman taqdim etilgan bölsada, yakuniy nomzodlar röyxatiga (short listga) kiritilmadi. Kinorejissyor Stanley Kubrick uşbu kartinani özining barça davrlardagi eng yaxşi körgan 10 ta filmidan biri deb atagan. Britaniya kino instituti (BFI)ning „Sight & Sound“ jurnali tomonidan ötkazilgan nufuzli sörovnomada film 12 ta ovoz töplab, barça davrlarning eng buyuk filmlari röyxatida 52-örinni egalladi.
5Kadrlar
5
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDBMatn: maqola «La Notte (film)» — Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.