Lady Bird

Lady Bird (ingl. Lady Bird) — amerikalik komediya-drama filmi, rejissyor va ssenariy muallifi Greta Gerviğ tomonidan suratga olingan, 2017-yilda ekranlarga çiqqan. Boş rollarni Saoirse Ronan, Laurie Metcalf, Tracy Letts, Lucas Hedges va Timothée Chalamet ijro etgan. Filmning jahon premyerasi 2017-yil 1-sentabrda Telluride xalqaro kinofestivalida bölib ötgan. Amerika prokatiga film 2017-yil 3-noyabrda A24 kompaniyasi tomonidan çiqarilgan. Filmning Rossiyada çeklangan prokatga çiqişi 2018-yil 3-martda bölgan, keng prokat esa 2018-yil 15-martda boşlangan.

Film ikkita «Oltin globus» mukofotiga sazovor bölgan: «Eng yaxşi film — komediya yoki myuzikl» va «Eng yaxşi aktrisa — komediya yoki myuzikl» (Saoirse Ronan) nominatsiyalarida. Şuningdek, u «Eng yaxşi yordamçi aktrisa» (Laurie Metcalf) va «Eng yaxşi ssenariy» (Greta Gerviğ) nominatsiyalarida ikkita nominatsiyaga ega bölgan.

90-marta topşirilgan «Oskar» mukofoti marosimida film beş nominatsiyada körsatilgan: «Eng yaxşi film», «Eng yaxşi rejissyor» (Greta Gerviğ), «Eng yaxşi aktrisa» (Saoirse Ronan), «Eng yaxşi yordamçi aktrisa» (Laurie Metcalf) va «Eng yaxşi asl ssenariy» (Greta Gerviğ).

Kartina Britaniya akademiyasining BAFTA mukofotlarida uçta nominatsiyaga tanlangan: «Eng yaxşi aktrisa» (Saoirse Ronan), «Eng yaxşi yordamçi aktrisa» (Laurie Metcalf) va «Eng yaxşi asl ssenariy», şuningdek, Amerika kino aktyorlari gildiyasining uçta mukofotiga: «Eng yaxşi aktrisa» (Saoirse Ronan), «Eng yaxşi yordamçi aktrisa» (Laurie Metcalf) va «Töliq metrajli filmda eng yaxşi aktyorlar ansambli».

Boş qahramonning laqabi, filmga nom bergan — Xonim Qizilquş — «Ona Guska taniştiruvi» Ladybird Ladybird dan olingan.

Gerviğ ssenariy ustida bir neça yil işladi. Bir payt uning sahifalar soni 350 dan oşib ketdi, film esa «Onalar va qizlar» degan işçi nom bilan yuritilgan. 2015-yilda Gerviğ va uning jamoasi IAC Films kompaniyasidan moliyaviy mablağ oldi; bu kompaniya Scott Rudin Productions bilan birgalikda kartinani prodyuserlik qildi. Gerviğning menejeri Evelin ÖNill ham filmning prodyuseri sifatida iştirok etdi.

Gerviğ filmni yarim avtobiografik deb taʼriflagan, ammo şu bilan birga «bu filmda sodir bölgan voqealarning heç biri uning hayotida bölmagan, lekin unda u biladigan haqiqatning yadrosi bor», deb taʼkidlagan. Aktyorlar va suratga oliş guruhini tayyorlaş uçun Gerviğ ularga özining maktab albomlari, fotosuratlari, jurnallari va Joan Didion asarlarini berdi, şuningdek, ularni öz tuğilgan şahri böylab sayohatga olib bordi. U operator Sem Levига film «xotira»ga öxşaşini istaşini va «„Tört yuz zarba“ va „Ösmirlik“ uslubida, lekin boş rolda ayol bölgan film yaratişga intilganini» aytdi. Bu Gerviğ yakka özi suratga olgan birinçi film; 2008-yilda u «Keçalar va dam oliş kunlari» filmida Jo Svanberg bilan birga hammuallif-rejissyor bölgan.

2015-yil sentabrda Gerviğ Torontodagi xalqaro kinofestivalda Saoirse Ronan bilan uçraşdi; ular mos ravişda «Meggining rejasi» va «Bruklin» filmlarini namoyiş etişgan. Ular mehmonxona xonasida ssenariyni közdan keçirişdi; öqiş jarayonida Gerviğ Ronan boş rol uçun töğri tanlov ekanini tuşundi. 2016-yil yanvarda Ronan filmga rasman qöşildi. Gerviğ Lucas Hedges bilan uçraşib, unga erkak rollari orasidan özi tanlaşni taklif qildi. U Kayl rolida işonçli körinmasligini, şuningdek, Denni unga yaqinroq ekanini hisobga olib, Dennini tanladi. Laurie Metcalf teatrdagi çiqişini körganidan keyin filmga qöşildi. Tracy Letts, Timothée Chalamet, Beanie Feldstein, John Karna va Jordan Rodrigues 2016-yil sentabrda aktyorlar tarkibiga qöşildilar.

Filmni suratga oliş 2016-yil martda boşlanişi kerak edi, ammo Ronan Artur Millerning «Oğir sinov» spektaklida band bölgani uçun avgustgaça keçiktirildi. Suratga oliş 2016-yil 30-avgustda Kaliforniyaning Sakramento şahrida boşlandi. Filmning alohida sahnalari Los-Anjeles va Nyu-Yorkda ham suratga olingan. Gerviğ filmni «Super-16» kinoplyonkasiga olişni xohlagan, ammo byudjet mablağlari çeklangani sababli Arri Alexa Mini kamerasini tanlagan. Filmning yakuniy versiyasida raqamli şovqin bor, u film fotosuratga öxşab körinişi uçun yaratilgan.

Ronan rol uçun soçlarini qizil rangga böyadi va akne doğlarini yaşiriş uçun makiyaj işlatmadi; uning fikriça, film «ösmirning yuzi haqiqatda ösmirning yuziga öxşab körinişi uçun yaxşi imkoniyat» edi. Gerviğ Rebekka Millerʼdan örgangan usulni qöllab, suratga oliş maydonçasiga boşqalardan bir soat oldin kelar, jamoaga kunning qanday ötişini oldindan tuşuntirardi. U şuningdek, Noah Baumbaçʼdan olingan ğoya bilan suratga oliş maydonçasida smartfonlardan foydalanişni taqiqlagan.

2017-yil iyulda A24 kompaniyasi filmning tarqatiş huquqlarini sotib oldi. Kartinaning jahon premyerasi 2017-yil 1-sentabrda Telluride xalqaro kinofestivalida bölib ötdi. U şuningdek, 2017-yil 8-sentabrda Toronto xalqaro kinofestivalida va 2017-yil 8-oktabrda Nyu-York kinofestivalida namoyiş etildi. Xalqaro prokat huquqlarini Focus Features kompaniyasi oldi. Filmning AQŞ kinoteatrlarida premyerasi 2017-yil 3-noyabrda bölib ötdi, 2018-yil 16-fevralda Buyuk Britaniyada, 2018-yil 23-fevralda Irlandiyada, şuningdek, 2018-yil 15-martda Rossiyada.

«Lady Bird» AQŞ va Kanadada 49 mln dollar, boşqa mamlakatlarda 30 mln dollar yiğdi. Umumjahon kassa daromadi 10 mln dollarlik byudjetda 79 mln dollarga yetdi. U A24 studiyasining AQŞdagi prokatida eng daromadli film böldi va uşbu körsatkiç böyiça şu prodyuser kompaniyaning oldingi hiti «Oy nuri» (2016) filmidan, 27,8 mln dollar yiğganidan oşib ketdi.

Film kinotanqidçilar tomonidan eʼtirof etildi. Rotten Tomatoes saytida film 375 ta şarhga asoslangan 99 % reytingga ega, örtaça bahosi 10 balldan 8,75. Metacritic saytida film 50 ta tanqidçi şarhiga asoslangan 100 balldan 94 bahoga ega, bu «umumiy eʼtirof» maqomiga mos keladi.