«Yaxşi yöl» (sigança Latço drom, 1993) — yarim hujjatli, lirik-falsafiy film. Uni fransuz rejissyori Toni Gatlif sigan xalqining dunyo böylab tarqalişi, sigan xalqining rang-barangligi, sigan xalqining dardlari va quvonçlariga bağişlagan.
Film Hindistondagi, siganlarga qarindoş va şunga öxşaş turmuş tarzi hamda kasbi bölgan xalq — banjarlarni körsatişdan boşlanadi. Ular siganlar ajdodlari yaşagan joyda, Rajastxonda yaşaydi va siganlarni ramziy ravişda ifodalaydi. Söng Misr, Turkiya, Ruminiya, Vengriya, Slovakiya, Fransiya va Ispaniya siganlari körsatiladi. Filmning deyarli butun davomida uşbu mintaqalarga xos qöşiqlar va raqslar ijro etiladi. Filmning ruminiyalik epizodida Kležandan kelgan sigan lautarlari — Taraf de Haïdouks suratga olingan.
Sigan xalqining dardlariga ikkita sahna bağişlangan: birinçisida ruminiyalik siganlar qöşni ruminlarning yer böylab yurişni taqiqlaşi tufayli, ölim xavfi ostida daraxtda yaşaydi; ikkinçisida esa slovakiyalik sigan ayoli Kali Traş davrida Ausçwitzda halok bölgan erkak haqidagi qöşiqni ijro etadi.
Tony Gatlifrejissyor2Slovakiyalik sigan ayolining qöşiği
Bu qöşiqni oddiy sigan ayoli Ružena Danielová yozgan. Uning eri Martin Daniel 1943-yil 12-sentabrda…
Bu qöşiqni oddiy sigan ayoli Ružena Danielová yozgan. Uning eri Martin Daniel 1943-yil 12-sentabrda Ausçwitzda vafot etgan. Bu Kali Traş (sigan genotsidi) haqidagi kam sonli maʼlum folklor guvohliklaridan biridir. Filmda qöşiqni Margita Makulová ijro etadi.
3Mukofotlar
1993-yilgi Kann kinofestivalining «Maxsus nigoh» dasturi…
1993-yilgi Kann kinofestivalining «Maxsus nigoh» dasturi mukofoti
Amerika Qöşma Ştatlari Milliy kinotanqidçilar jamiyatining avangard va eksperimental kinematografdagi alohida xizmatlari uçun mukofoti. Taqdimot matni: «Latço Drom eksperimental filmi uçun — rang-barang sigan myuzikli, unda hujjatli kino bilan badiiy kino ustalik bilan aralaştirilgan, uç qitʼani, sakkiz mamlakatni va taxminan ön asrni qamrab oladi — keng ekranda va stereo ovozda».
Montreal jahon kinofestivalining «Amerika grand-prisi» — «Les Princes» va «Gadjo Dilo» filmlari bilan birga Toni Gatlifning «sigan» trilogiyasi uçun.
4Kadrlar
1
1 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Добрый путь» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.