L'Avventura

Tomoşabin uçun haqiqiy «sarguzaşt» Annaning ğoyib bölişi emas, balki qahramonlarning maʼnoli munosabatlar va hissiy aloqalar örnatişga qilgan muvaffaqiyatsiz urinişlaridir. Çuqur rakurslar va puxta qurilgan mizanssenalar yordamida rejissyor kinematograf tilini inqilobiy tarzda yangilaydi. Boş qahramonlarning ekzistensial böşliqi, bir-biridan umidsiz begonaligi esa voqea joylaşgan odamsiz manzaralar bilan uyğun keladi.

«LʼAvventura» 1960-yillar boşidagi Yevropa mualliflik kinosining asosiy poydevoriga aylangan bir neça filmdan biridir. Umberto Eko hali «Oçiq asar» (1962) kitobida taʼkidlaganidek, rejissyor sabab-natija aloqalari va syujet rivojining mantiqini qahramonlar psixologigasini örganiş uçun qurbon qiladi. Tomoşabinda film davomida paydo böladigan «u heç qayerga olib bormayapti», «u har lahzada tasodifiy epizodlar töplamiga aylanib ketişi mumkin» degan şubha qahramonlarning hayot mazmuni haqidagi hissiy, axloqiy va ekzistensial şubhalariga öxşaydi. Adabiyotda taʼkidlanişiça,

Antonioni Aristotelning «boşlaniş-çöqqi-yeçim» tamoyilini buzdi; energiya yöqolmaydi, balki özgaradi, degan fizika qonunini ham buzdi. Ha, yöqoldi: Anna ğoyib böldi va topilmadi, qidirayotganlarini esa unutişdi.

Martin Scorsese Annaning ğoyib bölişini 1960 yildagi boşqa bir kartina — Hitçcockning «Psycho» filmining örtasida boş qahramonning öldirilişi bilan soliştiradi. Farq şundaki, Antonioni uning bilan nima sodir bölganini tuşuntirmaydi. Hayotda bölgani kabi, uning qahramonlari bir voqeani unutib, boşqasiga butunlay şönğiydi: «Ular hayot böylab bir impulsdan ikkinçisiga suzib boradi, ular boşidan keçirayotgan barça narsa şunçaki bahona bölib qoladi: qidiruv — yaqinlaşiş bahonasi; yaqinlaşiş — yana bir bahona, ular hayotini şakllantiradigan va unga qandaydir maʼno bağişlaydigan narsa».

Fransuz yozuvçisi va ssenariyçisi Alain Robbe-Grillet sözlariga köra, Annaning ğoyib bölganidan keyingi köplab sahnalar şunday suratga olinganki, göyo qahramonlarni kimdir kuzatayotgandek tuyuladi va bu Anna bölişi mumkinligi haqida taassurot qoldirişi mumkin. Biroq u Antonionidan buni nazarda tutganmi, deb söraganida, Antonioni javob bergan: «Albatta yöq, çunki öşa paytga kelib biz jasadni topiş sahnasini allaqaçon suratga olgan edik» (fr. Sûrement pas, puisquʼà ce moment-là on avait déjà tourné la scène où lʼon retrouve le corps). Biroq Anna jasadini topiş sahnasi filmga kiritilmagan.