«Qizil doira» (fr. Le Cercle Rouge) — 1970-yilda prokatga çiqqan, rejissyor Jan-Pyer Melvil suratga olgan kriminal triller. Rejissyor öz uslubini minimalistik aniqlikka qadar sayqallaydi (kam söz, befarq qotilliklar namoyişi).
Filmga epigraf sifatida quyidagi sözlar keltirilgan: «Siddhartha Gautama, Buddha, qizil bör parçasi bilan doira çizib dedi: „Agar odamlar, hatto bir-birini tanimasalar ham, bir kun uçraşişi taqdirda yozilgan bölsa, ularga nima bölmasin, yöllari qançalik ajraşmasin, belgilangan kunda ular albatta qizil doirada töqnaşadi“». Buddaga nisbat berilgan bu sözlarni Melvil özi öylab topgan. Film suratga oliş 1970-yil yanvardan aprelgaça davom etgan: Parijda va uning atrofida, Şalon-sur-Sonda, Marselda, şuningdek, yanvardan aprelgaça Bulon kinostudiyasida. Rejissyorning aytişiça, bu film u suratga olgan barça filmlar içida eng qiyini bölgan, çunki u «syujet burilişlarini özi yozgan va öziga heç qanday yengillik bermagan». Ish jarayonida u öziga işning qiyin bölişini, lekin töxtamasligini, çunki rejani aynan öylagandek suratga oliş vazifasini öziga qöyganini takrorlab turgan. Premyera 1970-yil 20-oktabrda Parijda bölib ötgan.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Alain Delon, Gian Maria Volonte, Yves Montand
3Syujet
Melvilning «Delon triloziyasi»ning barça qismlari kabi bu filmga ham epigraf qöyilgan: «Hatto bir-birini…
Melvilning «Delon triloziyasi»ning barça qismlari kabi bu filmga ham epigraf qöyilgan: «Hatto bir-birini tanimaydigan odamlar bir kun uçraşişi taqdirda yozilgan bölsa, ularning har biriga nima bölmasin, ular yöllarini turliça davom ettiradilar. Lekin belgilangan kunda baribir qizil doirada uçraşadilar».
Marseldagi qamoqxonada beş yil ötirgandan söng Kore muddatidan oldin ozod etiladi — qamoqxona boşliği unga «ish» taklif qiladi. Şu paytda Marsel–Parij tungi poyezdida komissar Mattei kuzatib borayotgan jinoyatçi Fogel poyezd derazasidan sakrab qoçadi. Fogel uçun ov boşlanadi, u Parijga yöl olgan Korening maşinasi bagajnigiga yaşirinib oladi. Kore Fogelga taqibdan qutulişga yordam beradi va uni öz şerigi qiladi. Döstlar Korening Parijdagi kvartirasida joylaşadilar, lekin qamoqxona boşliğining körsatmasi böyiça — zargarlik dökonini talon-taroj qiliş uçun ularga yana bir kişi kerak. Uçinçi bölib «oq isitma»gaça içkilikka berilib ketgan, bir vaqtlar politsiya öqotar poygasi çempioni bölgan sobiq politsiyaçi Jansen rozi böladi. Vaʼda qilingan ish uni ilhomlantirgaç, Jansen özini qölga oladi va snayperlik mahoratini tiklaş uçun maşğulotlarni qayta boşlaydi. Jinoyatçilarga zargarlik dökonining murakkab signalizatsiya tizimini aniq öqqa tutib zararsizlantiriş uçun snayper kerak. Oradan köp ötmay Jansen yangi hamkorlariga mahoratining tiklanganini körsatadi — va nihoyat hammasi muvaffaqiyatli amalga oşirişga tayyor böladi. Politsiya Fogelni topişga urinişdan töxtamaydi, Mattei esa tungi klub egasi Santiga murojaat qiladi. Talon-taroj muvaffaqiyatli ötadi. Mattei talonçilarni tuzoqqa ilintiradi. Otişmada ular halok böladi. Mattei halok bölgan Jansenda özining sobiq hamkasbini tanib oladi.
4Rollarda
Ален Делон —…
Ален Делон — Kore
Burvil — komissar Mattei
Jan Mariya Volonte — Fogel
Iv Monatn — Jansen
Fransua Perye — Santi
Robер Favar — Mauboussin dökonining sotuvçisi
Andre Ekyan — Riko
5Kadrlar
6
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDB
6 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Красный круг» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.