«Letter from an Unknown Woman» (ingliz tilida «Letter from an Unknown Woman») — nemis rejissyori Maks Ofyuls Amerikadagi «Rampart» kinostudiyasida 1948-yilda suratga olgan romantik melodrama. U Stefan Zweigning (nemisça «Brief Einer Unbekannten») şu nomli novellasi asosida yaratilgan.
Bu rejissyor Amerikada suratga olgan beşta töliq metrajli filmning uçinçisi. Film rejissyor emigratsiyadan vatani Germaniyaga qaytişga qaror qilişidan ikki yil oldin suratga olingan. Filmning premyerasi AQŞda 1948-yil 28-aprelda bölib ötgan.
«Letter from an Unknown Woman» filmi yuksak madaniy-tarixiy va estetik ahamiyatga ega asar sifatida 1992-yilda AQŞ Kongress kutubxonasida saqlanadigan milliy film reestriga kiritilgan.
1Rollarda
Joan Fontaine, Louis Jourdan, Erskine Sanford
2Syujet
Voqea 1900-yillarning boşida Venada röy beradi. Stefan Brand özidan ança kuçliroq raqib bilan duelga çiqişni…
Voqea 1900-yillarning boşida Venada röy beradi. Stefan Brand özidan ança kuçliroq raqib bilan duelga çiqişni istamay, tong otmasdan kvartirasidan sezdirmay çiqib ketmoqçi böladi.
Yiğilib qolgan poçtani mexanik ravişda varaqlayotganda u Yaxşi Umid kasalxonasining rasmiy muhri bosilgan xatga közi tuşadi. Birinçi satrlarni öqigaç, u öqişdan töxtay olmaydi. Ziç yozilgan varaqlarda Liza Berndli ismli ayolning eʼtirofi bor edi. Bu ayol butun umri davomida uni sevib kelgan edi.
Hali maktab öquvçisi bölganida Liza qöşni xonadonga joylaşgan Stefanni birinçi marta körgan. Yoş musiqaçi soatlab pianino çalar, Liza esa u faqat unung özi uçun çalayotganini tasavvur qilardi. Köp ötmay qizning onasi yangi tanişi — harbiy tikuvçi janob Kastnerni uçratadi. Kastner taklif kiritib, oilani garnizoni joylaşgan Linsga olib ketadi.
Linsda Lizaga mahalliy polkovnikning jiyani, leytenant fon Kaltneggar köz qöyadi va ota-onasi ularning töyini sabrsizlik bilan kutadi. Kutilmaganda Liza özini maʼlum majburiyatlar boğlanganligini aytadi va umumiy hafsalasi pir bölişiga qaramay, nomzodlik bilan xayrlaşadi. Ota-onasi bilan birga yaşaşni istamagan qiz Venaga köçib ötadi va fraū Spitserning ateliyesida model bölib işga joylaşadi.
Stefan qayerdan topilişini bilgan Liza «tasodifiy» uçraşuvni uyuştiradi. Bu uçraşuv boşlanayotgan romanning muvaffaqiyatli muqaddimasiga aylanadi. Stefan uçun bu ijodining eng yuksak davri edi. Uning nomi eng iqtidorli yoş musiqaçilar qatorida tilga olinadi, gazetalar uni ikkinçi Motsart deb yozadi. Unga gastrol takliflari kelaveradi. Stefan Milanga boradi va yangi taassurotlar girdobida Lizani unutib qöyadi. Qaytib kelgaç esa uçraşuvlarni davom ettirmaydi.
Lizaning farzandi tuğiladi, lekin u opa-singil hamşiraning qatʼiy talablariga qaramay, bolaning otasi kimligini aytişdan boş tortadi. Bolaga Stefan deb ism qöyadi va uni yolğiz özi tarbiyalaydi. Faqat töqqiz yil ötgaç Liza yuqori lavozimli amaldor, baron Iohann Stauffer bilan turmuş qurişga rozi böladi. Uning hayotida tinçlik va osoyiştalik paydo bölgandek edi. Eri ögay öğliga mehribon bölib, xotinini chin dildan sevardi. Ammo operada Stefan bilan tasodifan uçraşgaç, Liza uni heç qaçon unutmaganini anglaydi.
Stefan katta musiqaçi bölmadi. U dunyoviy hayot keçirar, döstlar davrasini yaxşi körar va isteʼdodini ötmişda qoldirgan edi. Lizani uçratganida u uni tanimadi, xuddi bir vaqtlar unga qöşni qiz ekanini tanimagani kabi. Uning qiziqişlari asosan özi atrofida aylanardi. Lizaning yangi kuç bilan uyğongan hissi yaraланди, u qanday yöl tutişni bilmay qoldi.
Taqdirning şafqatsiz tasodifi bilan kiçkina Stefan tif bilan kasallanadi va qisqa muddat kasalxonada yotib vafot etadi. Bolasining yonidan bir qadam ham ketmagan Liza köp ötmay özining ham davolab bölmas kasallikka çalinganini bilib oladi.
Öqib tugatilgan xatning oxirgi sahifasida kasalxonaning muhri bor edi, u Lizaning vafoti haqida xabar berardi. Tun sezilmay ötib ketdi. Stefan derazadan qarab, bugungi raqibining sekundantlarini kördi. Uy taşqarisiga çiqib, yetib kelgan ekipajga ötirdi va ikkilanmasdan belgilangan duel joyiga jönadi.
3Rollarda
Joan Fontaine — Liza…
Joan Fontaine — Liza Brendli
Louis Jourdan — Stefan Brand
Carol York — Mariya
Art Smith — Jon, Stefanning xizmatkori
John Good — Leopold fon Kaltneggar
Marcel Journet — Iohann Stauffer
Mady Çristians — fraū Brendli
Erskine Sanford — Porter
Howard Freeman — janob Kastner
Otto Waldis — konsyerj
Sonja Bryden — fraū Spitser
John Elliott — gul sotuvçi (titrlarda körsatilmagan)
4Tahlil
«Letter from an Unknown Woman» uruş vayron qilgan Yevropa dahşatlariga qarşi, XIX asr oxiridagi «gözal…

«Letter from an Unknown Woman» uruş vayron qilgan Yevropa dahşatlariga qarşi, XIX asr oxiridagi «gözal davr»ning osoyişta, idilli hayotini tasvirlagan uruşdan keyingi filmlar qatoriga kiradi. Hikoya halqasimon tuzilgan bölib, kamera asosiy qahramonlar atrofida doimo aylanadi, bu esa ularning ahvoli çiqiş yölsiz ekanini eslatadi. Har safar kadrga tuşadigan spiral zinapoya Brand xonadoniga olib boradi va ularning bir-biriga qarab yölidagi öramalarni hissiy ravişda körsatadi.
Ehtimol, bu Gollivudda suratga olingan eng «gollivudsiz» film. Ofyuls talqinida bu — abadiy ötib ketgan Yevropaning, pansionlar, harbiy şaharçalar va attraksionlar boğlarining tuşi. Baxtsiz qahramonlar, baxtsiz qitʼa. Kamera zinapoya poğonalari böylab harakatlanadi, Vena köçalarining soyasiga şönğiydi, qahramonlarning yuzlariga mehr va hamdardlik bilan qaraydi, hatto arzimas Brandga ham — u ham öşa yöqolib ketgan Yevropaning bir qismi bölgani uçunгina bölsa-da, açinişga loyiq.
5Kadrlar
5
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Письмо незнакомки (фильм, 1948)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.