Lolita

1947-yilda 37 yoşli yevropalik fransuz tili professori Humbert Humbert (Jeremy Irons), 14 yoşida sevgilisini yöqotib şok holatiga tuşgan (tengdoşi bölib, u tifdan vafot etgan), Yangi Angliyaga köçib keladi. U Charlotte Haze (Melanie Griffith) ismli bevaning uyida xona ijaraga oladi. Bevaning 14 yoşli qizi Lolita (Dominique Swain) ham şu uyda yaşaydi. Humbertda qizga nisbatan his-tuyğular paydo böladi, lekin u voyaga yetmaganlar bilan jinsiy aloqa taqiqini buzişdan qörqadi. Lolita (töliq ismi Dolores) Humbert bilan erkalanadi, lekin unga onasining uni sevib qolganini aytadi.

Köp ötmay bu tasdiqlanadi: Charlotte Humbertga xat yozib, yoki unga uylanişini, yoki uning uyini tark etişini talab qiladi. Humbert rozi bölişga majbur böladi, çunki u Lolitaga yaqinroq bölişni xohlaydi. Lekin uning Çarlottaga biron-bir muhabbati yöq: u unga kuçli uyqu dorilarini yaşirinça aralaştiradi, özi esa kundalik yuritadi. Bu kundalikda u Çarlotta bilan bölgan munosabati haqida oçiq yozadi. Bu munosabat unga yoqmaydi, lekin Lolitani öylab unga çidaydi.

Bir kuni Lolita yozgi lagerda bölganida, Charlotte eri yöqligida Humbertning kundaligini öqiydi. Humbert uyga kelganda, Charlotte isteriya holatiga tuşadi, Humbert esa bu uning adabiy qoralamalari ekanini isbotlaşga harakat qiladi. Charlotte dahşatli iztirob içida uydan çiqib ketadi, Lolitaga lagerga Humbertning niyatlari haqidagi dahşatli haqiqatni yozib yubormoqçi böladi, lekin uyining qarşisida maşina ğildiraklari ostida halok böladi.

Humbert Dolores vasiysi bölib qoladi. U qizni olib ketiş uçun lagerga boradi va mamlakat böylab uzoq avtomobil sayohatlarini boşlaydi. Humbert dastlab unga tegişga jurʼat etmaydi. Lekin Dolores hamma narsani yaxşi tuşunadi va tez orada taşabbusni öz qöliga oladi. Şu bilan birga maʼlum böladiki, Humbert uning birinçi erkagi emas. Masalan, u Humbertga lagerda dam olayotganida bir öğil bilan yaqinligi haqida gapirib beradi.

Humbert doimo ularni kimdir kuzatayotganini his qiladi. Şubha itoatkor körinişdagi, it bilan yuradigan bir erkakka tuşadi, u Lolita bilan bir neça marta gaplaşadi. Humbert bu erkak bilan Lolita taniş bölişi mumkinligidan şubhalanadi. Öqiş davrida Lolita maktab tögaragi spektaklida rol öynaş uçun ruxsat söraydi. Spektakl muallifi esa aynan şu janob bölib çiqadi: bu Clare Quilty (Frank Langella).

Dolores gripp bilan kasalxonada yotganida, bu odam özini uning amakisi deb taniştiradi, davolaniş uçun tölov qiladi va uni olib ketadi, göyo bobosining rançösiga. Şu tariqa Lolita tösatdan va uzoq vaqtga Humbertning hayotidan yöqoladi. U şifokorlar bilan janjallaşadi, Lolitani "amaki"ga topşirgani uçun ularni ayblaydi, keyin ularni qidirib behuda urinadi. Uyiga qaytib, içkilikbozlik qiladi va köp vaqtini töpponçadan öq otiş maşqlariga sarflaydi.

Uç yildan söng u kutilmaganda Lolitadan xat oladi. Unda Lolita töğridan-töğri pul söraydi, turmuşga çiqqanini va homiladorligini aytadi. Humbert kelib, eri hovlida işlayotgan paytda u bilan gaplaşadi. Lolita kambağal hayot keçiradi, lekin Humbert bilan qoçişni taklif qilganda qatʼiy rad etadi. U Humbertga kasalxonadan uni Clare Quilty olib ketganini aytadi. Quilty uning onasi bilan taniş bölgan va Lolita yagona sevgan erkagi edi. Quilty uni özining haşamatli uyiga olib borgan, u yerda kiçik qiz va öğil bolalarni kinoga olgan ekan. U pedofil va porno filmlar rejissyori bölib çiqqan. Lolita bunday filmlarda suratga tuşişdan boş tortgani uçun Quilty uni haydab yuborgan. Quiltydan ketgaç, Lolita sarson-sargardonlik va yöqçilik içida yaşagan, lekin hozir u özidan unçalik katta bölmagan erkak bilan yangi hayot boşlaşga umid qiladi. Humbert unga 4000 dollar qoldiradi va u uni heç qaçon keçira olarmikin, deb söraydi. Lolita javob bermaydi va Humbert ketadi.

U Clare Quiltyni öldirişni rejalaştiradi. Oxir-oqibat Humbert Quiltyni uning öz uyida otib öldiradi. Qurbon darhol ölmaydi, uy va qotilning özi qonga belanadi. Humbert hatto qonni yuvişni ham öylamaydi, maşinasiga ötirib, ortidan politsiyaçilar quvib kelayotgan bölsa ham, maqsadsiz haydab ketadi. U faqat sigirlar podasi içiga tuşib qolganida töxtaydi va qarşilik körsatmasdan taslim böladi.

Humbert 1950-yil 16-noyabrda tibbiy tromboz tufayli qamoqxonada vafot etadi, Lolita esa bir neça hafta ötib, Rojdestvo kunlarida tuğiş paytida vafot etadi.