«Mama» (ruminça Mama, inglizça RockʼnʼRoll Wolf) — sovet-rumin-fransuz hamkorligida yaratilgan musiqiy ertak filmi. «Böri va yetti eçkivaçça» ertagi asosida suratga olingan (filmda eçkivaççalar soni beştagaça qisqartirilgan). Venetsiyadagi 1977-yilgi bolalar va ösmirlar xalqaro kinofestivalida «Kumuş kubok» — hakamlar hayʼatining maxsus mukofotiga sazovor bölgan.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Lyudmila Gurchenko, Mikhail Boyarsky, Oleg Popov
3Syujet
Oçiliş titrlarida biz aktyorlarni grimxonada…
Oçiliş titrlarida biz aktyorlarni grimxonada köramiz.
Tinç örmon qişloğida eçkilar, qöylar, sincoblar, ayiqlar, quyonlar va qaldirğoçlar döstona yaşaydi. Şu yerga Böri paydo böladi — öziga işongan qaroqçi, u atrofdagilarni qişloqqa oid bölmagan taxmin va ğiybatlarning qurboni ekaniga işontirişga urinadi. Biroq qişloq aholisi Kulrang Böriga darhol işonişga şoşilmaydi. Ayniqsa, beşta bolasini himoya qiladigan Eçki unga duşmanlik bilan qaraydi.
Eçki-ona bozorga xarid qiliş uçun ketadi va bolalarini uyda qoldirib, heç kimga eşik oçmaslikni qatʼiy tayinlaydi. Böri özining bezori döstlari — Böriça, Vaşaq va Eşak bilan birga bu öjar qöşnini saboq berişga qaror qiladi: u barça eçkivaççalarni öğirlaydi va pul tölovini talab qiladi. Ammo Eçki qöşnilari yordamida Böri va uning hamrohlariga saboq bera oladi. Şundan söng ular eçkivaççalarni qaytarib berişadi va yaxşi tomonga özgarişadi.
4Rollarni ijro etuvçilar va rus tilidagi versiyaning ovozlantirilişi
Lyudmila Gurçenko — Teta Maşa, ona-Eçki (rumin va ingliz versiyalarida —…

Lyudmila Gurçenko — Teta Maşa, ona-Eçki (rumin va ingliz versiyalarida — Rada)
Mixail Boyarskiy — «Kulrang» laqabli Böri (rumin va ingliz versiyalarida — Titi Suru)
Saveliy Kramarov — Böriça (qöşiq aytadi Anatoliy Gorohov)
Valentin Manoxin — Vaşaq (rumin va ingliz versiyalarida — Rassul; qöşiq aytadi Vladimir Kaçan)
Gheorghe Mihaiţă — Eşak (rumin va ingliz versiyalarida — Petrikə; qöşiq aytadi Anatoliy Gorohov, baʼzi joylarda — Gennadiy Trofimov)
Florian Pitiş — Tötiquş, bozor egasi (qöşiq aytadi Gennadiy Trofimov)
Vera Ivleva — Qöy
Evgeniy Gerçakov — Qöçqor
Oleg Popov — Ayiq
Natalya Kraçkovskaya — Ayiqça (qöşiq aytadi Tatyana Daskovskaya)
Marina Polyak — Sincob
Violeta Andrei — Qaldirğoç (qöşiq aytadi Valentina Tolkunova)
Paula Radulescu — Quyonça
Vasile Menţel — Quyon
Liliana Petresku — noz-karaşma qiladigan Qöyçoq
Lulu Mihaesku — Eçkiça
Pyotr Degtyaryov — Mitya, eçkivaçça (rumin va ingliz versiyalarida — Matei; ovozlantiradi va qöşiq aytadi Klara Rumyanova)
Timur Asaliyev — Eçkivaçça
Adrian Kristya — Eçkivaçça
Matei Opriş — Eçkivaçça
Vokal — Yelena Kamburova (Qişning qöşiği). Sincob va eçkivaççalarni ovozlantiriş — Janna Rojdestvenskaya
5Suratga oliş guruhi
Ssenariy: Yuriy Entin, Vasiliki…

Ssenariy: Yuriy Entin, Vasiliki Istrate
Boş rejissyor: Elizabeta Bostan
Boş operatorlar: Konstantin Petriçenko, Ion Marinescu
Boş rassom: David Vinnitskiy
Bastakor: Jerar Burjua, Temistokle Popa
Aranjirovkaçi va dirijyor: Jan Klod Dekuant
Ovoz operatorlari: Viktor Babuşkin, Arnold Şargorodskiy, A. Salamanyan
Sheʼrlar: Yuriy Entin
Rejissyorlar: Marina Voloviç, I. Gindidis, E. Mandel
Operatorlar: S. Şemaxov, V. Mixaylov
Montaj: Klavdiya Aleyeva, E. Pryatko
Kostyumlar: Tomina;
Dekorator rassomlar: Erne Sabo, I. Lyapnikova, Ioana Kantuniari-Marku
Fotograf-rassom: Vladimir Uvarov
Grim rassomlari: V. Lvov, E. Vayda
Balet ustasi: Valentin Manoxin
Yordamçilar:
rejissyor — T. Kozlova, N. Solovyov, J. Dokitsa
operator — S. Kommunar, M. Karaivan, F. Dragiç
rassom — N. Liçmanova, A. Oleneva, F. Talov, E. Nikiforova
ovoz operatori — V. Teşa
Yoruğlik ustalari: G. Gayluys, K. Kalin
Kombinatsiyalangan suratga oliş:
operator: Boris Aretskiy
rassom: Lyudmila Aleksandrovskaya
Muharrir: L. Tsitsina
Musiqiy muharrir: Arseniy Lapisov
Film direktorlari: Anatoliy Olontsev, Nikolae Kodresku
6Filmdagi qöşiqlar
Orzu…

Orzu (kiriş);
Bizning qişloq gözal;
Çayqalçoqda;
Uçalasining qöşiği (Ay-aya, Eçki bundan yiğlaydi!);
Böri qöşiği;
Eçki va Börining qöşiği;
Böri va uçtasi;
Böri tödasining raqsi;
Eçkining beşigi qöşiği;
Tötiquş — ahmoq emas! (Tötiquşning birinçi qöşiği);
Qaytiş qöşiği;
Oyna ostidagi Böri;
Itoatsiz Mitya;
Bozorda;
Masofa bizni qörqitmaydi (Qaldirğoç qöşiği);
Uçtasi eçkivaççani tutdi;
Ayiq va ayiqça qöşiği;
Eçki va Börining bozordagi dueti;
Tötiquş — superyulduz;
Eşakça va Qöyçoqning raqsi;
Eçkivaçça va uçtasi (Men halok bölyapman — qançalik açinarli);
Ota-onalar qöşiği;
Eçki Börida. Börining qöşiği;
Eçki umidsizlikda;
Eçkivaççalar qöşiği;
Qişki qöşiq;
Uçalasining qöşiği (Ay-aya, Eçki nima rejalaştirdi?);
Muzdagi potpuri;
Muzda Böri va Eçkining tangosi;
Onalar haqida qöşiq (final).
7Til versiyalari
Film uçta tilda çiqdi: rus, ingliz va rumin tillarida. Har bir sahna bu tillarning har birida alohida qayta…

Film uçta tilda çiqdi: rus, ingliz va rumin tillarida. Har bir sahna bu tillarning har birida alohida qayta suratga olingan, şuning uçun uçala versiyada ham xronometraj va sahnalar tartibi turliça.
Ingliz versiyasi «RockʼnʼRoll Wolf», rumin versiyasi esa «Mama» nomi bilan çiqqan.
Rus versiyasida asosiy qahramonlar (Kulrang Böri va teta Maşa) özlari qöşiq aytişadi, bolalarni Klara Rumyanova ovozlantiradi, rumin aktyorlarning vokali esa dublyaj qilingan. Xuddi şunday, rumin versiyasida rumin aktyorlar qöşiqni öz ovozlari bilan aytişadi, sovet aktyorlarning ovozi esa rumin aktyorlar tomonidan dublyaj qilingan. Ingliz versiyasida aktyorlardan heç biri qöşiq aytmaydi va öz ovozi bilan gapirmaydi.
Mixail Boyarskiyning sözlariga köra, sovet versiyasi boşqalardan yomonroq çiqqan, çunki ingliz versiyasi uçun har bir sahna beş-olti dublda, rumin versiyasi uçun uç dublda suratga olingan, rus versiyasi uçun esa suratga oliş vaqti kam qolgan va unga atigi bitta dubl ajratilgan.
Film turli mamlakatlarda montaj qilingan: rus versiyasi SSSRda, rumin versiyasi Ruminiyada, ingliz versiyasi esa Fransiyada montaj qilingan (şu sababli Fransiyada ingliz tilidagi versiya frantsuzça dublyaj bilan, lekin qöşiqlari inglizça holda namoyiş etilgan). Natijada uçala versiyada ham aktyorlar gapirmaydigan va qöşiq aytmaydigan kadrlar ham köp sahnalarda farq qiladi.
8Mukofotlar
Venetsiyadagi XXIX xalqaro bolalar va ösmirlar kinofestivalida hakamlar hayʼatining maxsus mukofoti «Kumuş…
Venetsiyadagi XXIX xalqaro bolalar va ösmirlar kinofestivalida hakamlar hayʼatining maxsus mukofoti «Kumuş kubok», 1977-yil.
9Suratga oliş va prokat
Böri rolига dastlab Nikolay Karaçentsov sinovdan ötgan edi, lekin oxir-oqibat rejissyor Elizabeta Bostan bu…

Böri rolига dastlab Nikolay Karaçentsov sinovdan ötgan edi, lekin oxir-oqibat rejissyor Elizabeta Bostan bu rolni Mixail Boyarskiyga berdi.
Lyudmila Gurçenko muz maydonida suratga oliş paytida Oleg Popov bilan töqnaşib, oyoğini sindirdi va gips bilan suratga tuşdi. U kasalxonada yotganda, sovet tomoni Elizabeta Bostanga aktrisani almaştirişni taklif qildi, lekin Bostan loyihadan ketiş bilan tahdid qilib, boş rolda faqat Gurçenkoni suratga olişga rozi ekanini bildirdi. Şuningdek, ijroçi gips taqib yurgani uçun, uning iştirok etgan sahnalari avval şunday suratga olindiki, ularda uni töliq böyi bilan körsatiş şart emas edi. Uning öşa paytdagi eri Konstantin Kupervays kamera köriş doirasidan taşqarida turib, Gurçenkoni belidan uşlab turgan.
SSSRda premyera 1977-yil 17-oktabrda bölib ötdi, Ruminiyada premyera esa 1976-yil noyabrda bölgan. SSSR Markaziy televideniyesida film birinçi marta 1980-yil 24-avgustda namoyiş etilgan.
Film Norvegiyada maşhur böldi; u yerda uning teatr versiyasi, «Rockeulven», yaratilgan.
10Kadrlar
1
1 · TMDB11Öxşaş filmlar
Matn: maqola tarjimasi «Мама (фильм, 1976)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.
