Mackenna's Gold

1874-yil. Gedlibergning şerifi Mackenna tasodifiy töqnaşuvda apaçilar boşliqlaridan biri bölgan Qari Coyoteni halokatli yaralaydi. Uning yonida şerif Oltin Kanyonning joylaşuv rejasini topadi, afsonaga köra, bu yerda son-sanoqsiz oltin konlari bor. Afsonada aytilişiça, bu oltinni apaçilar bir neça yil oldin topişgan. Uni ruhlar qöriqlaydi va apaçilar uni tegmagunça ular kuçli böladi. Köplar bu oltinni topişga urinişgan. Afsonada yana bir Adams degan kişi kanyonni topganligi, ammo apaçilar uni tutib olib, közlarini kuydirib yuborganliklari, şu tariqa u boşqalarni bu yerga boşlab kela olmagani hikoya qilinadi. Şundan beri Oltin Kanyon (uning «Del Oro» nomini konkistadorlar bergan, ular ham uni topa olmagan edi) Kör Adams kanyoni deb ham ataladi. Mackenna xaritani yoqib yuboradi.

Şu paytda maşhur meksikalik bandit Jon Kolorado öz guruhi bilan (meksikaliklar va apaçi hindulardan iborat) sudya Bergermanning uyini egallaydi va u yerda yaşiriniş, şuningdek, ot va oziq-ovqat oliş niyatida sudyaning qizi Ingani olib ketadi. Bandit Xaçita sudyani qurolga qöl urgani uçun tomoğavka bilan öldiradi. Yölda çölda ular Coyote uçun qabr qazib turgan Mackennani kutilmaganda qölga olişadi. Kolorado Mackennaning ajoyib xotirasi borligini biladi va Ingani vaʼda qilib, uni yölboşçi sifatida işlaşga majburlaşga qaror qiladi. Mackenna sudyaning dösti bölgan va qiz uçun banditlarga yordam berişga rozi böladi. Jon Kolorado bandasi quyidagi personajlardan iborat:

Venustiano Sançes — keksa meksikalik, federal qöşinlarning faxriysi;

Avila — ham meksikalik, lekin ança yoş;

Laguna Kaxill — aralaş, meksikalik-irlandiyalik;

Xaçita (Tomoğavçik) — heç qaçon tabassum qilmaydigan ikki metrli apaçi, öz nomini töliq oqlaydi, çunki tomoğavka uning eng sevimli qurolidir;

Beş (Piçoq) — beparvo yuzli, noyob keksa apaçi;

Manki (Maymun) — yoş, kuçli apaçi, lekin böyi Xaçitadan past;

Xeş-Ke — çiroyli, jim indiyanka, Mackennaning sobiq oşiqasi.

Kolorado bandasi vodiyda töxtaydi, ammo uni Ben Beyker boşçiligidagi «Gedliberg janoblari» otryadi tösib qöyadi. Otryad taniqli şahar aholisidan, şuningdek, ikki ingliz va özi kör Adamsdan iborat. Kolorado ularning oltin kanyonni izlaşda iştirok etişiga rozi bölişga majbur böladi. Ertasi kuni otryad federal qöşinlar tuzoğiga tuşib qoladi; faqat bir neçtasi qutulib qoladi. Askarlar izdan ergaşib quvib ketişadi va har kuni ğarnizonga otryad yölini xabar qiliş uçun ikki askarni ajratib yuborişadi. «Tulki» laqabli serjant Tibbs oltin qidiruvçilarga yetib, qolgan ikki askarni öldiradi va Kolorado bilan qöşiladi. Kolorado esa nafaqat boyib ketişni, balki Yangi Dunyo millionerи bölib Qadimgi Dunyoga qaytib, Parijda yangi hayot keçirişni orzu qiladi. Oltin qidiruvçilar nihoyat kanyonga kirişib, uning devorida ulkan oltin tomirni körişadi. Ular vodiyga otliq holda tuşişadi. Şu vaqtda Xeş-Ke, hali ham jim holda Mackennaga hasad qilib, Ingani jarlikka itarib yuborişga urinadi, ammo özi qoyadan yiqilib halok böladi.

Oltin qidiruvçilar hayajon içida kanyon böylab tarqalib ketişadi. Oltin afsunidan qutulgan Mackenna hindularning tez orada ularni topişini tuşunadi. U Ingani deyarli zörlab, qoya ustidagi qadimgi hind ibodatxonasiga olib boradigan tik zinapoyaga yetaklaydi va u yerda yaşirinişni rejalaştiradi. Tibbs egar xaltasini oltinga töldirib, orqasiga qarab qöyadi, şu payt Xaçita unga tomoğavka otadi. Kolorado Xaçitaning orqasiga nişon oladi, ammo revolverida birorta ham öq yöq. Xaçita tunda ruhlarni eşitganini, ular unga oq tanlilardan apaçi oltinini himoya qilişni buyurganini aytadi. U Tibbsning tanasidan tomoğavkani suğurib oliş uçun egiladi, şu payt Kolorado Xeş-Kedan tortib olgan piçoqni uning tanasiga aniq otib yuboradi. Tomoğavkani qöliga olib, u zinapoyadan şerif va Ingani quvadi, ammo yuqorida Mackenna umidsiz jang qilib, bandit qurolsizlantiriladi.

Apaçilar otryadi kanyonga kiradi. Qiçqiriqlari va öqotarlari tasodifan köçki va keyinçalik zilzilani keltirib çiqaradi. Mackenna, Inga va Kolorado otlarga tuşib, vodiydan qoçib ketişadi. Ular qulayotgan ğordan çiqişi bilanoq, kanyon devorlari qulab, oltinni toş tagiga kömib yuboradi. Qurolsiz Kolorado Mackennaga uzoqroq turişni maslahat beradi, Mackenna esa uni topib olişga vaʼda beradi. Kolorado uzoqlaşib ketadi. Mackenna va Inga oltin ularni qiziqtirmagani uçun boşqa tomonga ketişadi. Mackenna Inganing çöntagidan topgan oltin qumini ataylab taşlab yuboradi, ammo filmning sönggi kadri şuni körsatadiki, şerif aslida kanyonni Tibbsning oti bilan tark etgan, uning egar xaltalari esa oltinga töla edi.