Major Grom: Plague Doctor

Film yaratuvçilari kastingga unçalik maşhur bölmagan aktyorlarni jalb qilişga harakat qilişgan, çunki ular bir xil aktyorlar köplab turli filmlarda rol öynaydigan vaziyatni yoqtirmas edi. Bubble studiyasi aktyorlarni tanlaşda qiyinçiliklarga duç keldi — xususan, boş qahramon Igor Gromning rolini tanlaşda. Qisqametrajli filmdagi Gromning rolini ijro etgan Aleksandr Gorbatov rolga qaytmadi, çunki loyihaga qiziqmadi, filmning jamoasi bilan faol bahslaşdi va suratga olişni bir yarim yilga köçiriş talabini qöydi, bu jamoa uçun amalga oşirib bölmaydigan edi. Boş rolga yangi aktyorni qidiriş bir yilga çözildi: «Biz hatto Rossiyada aqlli közli baland böyli, çiroyli erkakni topiş şunçalik qiyin böladi, deb tasavvur ham qilmagan edik», — deya izoh bergan ssenarist va prodyuser Roman Kotkov. Dastlab Gorbatov örniga Yuriy Borisov taklif qilinişi rejalaştirilgan edi, lekin tasodifan Instagramda aktyor Tixon Jiznevskiy fotosurati çiqib qolgaç, studiya rejalarini qayta körib çiqdi — Jiznevskiy kastingga taklif qilindi va natijalariga köra Grom rolига tasdiqlandi. Rol uçun Jiznevskiy 10 kilogramm ozişi va jismoniy tayyorgarlikdan jiddiy ötişi kerak edi, şunda u sportçiroq körinadi — buning uçun u Moskva va Sankt-Peterburgda murabbiylar bilan şuğullandi, ikki şaharning murabbiylari maşğulotlar rejasini özaro kelişib olişgan. Jiznevskiy «Katta öyin» filmidagi Brad Pittga taqlid qildi — unda uning tanasi quruq va muşakli. Filmda iştirok etgan va Jiznevskiyni uzoq vaqtdan beri biladigan boşqa aktyor Dmitriy Çebotaryov eslaydiki, Tixonning özi va boşqa köplab tanişlari Jiznevskiy mayor Grom turidagi qahramonga mos kela oladi deb öylaşmagan, çunki unga brutallik begona bölib, uning rollari köproq romantik xarakterga ega edi.

Sergey Razumovskiy rolига teatr aktyori Sergey Goroşko tanlangan. Razumovskiy rolи uçun sinovlarda aktyorlardan personajning ikkala şaxsini ijro etiş söralgan: aktyor bir şaxsni öynayotganda, ikkinçisining replikalarini boşqa odam öqigan. Goroşko esa ikkala şaxsni bir vaqtning özida «Hukmdor uzuklar» trilogiyasidagi Gollum uslubida ijro etdi, bu prodyuser va ssenaristlarni hayratga soldi. Taxmin qilinişiça, Razumovskiy rolini topiş eng qiyin böladi, lekin Goroşko nomzodlar röyxatida uçinçi yoki törtinçi bölişiga qaramay, darhol tanlandi. Personajni işonarli ijro etiş uçun Goroşko daftar yuritdi, unda personajning tuğilişidan to filmdan keyingi voqealargaça bölgan töliq biografiyasini barça tafsilotlari bilan yozib çiqdi, maʼlumotlarni qisman komikslardan va bevosita uning ssenaristlaridan oldi, qisman özi öylab topdi. Rol uçun Goroşko 15 kilogramm ozdi, buning uçun unga maxsus ovqatlaniş tölab berilgan. Niqobli Vabo doktorining ovozi Dmitriy Çebotaryov va aslida Sergey Goroşko ovozlarining ustma-ustligidan iborat. Ijodiy guruhda Vabo doktorini niqob ostida kim ijro etişi haqida bahslar bölgan — Dmitriy Çebotaryovmi yoki Sergey Goroşkomi, lekin Goroşko jamoani niqob ostida aynan u bölişi kerakligiga işontirdi. Vabo doktori tasvirlangan posterda ham kostyumdagi Sergey Goroşko tasvirlangan. Yaşirinlikni saqlaş maqsadida Vabo doktori kostyumidan beş nusxa tayyorlangan va baʼzi sahnalarda uni turli aktyorlar kiyib, suratga oliş guruhidan ham şaxsini yaşirişgan.

Aktyor Dmitriy Çebotaryov ham Igor Grom, ham Oleg rolини sinab körgan, prodyuserlarning taʼkidlaşiça, ikkala sinov ham muvaffaqiyatli ötgan, lekin u «sirlilik»ni yaxşiroq ifodalagani uçun Oleg Volkov rolига olingan. Çebotaryov Oleg obrazi ustida işlaşda nafaqat komikslarni, balki muxlislar ijodini ham örgangan. Çebotaryov asosiy tarkibdagi yagona aktyor bölib, uning taşqi körinişini suratga oliş uçun heç qanday özgartiriş kerak bölmagan. Yuliya Pçyolkina rolига Lyubov Aksyonova olingan. Aktrisa darhol yaratuvçilardan uning personajiga yetarliça eʼtibor berişni söragan. Dima Dubin rolига Aleksandr Setyeykin tanlangan, çunki rejissyor aktyorda personajning özi xususiyatlarini körgan — u Dubinni kamtarin, biroz öziga işonçi kam, lekin iqtidorli va yorqin deb taʼriflaydi. Gabrelyanov Fyodor Prokopenko rolини Aleksey Maklakov ijro etişini talab qilgan va sinovlarda ijodiy guruh uning qarorini qabul qilgan. Gromning informatori Buster Ignat rolига özining yorqin xarizmasi uçun Kievstoner tasdiqlangan. Kievstonerning deyarli barça replikalari suratga oliş maydonçasida improvizatsiya bölgan — unga quruq tilda replikalar yozib berişgan, u esa ularni öz xohişiga köra improvizatsiya qilib «jonlantirgan». FSB xodimi Yevgeniy Strelkov rolini ijro etgan Mixail Yevlanov rejissyorning körsatmasiga köra rassom Yatsek Malçevskiyning «Iezekiil başorati» asariga tayangan.

General-polkovnik Fyodor Prokopenkoning xotini Yelena rolига epizodik ravişda aktrisa Anastasiya Nemolyayevani Oleg Trofim taklif qilgan, u «Kuryer» filmidagi rolи uçun uni qadrlagan. Deputat Vitaliy Milonov filmda kameo rolida suratga tuşişga taklif qilingan, çunki studiyaga filmning içki televideniyesida Vabo doktorining harakatlarini qoralaydigan personaj kerak edi. Rejissyor Oleg Trofim bu personaj Milonov bölişiga qarşi edi, çunki filmda haqiqiy hayotga ortiqça işoralar bölişini istamagan, lekin Gabrelyanov öz fikrida turib olgan va Milonov qisqa sahnada suratga tuşgan, unda Vabo doktori niqoblarini taqiqlaşga çaqiradi. Milonov kötarinki kayfiyatda bölib, xohiş bilan suratga tuşgan.

Suratga oliş paytida maxfiylik hukm surgan va «Mayor Grom» komikslari muxlislarining iştirokini aniqlaş va şu tariqa maʼlumot sizib çiqiş ehtimolini kamaytiriş uçun ommaviy sahnalarga nomzodlardan komiks haqida savollar berilgan.

Bubble Studios vakillari bir neça bor qisqametrajli «Mayor Grom» töliq metrajli film suratga olişdan oldingi sinov loyiha bölişini, muvaffaqiyat qozonsa, Bubble komikslarining boşqa seriyalari ham ekranlaştirilişini taʼkidlaşgan. Bubble Studios Amerika aktyorlarini jalb qilişni, filmni ingliz tilida suratga olişni va xalqaro prokatga çiqarişni, Ğarb bozoriga yönaltirilgan holda rejalaştirayotgani eʼlon qilingan. Şu paytdagi rejalaştirilgan byudjet kamida 5 million AQŞ dollari edi.

Film yaratuvçilari bir neça bor filmdagi Sankt-Peterburg obrazi haqiqiysidan farq qilişini aytişgan, bundan taşqari şaharning geografiyasi ham özgartiriladi. «Qahramonni tabiiy körsatiş uçun muayyan narsalar kerak. Agar kamerani olib, hozir derazadan taşqarida körinayotgan narsalarni şunçaki suratga olsak, Rossiya şaroitida har qanday superqahramon kulgili körinadi», — deb bu qarorni izohlagan Bubble direktori va filmning ssenaristi Artyom Gabrelyanov. Film yaratuvçilari 12+ reytingiga amal qilişni rejalaştirgan, lekin şafqatsiz sahnalar tufayli reyting 16+ ga kötarilişi ehtimolini inkor etmagan. Gabrelyanovning sözlariga köra, studiya Gollivudga javob berişni maqsad qilmagan va u uçun söz bilan emas, ish bilan öz qadr-qimmatini isbotlaş muhimroq. 2017-yil noyabrda Bubble Studios filmga rollar uçun oçiq kasting eʼlon qildi, studiyaning taʼkidlaşiça, «eng turli-tuman, hatto asosiy rollar uçun ham». Rejissyor vazifasini bajargan Vladimir Besedin filmda titrlardan keyin bir neça sahna bölişini, ularning barçasi syujetli bölişini aytib ötgan.

Filmning teaseri ilk bor 2017-yil 30-sentabrda «IgroMir / Comic Con Russia 2017» festivalida namoyiş etilgan. Uşbu teaserda Maks ismli, Oleg Çugunov ijro etgan tinimsiz skeytbordçi bola körsatiladi, u Vabo doktorining videosini tomoşa qiladi, uning ğoyalariga qiziqadi va flaşmobga qöşiladi, unda hokimiyatdagi korrupsiyaga qarşi norozilik bildirmoqçi bölgan barça kişilar derazadan qoğoz samolyotça uçirişi kerak. Igor Grom özi roliкda faqat orqadan, tezda, şavarma sotiladigan çodir yonida körinadi. Peterburg Nyu-York körinişiga yaqinroq qilib suratga olingan, aktyorlar esa ingliz tilida gapirgan, keyinçalik ularning replikalari dublyaj qilingan. Uni şunday suratga olişdan maqsad, birinçi navbatda, potensial xorijiy investorlarga körsatiş bölgan.

Teaserdagi Peterburg amerikalaşgan körinişda, aynan rejissyor Vladimir Besedinning qaraşi tufayli. Teaser muhokama qilinganda Gabrelyanov bolani teaserdagi Rossiya muxolifatining yuzi qilib tasvirlaşga emas, balki «bitta aniq bolaning hayoti prizmasi orqali körsatilgan jamiyat kesimi»ni namoyiş etişga harakat qilayotganini aytgan va Rossiyadagi siyosiy tizim haqida haqiqiy Rossiya siyosiy tizimiga qarab emas, balki filmga qarab hukm çiqarmaslik kerakligini taʼkidlagan. Superqahramon filmining boş qahramoni — «politsiyaçi hujjatli» ekani haqidagi ayblovlarga javoban Gabrelyanov DC Comics va Marvel Comics superqahramonlari, Supermen va Kapitan Amerika ham hukumat uçun işlagani va bu faktning özida heç qanday noörinlik yöqligini aytgan. Teaser suratga olinayotganda kamerali kvadrokopter sinib qolgan, xuddi qisqametrajli film suratga olinayotganda bölgani kabi, va Gabrelyanov kvadrokopterlarni sindiriş suratga oliş guruhining öziga xos anʼanasiga aylanganini hazil qilgan. Film yaratuvçilari tasdiqlaşiça, dekorlarga asos qilib Peterburgning taşqi körinişini olişgan bölsa-da, teaserdagi atrof muhitning katta qismini ular özlari qurgan, xususan, bekatlar, yozuvlar, dökonlarni.

Birinçi teaser çiqqandan söng darhol matbuotda filmga muayyan munosabat bildirildi. «Fantastika olami» jurnali muharriri Aleksandr Strepetilov treylerning kamçiligi sifatida Rossiya siyosatiga ortiqça işoralar köpligini va xususan, Vabo doktorining Aleksey Navalniyga kinoya kabi ekanini taʼkidlagan (komikslarda u Pavel Durovga işora edi). Maşhur videoblogger va kino şarhlovçisi Yevgeniy Bajenov, BadComedian nomi bilan tanilgan, aksinça, filmdagi har qanday parallellar hozirgi haqiqat bilan studiyaning töğri yöli ekanini hisoblagan: «Men ularning [Bubble] birinçi filmida heç kim bilan özimni taqqoslamadim. Bu yerda esa bu zamonaviy dunyo, zamonaviy odamlar ekani aniq körinib turibdi».

Film yaratuvçilarining taʼkidlaşiça, qisqametrajli film Ğarb tomoşabinlariga yoqqan, şu sababli teaser dastlab ingliz tilida, ingliz tilli tomoşabinlar uçun suratga olingan. Artyom Gabrelyanov eslaşiça, xorijlik prodyuserlar haqiqatan ham loyihaga qiziqişgan — ular bilan Bubble uçraşuvlar ötkazgan. Filmga qiziqqan prodyuserlardan biri Harvi Vaynşteyn bölgan, lekin u bilan uçraşuv jinsiy taciz ayblovlari tufayli eng oxirgi daqiqada bekor qilingan. Xorijlik prodyuserlar ingliz tilli aktyorlarning iştirok etişini va ingliz tilli tomoşabinlar didiga moslaş uçun filmni global «amerikalaştiriş»ni talab qilişgan — Peterburgni Nyu-Yorkka almaştiriş, Igor Gromni esa Gari Tanderga qayta nomlaş, lekin Bubble bu ularning rejasiga zid deb hisobladi. Oxir-oqibat, xorijiy prodyuserlar yordamidan voz keçib, filmni birinçi navbatda rus tilli tomoşabinlar uçun suratga olişga qaror qilindi. Keyinçalik teaser ham, asl qisqametrajli film ham töliq metrajli filmdagi voqealarga nisbatan kanonik emas deb tan olindi.

Töliq metrajli filmni işlab çiqiş jarayonida suratga oliş guruhi ijodiy kelişmovçiliklarga botdi, ular işni öz nuqtasidan siljitişga xalaqit berardi. Ijodiy jamoa filmda hikoyaga köproq urğu berişni xohlagan, qisqametrajli filmning rejissyori Vladimir Besedin va suratga oliş guruhi esa köproq ekşn xohlagan. Işga Artyom Gabrelyanovning prodyuser Mixail Kitayev bilan tanişuvi yordam berdi, u loyihaga qiziqib qoldi va yirik loyihalarda («Bosqin», «Sputnik», HBÖning «Çernobil», «T-34») tajribaga ega edi — u aloqalar örnatişda, aktyorlarni tanlaşda, dekorlar yaratişda yordam bergan. Kitayev qisqametrajli «Grom»ni birinçi marta «Muz» filmini suratga oliş paytida, rejissyor Oleg Trofim bilan birga körgan — ikkalasiga ham qisqametrajli film yoqqan. Rejaga köra, suratga oliş Kitayev loyihaga qöşilganidan bir yarim oy ötib boşlanişi kerak edi, lekin amalda Bubble qölida faqat ssenariy va bir qator konsept-artlar bor edi, suratga olişga tayyorgarlik körilmagan edi. Kitayev darhol jamoaning tajribasizligi va yaxşi menejment hamda mablağlarni taqsimlaşning yöqligiga eʼtibor qaratdi, ssenariyni esa (Gabrelyanovning sözlariga köra, bu allaqaçon oltinçi qoralama variant edi) yaxşi, lekin qayta işlaşga muhtoj deb baholadi.

Film ustida işning dastlabki haftalari juda oğir keçdi, çunki jamoa avval nimadan boşlaşni yaxşi bilmasdi. Oxir-oqibat loyiha muzlatildi, barça muddatlar bekor qilindi va Gabrelyanov bilan Kitayev kelgusi ish rejasini tasdiqlaş uçun Artyomning otasi Aram bilan murojaat qilişdi. Kadrlar özgartirildi, bu jamoa tomonidan juda oğriqli qabul qilindi. Şunday tarkibda jamoa uç hafta işladi, lekin ziddiyatlar töxtamadi va loyiha yana muzlatildi — endi yana bir yarim haftaga, jamoa esa butunlay tarqatib yuborilişi kerak böldi. Qisqametrajli filmning rejissyori Vladimir Besedin rejissyorlik vazifasini tark etgaç, Gabrelyanov, Kitayev va Kotkov loyihani uddalay oladigan rejissyorlar röyxatini tuzişdi va oxir-oqibat Oleg Trofimga töxtalişdi. Rejissyorni almaştiriş, jumladan, ijodiy ziddiyatlarni hal qilişga uriniş bilan ham boğliq edi. Postanovkaçi «Muz 2»ni suratga olişi kerak edi, lekin keyinçalik loyihadan ozod böldi. Trofimning özi Narian-Marga ketmoqçi edi, muallif kinosi bilan şuğullaniş va tijoratdan uzoqlaşiş uçun. Rejissyor Kitayevning taklifini faqat uçta telefon qönğiroğidan keyin qabul qildi, bundan oldin Trofim heç qaçon komikslarga qiziqmagan, lekin filmda işlay boşlagaç, komiks madaniyatini örgangan. Keyin Kitayev loyihaga operator Maksim Jukovni jalb qildi, u «Sputnik» filmi bilan tanilgan, şuningdek jamoaning boşqa köplab aʼzolarini. Jamoa baʼzan hazillaşib, kinoolamning qayta işga tuşirilişi uning özi işga tuşişidan ham oldin bölganini aytardi.