«Malcolm X» («Malcolm X») — rejissyor Spike Lee suratga olgan, 1992-yilda ekranlarga çiqqan epik biografik drama. Film afro-amerikalik fuqarolik huquqlari uçun kuraşuvçi Malcolm X hayoti haqida hikoya qiladi; bu rolni Denzel Washington ijro etgan. 2010-yilda uşbu film Milliy film reestriga kiritildi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Denzel Washington, Angela Bassett, Albert Hall
3Syujet
Film AQŞdagi qora tanlilar huquqlari uçun maşhur kuraşçi Malcolm X (Denzel Washington) hayoti va fojiali…
Film AQŞdagi qora tanlilar huquqlari uçun maşhur kuraşçi Malcolm X (Denzel Washington) hayoti va fojiali taqdiri haqida hikoya qiladi, uning qora irqçilikdan to turli irq va dinlar vakillari birga yaşay oladigan jamiyat quriş zarurligini tuşunişgaça bölgan ruhiy evolyutsiyasini körsatadi.
4Rollarda
Denzel Washington — Malcolm…

Denzel Washington — Malcolm X
Angela Bassett — Betty X
Albert Hall — Baines
Al Freeman Jr. — Elijah Muhammad
Delroy Lindo — West Indian Arçie
Spike Lee — Shorty
Roger Guenveur Smith — Rudy
Theresa Randle — Laura
Kate Vernon — Sophia
Lonette McKee — Louise Little
Tommy Hollis — Earl Little
James McDaniel — Brother Earl
Steve White — Brother Johnson
Ernest Lee Thomas — Sidney
Jean-Claude La Marre — Benjamin 2X
Wendell Pierce — Ben Thomas
Giancarlo Esposito — Thomas Hagan
Leonard L. Thomas — Leon Davis
Michael Imperioli — reporter
Nicholas Turturro — Boston politsiyaçisi
Christopher Plummer — kapellan Gill
Karen Allen — miss Dunn
Peter Boyle — kapitan Green
Nelson Mandela — Soweto maktabi öqituvçisi
Ossie Davis — filmning finalida nutq sözlaydi
John David Washington — Garlemdagi maktab öquvçisi
5Mukofotlar va nomzodliklar
1992 — AQŞ Milliy kino tanqidçilari kengaşi körasi böyiça yil eng yaxşi filmlari önligiga…

1992 — AQŞ Milliy kino tanqidçilari kengaşi körasi böyiça yil eng yaxşi filmlari önligiga kirdi.
1992 — Nyu-York kino tanqidçilari jamiyatining eng yaxşi erkak roli uçun mukofoti (Denzel Washington).
1993 — Berlin kinofestivalida eng yaxşi erkak roli uçun «Kumuş ayiq» mukofoti (Denzel Washington).
1993 — eng yaxşi erkak roli (Denzel Washington) va eng yaxşi kostyumlar (Ruth Carter) uçun ikkita «Oskar» nomzodligi.
1993 — drama janridagi eng yaxşi erkak roli uçun «Oltin globus» nomzodligi (Denzel Washington).
1993 — eng yaxşi erkak roli uçun MTV Movie Awards mukofoti (Denzel Washington), şuningdek, eng yaxşi film uçun nomzodlik.
6Tarixiy işonçlilik
Spike Lee özining «Malcolm X haqidagi şaxsiy qaraşi»ni taklif qilayotganini oçiq aytgan va şu sababli asl…

Spike Lee özining «Malcolm X haqidagi şaxsiy qaraşi»ni taklif qilayotganini oçiq aytgan va şu sababli asl ssenariyni sezilarli darajada qayta işlagan. Lee nomzodini qora millatçilar tanqid qilişdi: Malcolm X merosini saqlaş birlaşgan frontining rahbari, şoir Amiri Baraka, ular Lee ga Malcolm X ning haqiqiy hikoyasini oqlar va afro-amerikalik örta sinf manfaatiga moslab «şirinlaştirişiga» yöl qöymasliklarini aytdi. Şu bilan birga, Lee baʼzi holatlarda personaj biografiyasini aynan qora millatçilar naratividan kelib çiqib dramatizatsiya qiladi: masalan, 1929-yilda Malcolm X ning ota-ona uyi yonib ketganda, uning otasi bu işda «Qora legion» guruhidagi oq tanli irqçilarni ayblagan. Aslida bu ayblov faqat taxminlarga asoslangan edi, filmda esa otaning yonğinçilar bilan töqnaşuvi haqida batafsil sahna körsatiladi va yonğin qasddan qöyilgani haqidagi versiya faktga aylantiriladi. Xuddi şunday, Malcolm X ning otasi ölimining sirli holatlari ham şunday: haqiqatda qotillik versiyasi miş-mişlar darajasida qolgan, filmda esa bu şubha ostiga olinmaydi. Bundan taşqari, Spike Lee versiyasiga köra, Malcolm X ning onasi ijtimoiy xodimlar bolalarini, ular qaşşoqlikda tarbiyalanayotgan edi, undan tortib olganidan keyin aqldan ozib, ruhiy kasalliklar şifoxonasiga joylaştirilgan. Haqiqatda esa uning ruhiy salomatligi ikkinçi marta turmuşga çiqmoqçi bölgan, ammo kuyovi uni homilador holda taşlab ketganidan keyin buzildi. Bolalar esa onasining kasalxonaga yotqizilişi natijasida boşpanaga tuşib qolgan edi, aksinça emas.
7Kadrlar
3
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Малкольм Икс (фильм, 1992)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.